Öz Türkçe Kişi Adları

Adlar yalnızca geleneksel değerleri taşıyan bir imgelendirme sistemi değildir. Kişi adlarını incelediğimizde, bu tür adların sosyolojik nedenlenmelerden dine kadar geniş bir etki alanı içerisinde olduğunu görürüz. İşte tam da burada adların çocuklar ve veliler açısından farklı anlamlar taşıdıkları gerçeği ortaya çıkar. Çocuklar adlara daha çok varlık evrenindeki anlamlı sözlü ifadeler olarak bakarken bu bakış açısı erişkin bireylerde karmaşıklaşmaktadır. İşte bunun için içerisinde hiçbir yabancı öge içermeyen öz Türkçe isimler listesini sizin için derledik.

 Cinsiyet
Ad
Anlam
Kaynak
E/K
Abay
Türk ve Altay mitolojisinde Yeryüzü Tanrıçası.
E/K
Ada
Çevresi bütünüyle sularla çevrili kara parçası.
E
Ada Kutay
Türk mitolojisinde Gök âleminin (Cennet’in) efendisi. Ülgen.
E/K
Adal
Ün kazanmış, ünlü, bilinir.
E/K
Adayış
İdeal uğruna çaba sarf etme durumu.
E
Akın
Arkası kesilmeyen ilerleme.
E
Akınalp
Kendini sürekli geliştiren güçlü ve bilge kişi.
K
Akşin
Beyaz tenli kadın.
E
Aktuğ
Türk mitolojisinde iyilik tanrısı. Aktu.
E/K
Alkım
Gökkuşağı.
K
Almila
Elma yanaklı kız. Almıla>alma>elma
“Bozkurtlar Ölüyor” adlı kitapta geçen Işbara Alp’ in Ötüken güzeli kızıdır.
E
Alp
Yiğit.
E
Alparslan
Arslan gibi güçlü erkek. 2. Büyük Selçuklu Devleti’nin en güçlü hükümdarlarından biri.
E
Alpay
Yiğit.
E
Alpdem
Dürüst ve güçlü kişi.
E
Alper
Yiğit.
E
Alperen
Dürüst ve güçlü kişi.
E
Alpkunt
Karakterli yiğit.
E
Alpkutay
İpek gibi değerli yiğit.
E
Alptekin
1. İyi huylu yiğit. 2. Gazneliler Devleti’ni kuran Türk hükümdar. Alp Tekin.
E
Alsancak
Osmanlı ve Türk bayrakları için kullanılan dolaylama.
E/K
Altan
Altın kelimesinin farklı bir bazı tarihî şive ve lehçelerdeki telaffuzu.
E
Altay
Türk, Altay ve Moğol mitolojisinde Dağ Tanrısıdır
E/K
Altın
Tarih boyunca dünyada değerini kaybetmeyen bir maden.
E/K
Altınay
Değerli kişi.
E/K
Anı
Hatıra, geçmişte kalan olay ve durumlardan bugüne kalan.
E
Anıl
1. Amaç. 2. Hafıza.
E
Arat
Türk ve Altay mitolojisinde korkunç dev balık. Ölüm Balığı
E
Arca
Temizce.
E
Arçuray
Türk ve Çuvaş mitolojisinde ormanları koruduğuna inanılan varlık.
E/K
Arda
1. İşaret çubuğu. 2. Sonra gelen.
E
Arday
Temiz, temiz bir görüntüsü olan, temiz gibi. (Etimoloji: Arı teg>arday)
E
Ardıç
Kışın yaprak dökmeyen güzel kokulu bir ağaç.
E/K
Ardıl
Birinin ardından gelip onun yerine geçen kimse, halef.
E
Argun
Orta Asya’da yaygın olan bir hayvan.
E
Arıkan
Türk ve Altay halk inancında ve mitolojisinde iyi ruh. Aruğ Han.
E/K
Arıl
Tüm kötülüklerden temizlenmiş.
E/K
Arın
1. Güneşin vurduğu dağ yüzü, bakı. 2. Temiz.
E/K
Armağan
1. Hediye.
E/K
Arsıl
Kumral, koyu kestane rengi.
Kaynak (Karahanlı Türkçesi)
E
Arslan
1. Kedigillerden yırtıcı bir hayvan. 2. Mecazen cesur.
E
Artun
Gururlu.
E
Artunç
Tunç gibi sağlam.
K
Asena
Türklerin kutsal saydığı efsanevi kurt. 2. Göktürk hanedanının Soğdakça adı.
E/K
Asral
Güçsüzleri koruyan, himaye eden. (Nehcü’l-Feradis: s. 23.)
K
Asu
Çok hareketli çocuk.
E
Asutay
Hırçın at.
K
Aşila
Özbek Türkçesinde mani, aşula.
E/K
Aşkın
Çok fazla. 2. Üstün.
E
Ata
Geçmişte yaşayan büyük.
E
Atakan
Hükümdar olan ata.
E/K
Atalay
Bilinir olan, ünlü.
E
Atay
Türk ve Moğol mitolojilerinde Ceza Tanrısı. Suçluları cezalandırır.
E/K
Atılay
Bilinir olan, ünlü. Atalay>Atılay
E
Atınç
Atılgan, önderli eden.
E
Atilla
1. İdil Irmağı gibi parlak. (kelime anlamı) 2. Ünlü Hun hükümdarı.
E
Attila
1. İdil Irmağı gibi parlak. (kelime anlamı) 2. Ünlü Hun hükümdarı.
E
Ayal
Kadın.
E
Ayaz
Türk, Altay ve Orta Asya mitolojilerinde, özellikle Kazaklarda ve Kırgızlarda Soğuk Tanrısı.
E
Aybars
1. Güçlü ve güzel. 2. Hun İmparatorluğu’nda Atilla’nın amcası.
K
Ayben
Ay gibi güzel.
E
Ayberk
Güçlü, dayanıklı ve güzel olan.
E
Aybey
Tarihte Aybeg olarak bilinen bir isimdir. Memluk Devleti’nin kurucusunun adıdır. 2. Ay gibi güzel yüzlü.
K
Aybike
Ay gibi güzel.
K
Aybüke
Ay gibi güzel.
K
Ayça
Hilal.
E/K
Ayday
Görkem. (Kırgız T.)
K
Aydem
Etrafına bilgisiyle ışık saçan, erdemli kişi.
E
Aydın
1. Işıklı. 2. Türk mitolojisinde efsanevi ozan. Aşık Aydın olarak da bilinir. Müzisyenlerin, şairlerin, aşıkların, ozanların atasıdır.
K
Aydilge
Akşamları sessizlik içerisinde dilek dileme.
E/K
Aydoğan
Doğuşuyla etrafa mutluluk saçan.
E
Aydoğdu
1. Ay gibi güzel. Etrafa mutluluk veren. 2. Osmanlı’nın kurucusu Osman Bey’in yeğeni.
E
Ayhan
1. Ay kağanı. 2. Türk ve Altay mitolojisinde Türklerin atası sayılan Oğuz Han’ın annesi. Karahan’ın eşidir.
E
Ayınç
Heybet, hürmet.
E
Aykun
Türk mitolojisinde güç tanrısıdır.
E
Aykut
Eski Türklerde kutsallığını aydan geldiği düşünülen kutsal güç.
K
Ayla
Ayı saran ışık çeperi, hale.
E
Aylan
Açık ve şeffaf kişi.
E
Aylin
Ayı saran ışık çeperi, hale.
E/K
Aynal
Değişime ayak uyduran.
OT: ayna “değişmek” (ME [95])
E/K
Ayra
Açık seçik olan, yalanı olmayan, şeffaf insan.  (Kaynak: Nehcü’l-Feradis)
K
Aysat
Türk ve Altay mitolojilerinde Güzellik Tanrıçası.
K
Aysevil
Ay kadar çok sevilen.
K
Aysun
Ay gibi beyaz tenli.
K
Ayşil
Dolunay.
E
Bangu
Lokma.
Mukaddimetü’l-Edep (98)
E
Baran
Varan, ulaşan.
E/K
Barçın
1. Türk mitolojisine göre Oğuz ülkesini yöneten kadın beylerdendir. 2. İpek kumaş. (Nehcü’l-Feradis: s. 49)
E
Barış
Savaşın bitirilmesi, savaşsız yaşama.
E
Barlıbars
Varlıklı ve pars gibi güçlü erkek.
E
Barlıbay
Varlıklı adam.
E
Bartu
Zenginlik.
K
Başak
1. Okun ucu. 2. Bir burç adı. 3. Buğdayın üst kısmı.
E
Başar
Başarılı kişi.
E
Başat
Herkesten güçlü.
E/K
Batı
Güneşin batış yönü.
E
Batu
Bahadır.
E
Batuhan
1. Güçlü hükümdar.  2. 13. yüzyılda yaşamış Altınordu hükümdarı. Moğol İmparatorluğu’na bağlı Altın Orda’nın kurucusudur. 1240 – 1255 yılları arasında Altın Orda Devleti’ni yönetmiştir.
E
Batukan
1. Güçlü hükümdar.  2. 13. yüzyılda yaşamış Altınordu hükümdarı. Moğol İmparatorluğu’na bağlı Altın Orda’nın kurucusudur. 1240 – 1255 yılları arasında Altın Orda Devleti’ni yönetmiştir.
E
Batur
Türk ve Altay mitolojisinde Cesaret Tanrısı. 2. Cesaretli, yiğit.
E
Baturalp
Cesaretli.
E
Baybars
1. Pars gibi güçlü. 2. Memluk Devleti’nin en güçlü sultanlarından birinin adıdır. Moğolları yenebilen tek Müslüman hükümdar olarak bilinir.
E
Bayhan
Zengin hükümdar.
E
Baymünke
Ejderhası ve 40 yiğidi olduğuna inanılan Türk mitolojisi kahramanı.
E
Bayram
Kutlu gün.
K
Belen
Türk mitolojisinde Yolculuk Tanrıçası. Pelen Ana olarak da tanınır. Yolcuları korur.
K
Belgin
Şeffaf, yalan söylemeyen, dürüst.
K
Belin
Güzelliğiyle etrafa şaşkınlık veren.
K
Belit
Her şeyin temelinde olan önerme.
K
Beliz
İşaret.
K
Bengi
Sonsuzluk.
K
Bengilay
Ülkenin sonsuz ay yüzlü kızı.
K
Bengisu
Ölümsüzlük suyu, ab-ı hayat.
K
Bensu
Su gibi aziz.
K
Berçin
Cömert.
E
Berdi
Türk mitolojisinde bir bey.
K
Beren
Akıllı.
E/K
Berge
Türk halk inanışında esin veya ilham anlamına gelir. Bergü veya bergi de denir.
E/K
Bergen
Türk ve Altay mitolojisinde Akıl Tanrısı, Mergen.
E
Bergin
Sağlam, güçlü.
K
Beril
Azimli, kendini adayan.
E/K
Berin
Soylu.
E
Berk
Sağlam, güçlü.
E
Berkan
Geçmişine bağlı.
E
Berkant
Sözünün eri.
E
Berkay
Sağlam, güçlü.
E/K
Berke
Kamçı
E
Berkehan
1. Güçlü hükümdar.  2. 13. yüzyılda yaşamış Altınordu hükümdarı.
E
Berki
İlerideki, önde olan.
K
Berkilay
İmparatoriçe. Güçlü ülkenin ay yüzlü kraliçesi.
E
Berkin
Sağlam, güçlü.
E
Berkinay
Güçlü. (En küçük erkek evlat için tercih edilir. İnay: Küçük erkek çocuk.)
E
Berksan
Meşhur.
K
Berne
Armağan, hediye.
Mukaddimetü’l-Edep (101)
K
Betim
Akılda canlanan görsel, hayal.
K
Beyla
Ağırbaşlı, kibar. Bayla, baylan. 2. Hâli güzel.
K
Beylim
Benim “soylu”m anlamında bir isim.
K
Bilçin
Bilgili kadın.
E/K
Bilge
Bilgili, âlim. 2. Ünlü bir Göktürk kağanı.
E
Bilger
Doktor. 2. Akıllı.
K
Bilgesu
Bilgisi okyanus gibi olan, âlim.
E/K
Bilgi
İnsan aklının erebileceği olgu, gerçek ve ilkelerin bütünü.
K
Bilgün
Bilgin.
E
Bilkan
Bilgili.
E/K
Birdem
Eski Türkçede “birlik” anlamına gelir.
E
Birkan
Soylu. Soyu biricik olan.
E
Birol
Biricik.
E/K
Birsel
Hareketli.
E/K
Birsen
Biricik.
E/K
Boday
Buğday tenli.
Kaynak
K
Bolga
1. İstikbal, iyi gelecek, yaşamın olayları.
E
Bolgan
Olay, hadise.
E
Bora
1. Fırtınalı yağmur. Burmak fiil kökünden gelir, Eski ve Orta Türkçede buragan şekli de vardır.
E
Boran
1. Türk, Altay ve Moğol mitolojilerinde Yağmur Tanrısı. 2. Fırtınalı yağmur.
E
Boyga
Başına buyruk
ETG 287
E/K
Böke
Kahraman
K
Börte
Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde kutsal hayvan ve ulusal sembol. Asena.
E
Börteçin
Türklerin Ergenekon’dan çıkmasını sağlayan demircinin adı.
E/K
Börü
Türklerin kutsal saydığı efsanevi kurt.
E
Buğra
Türk mitolojisinde Karahan’ın oğludur. 2. Erkek deve.
E
Bulcahan
Mitolojiye göre Türklerin ve Moğolların ilk atası olan kağandır. Tüm Türkler ondan türemiştir.
E
Bulunç
Vicdan.
E/K
Buluş
İcat, yeni keşfedilen.
E
Bulut
Sıvı hâle gelmeden atmosferde dolaşan su zerreleri.
E
Bumin
1. Baykuş. 2. tarihte büyük bir Türk kağanı.
K
Burcu
Güzel koku. 2. Damla sakızı kokusu.
E/K
Burça
Türk mitolojisinde Zenginlik Tanrısı.
K
Burçak
Taneli bir bitki. Eski Türklerde zenginliğin simgesidir.
K
Burçin
Maral, karaca.
K
Burla
Türk efsanelerinde, halk öykülerinde ve masallarında söylencesel kadın cengaver. Savaşçı kadın motifini simgeler.
K
Burşin
Türk mitolojisinde ikiz atlar. Ak Burşun ve Kök Burşun adlı uçabilen iki at. (Burşun>Burşin)
E
Burutay
Türk mitolojisinde yağmur piri, Burgut Ata.
E/K
Büge
Büke olarak da kullanılır. Türk mitolojisindeki efsanevi ejderhanın adıdır.
K
Bügem
Bilgili kadın, derya.
K
Büget
Küçük göl.
Mukaddimetü’l-Edep (107)
K
Büke
Türk mitolojisindeki efsanevi ejderha.
K
Büklüm
1. Güzel saçlı. (mecazen) 2. Kıvrımlı.
K
Celen
Canlı, becerikli, eli çabuk.
E
Cengiz
“Deniz” kelimesinin Moğolca ve bazı Türk lehçelerindeki eşdeğeridir. Anlamı “deniz”dir. 2. Büyük Moğol hükümdarı.
K
Ceren
1. Türk ve Altay mitolojisinde ve masallarda konuşan at türü. Ciren veya Ceyren de denir. Konuşabilen, sıra dışı bir hayvandır. 2. Dişi geyik, ceylan.
E
Ceyhun
Amuderya Irmağı.  Orta Asya’nın en uzun nehri.
K
Ceyla
Sevimli, uzun boylu, güzel yüzlü insan. (Kaynak: TTES s. 200)
E
Coşkun
Heyecanlı kimse.
E
Çağaşan
Çağının ilerisinde öngörüsü yüksek olan.
E
Çağatay
1. Yavru at. 2. Cengiz Han’ın bir oğlu.
E
Çağdaş
Uygar, çağın gereksinimleri ile uyuşan.
K
Çağla
1. Kuru yemişlerin ham durumu. 2. Coşkulu kimse.
E/K
Çağlam
Çağlayan, şelale.
E/K
Çağlar
Coşkulu kimse.
E/K
Çağlayan
Şelale.
E/K
Çağrı
1. Doğan, çakır kuşu. 2. Davet.
K
Çekşin
Çekici kadın.
E
Çelik
Su ile sertleştirilen demir.
E
Çetin
Zorlu.
K
Çiçek
Bitkinin açılarak renkli görüntüler oluşturan kısmı.
K
Çiğde
Hünnap ve hünnap rengi.
K
Çiğdem
Türlü renklerde açan bir kır bitkisi.
K
Çiğnem
Mutlulukla harcanan bir nefeslik an.
K
Damla
Sıvıların yuvar hâlindeki durumu, katre.
E/K
Değer
Yüksek nitelik, kıymet.
E/K
Değişim
1. Farklılaşma. 2. Bir durum veya olgunun gelişim göstermesi.
E/K
Delişmen
Hareketli, cesaretli, çılgın, aşkı arzulayan.
E
Demir
1. Demir. 2. Türk ve Altay mitolojisinde Demir Tanrısı.
E
Demirhan
Türk ve Altay mitolojisinde Demir Tanrısı.
E
Demirkan
Türk ve Altay mitolojisinde Demir Tanrısı.
K
Denil
Kendinden söz ettiren.
E/K
Deniz
Su yolları ve boğazlar yoluyla okyanuslara bağlanan büyük su birikintisi.
E
Denizalp
Deniz gibi hırçın ve güçlü.
E/K
Deren
Derleyen, düzenleyip işleri yoluna koyan.
K
Derin
1. İçten gelen, yoğun. 2. İleri mertebede olan.
K
Derli
Düzenli.
E/K
Devrim
Mevcut düzeni değiştirmek.
K
Dilek
İçten gelen istek.
K
Dilge
İsteyiş.
E/K
Diren
Karşı koy, anlamında bir isim.
E
Direnç
Zorluklara karşı gösterilen çaba, dayanma gücü.
E/K
Direniş
Bir düşünce ya da durumu vazgeçmeden savunma.
E
Diriliş
1. Yeniden üstün hâle gelme. 2. İslam’da ölümden sonra yeniden canlanma.
E/K
Doğa
Yaşamın var olduğu alan, tabiat.
E
Doğan
Bir kuş türü.
E/K
Doğanay
Ayın ilk ve parlak hâli.
E
Doğulay
Türk ve Yakut mitolojisinde açgözlülük tanrısı. Sınırsız servete sahiptir.
E
Doğuş
1. Gök cisimlerinin semada görülmeye başlaması. 2. Ana karnından çıkış.
E
Dolunay
Yeni ay.
E/K
Doruk
En üst nokta.
E
Duralp
Her zaman yiğit ve mert olan.
E
Durmuş
Uzun ömürlü.
E
Dursun
Uzun ömürlü.
K
Duru
Berrak.
E
Durualp
İyi kalpli yiğit.
K
Duygu
His.
E/K
Duygun
Duygulu, hassas.
K
Düşsel
Hayal içinde.
K
Ece
1. Kraliçe. 2. Güzel kadın.
K
Ecem
1. “Kraliçem” anlamında bir isim.
E
Ediz
1. Değerli kimse. 2. Uygurların önemli hanedan soylarından biri. 3. Yüksek.
K
Efil
Körpe bitki yaprağı.
E/K
Egemen
Bağımlı olmayan.
E
Ekin
Olgunlaşmış tahıl.
E/K
Ekinç
Kültür.
E/K
Elçin
Karşılıklı yardım. (Eliçin>Elçin)
K
Eldem
Cana yakın.
E/K
Elgin
Farklı, diğerlerinden başka.
K
Elvi
Büyü. DLT yelwü>TT elvi
E/K
Emek
Harcanan çaba.
E
Emrah
Bu isim Eski Türkçedeki Amrak kelimesinden gelmektedir. Göktürklerde Amrak adında bir kağan da vardır. Anlamı sevimli, sevgilidir.
E
Emre
Aşık, tutkun.
E/K
Engin
Açık deniz.
E
Eralp
Yiğit.
E
Eray
Güzel yüzlü yiğit.
E
Erbatur
Yiğit.
E
Erce
Yiğitçe savaşan asker.
E
Erdal
Genç.
E
Erdem
Ahlak ve etik değerleri ifade eden kavram.
E/K
Erden
El değmemiş.
E
Erdenay
Türk mitolojisinde Tanrıların insanlara bildirmek istedikleri iyi kararları insanlara ileten ruh.
E/K
Erdi
Amacına ulaşan.
E
Erdil
Vakarlı, oturup kalkmayı bilen, düzgün konuşan.
E
Erdinç
Güçlü.
E
Erdoğan
Doğuştan yiğit olan kişi.
E/K
Eren
Sezgisi yüksek ve yiğit kişi.
E
Erenalp
Sezgisi yüksek ve yiğit kişi.
E/K
Erenay
Deneyimli.
K
Erge
Nazlı.
E
Ergin
Yetişkin, olgun.
E/K
Ergül
Moğ. Örgöl. Türk ve Moğol mitolojisinde hayırdua anlamında kullanılan bir söz.
E/K
Ergüz
İlkbahar.
E
Erhan
Yiğit hükümdar.
E
Erinç
1. Ulaşılan dilek. 2. Eski Türkçede “şüphesiz” demektir.
E/K
Eriş
Pek çok, çok fazla.
E
Erkan
Yiğit.
E/K
Erke
1. Enerji. 2. Türk mitolojisinde baştan çıkarıcı, ayartıcı tanrıçadır. Nazlı olarak tanımlanır.
E
Erki
Türk mitolojisinde zenginliği ile ünlü bir bey.
E/K
Erkin
1. Özgür. 2. Uygurların erken dönemlerinde kullanılan bir bey unvanı.
E
Erkunt
Güçlü erkek.
E
Erkut
Kut sahibi erkek.
E
Erlinay
Erkekçe davranan.
E
Erman
Yiğit.
E
Erol
“Yiğit ol!” anlamında bir kelime.
E
Ersen
Yiğit.
E
Ersin
Yiğit.
E
Ersun
Yiğitliğini gösteren.
E
Ertan
Sabahın ilk saatleri.
E
Ertinay
Ruhunda kahramanlık olan.
E
Ertuğ
Savaşçı.
E
Ertuğrul
Dürüst ve güçlü kişi.
E
Ertunç
Tunç gibi sağlam.
K
Esem
Güzelliği ile hayran bırakan. (Kazak T.)
E/K
Esen
Sağlıklı.
E/K
Esin
İlham.
E/K
Esinti
Hafif rüzgâr.
E
Esli
Türk mitolojisinde İltekin’in oğludur. 2. Karakter sahibi.
K
Esri
Kaplan rengi.
K
Esrigün
Gün batımı, gün batımındaki hafif kızıllık.
K
Esrin
Kaplan rengi. ET esringü>esrin
E/K
Etkin
Aktif, çalışkan.
E/K
Evren
Kainat, varlığın tamamı.
E/K
Evrim
Biyolojik ve zamansal değişim.
E
Evşen
Eve mutluluk veren.
E
Eylem
Mevcut duruma karşı verilen mücadele.
K
Ezgi
Melodi.
K
Gece
Günün kararmasıyla oluşan vakit.
E/K
Gediz
Göl.
K
Gerçe
Türk mitolojinde Kara Han’ın kızıdır.
E
Giray
Kırım hanlarının kullandığı san.
K
Giz
Sır.
E/K
Gizay
Sır saklayan güvenilir kişi.
K
Gizem
Aklın almadığı sır.
K
Gizlem
Herkesten farklı, ezoterik.
K
Gök
Sema.
E
Gökalp
1. Mavi gözlü yiğit. 2. Ertuğrul Gazi’nin amcası.
E
Gökay
Mavi gözlü.
K
Gökben
Mavilik içinde engin olan.
E
Gökbörü
Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde kutsal hayvan ve ulusal sembol. Asena.
E
Gökçay
Estetik görünüşlü.
E/K
Gökçe
Gösterişli.
E/K
Gökçek
Sevimli
E/K
Gökçen
Gökcen şekli de vardır. Güzel anlamına gelir.
E
Gökdeniz
Gözleri mavi ve deniz gibi engin kişi.
E
Gökhan
Türk ve Altay mitolojisinde Gökyüzü Kağanı.
E
Gökhun
Doğu Hun İmparatorluğu.
E
Gökmen
1. Kutlu. 2. Orta Asya’da bir dağ.
K
Göksel
Gözlere ait, semavi.
E/K
Göksu
Yağmur.
E/K
Gökşen
1. Gökkuşağı. 2. Gökyüzü kadar mutlu.
K
Gökşin
Gökkuşağı.
E
Göktuğ
Göktürk Kağanlığı’nın egemenlik simgesi.
E
Göktürk
Tüm Türkleri tek çatı altında toplayan Türklerin atası imparatorluktan olan.
K
Gönül
Kalp, yürek. Yürekteki sevgi.
K
Gönülay
İyi kalpli.
E/K
Görkem
Güzel görünüş, estetik.
E/K
Görklem
Güzel.
K
Gözde
Üstün tutulan.
E
Güçlü
1. Kuvveti fazla olan. 2. Onuncu Uygur kağanı (Küçlüg Bilge Kağan).
K
Güler
Güleç.
E
Gültekin
1. Bir Göktürk asilzadesi: Kül Tigin. 2. “Prens parçası”, her şeyiyle prens anlamında bir kelime. Eski Türkçede “kül” ismiyle parçası manasında isimler yapılmıştır.
K
Gülümser
Güleryüzlü.
K
Gülüş
Gülme.
E
Gümüş
Değerli bir maden.
E/K
Gün
1. Türk ve Altay mitolojisinde Güneş Kağanı. 2. 24 saatlik zaman dilimi.
E/K
Günay
Güneş gibi ışıldayan, etrafa bilgi yayan.
E/K
Günce
İnsanın özel bilgilerini günlük olarak paylaştığı betik.
E
Günçin
Bir Hun tankutu.
E
Gündoğdu
1. Eski Türklerde adaleti simgeleyen isimdir. Güneş gibi adaletli doğan. 2. Neşrî’ye göre Osmanlı’nın kurucusu Osman Bey’in amcası.
E
Gündüz
1. Günün ışıdığı saat aralığı. 2. Osman Bey’in babası.
E
Gündüzalp
Osmanlı Beyliği’nin kurucusu olan Osman Gazi’nin babası Ertuğrul Gazi’nin soyundan olup, çeşitli kaynaklara göre Ertuğrul Gazi’nin babası veya oğludur.
E/K
Güner
Tan vakti.
E
Güneri
Çağdaş, çağın gereklerine göre hareket eden.
E/K
Güneş
1. Türk mitolojisinde bir bey. 2. Samanyolu Galaksisi’nin yıldızı.
E/K
Güney
Kuzey Kutbu’nun tersi istikamette olan yön.
E/K
Güngör
Neşe içerisinde yaşayan.
E
Güral
Kırmızı yanaklı.
E/K
Güray
Etrafına ışık saçan.
E
Gürdal
Soylu.
K
Gürel
Dinamik.
E
Gürhan
1. Türk mitolojisinde Dib-Yafku’nun oğludur. 2. Güçlü.
E
Gürol
Her zaman yiğit ve cömert olan.
K
Gürselin
Coşkulu.
E/K
Güven
Korku yaşamaksızın bağlanma.
E
Güvenç
Güvenilir, emin kişi.
E
Güzhan
Türk mitolojisinde Dib-Yafku’nun oğludur.
K
Hazal
Son bahar yaprakları.
E
Ilgar
Hızlı ve etkili karar verebilen kişi.
E
Ilgı
Türk mitolojisinde Taş-Beg’in oğludur.
E/K
Ilgın
Esinti, hafif rüzgâr.
E/K
Ilık
1. Aklıselim kararlar verebilen, acele ve yanlış kararlar vermeyen. 2. Soğukla sıcak arası.
E/K
Ilım
Ölçülü davranma erdemi.
E/K
Irmak
Akarsu.
K
Işık
Aydınlık.
K
Işıl
Parlayan, güzel görünüşlü kadın.
K
Işılay
Ay gibi parlayan.
K
Işıltı
Etrafa saçılan aydınlık.
K
Işın
Işık demeti.
K
Işınç
Etrafına ışık saçma.
K
İdel
Bkz. İdil. İdil isminin Kırım Türklerinde kullanılan türevi.
E
İdikut
Kut sahibi, devleti yönetme yetkisine sahip kişi.
K
İdil
1. Volga Nehri’nin Türkçedeki adı. 2. Pastoral şiir.
E
İgen
Çok, çokluk içerisinde olan. (Nehcü’l-Feradis: s. 186)
K
İlâtun
İmparatoriçe.
K
İlay
Ülkenin en güzel kızı.
K
İlayda
Su perisi.
E
İlber
Önder. Bir ülkenin kurucusu.
E
İlberk
Ülkeyi güçlü hâle getiren, lider.
E
İlberk
Ulusal kahraman, ülkenin kahramanı, güçlüsü.
K
İlbike
Ülkenin hanımefendisi.
K
İlbilge
1. Ülkeyi bilgisiyle yönlendiren bilgili kişi. 2. Tonyukuk’un kızı, Bilge Kağan’ın eşi. Hukuki olarak Göktürk Kağanlığı’nın son hükümdarıdır. (İl-İtmiş Bilge Kağatun)
K
İlbüke
Doğrusu İlbike’dir.
K
İlday
Ülkedeki ay gibi güzel. (Aslı: İldeay)
K
İldeay
Ülkedeki ay gibi güzel. (Aslı: İldeay)
E
İldeniz
Bilgeliğiyle ün salmış Kıpçak Türkü kökenli Türk atabeyi. 2. Ülkesi deniz gibi engin olan.
E
İlerk
Ülkenin gücü, ülkenin güçlü yöneticisi.
E/K
İlge
Bkz. İlke.
E/K
İlgi
Bağlılık.
E
İlhan
Hükümdar.
K
İlhatun
İmparatoriçe. İlâtun.
E/K
İlkay
Hilâl.
E/K
İlke
Temel bilgi.
E
İlker
İlk erkek çocuk.
E
İlkut
Tanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi.
E
İlkutay
Tanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi.
E
İlöge
1. Başbakan, başvezir. 2. Uygurların en önemli başvezirlerinden biri. (İl Ögesi Inançu Bilge)
E
İlteber
Türk Kağanlığı ve Hazar Kağanlığı’nın siyasi hiyerarşisinde kendisine vergi toplama ve bunun belirli bir miktarını Türk kağanına ödeme görevi bulunan boy başkanlarına verilen addır.
E
İltekin
1. Türk mitolojisinde Buğra Han’ın oğludur. 2. Türk prensi.
E
İlten
Türk, Altay ve Moğol mitolojisinde Dağ Tanrısıdır. Daha çok Altay adıyla bilinir.
E
İlter
1. Ülkeyi içinde bulunduğu zor durumdan çıkarıp, derleyen. 2. Kutluk Kağanlığı’nın kurucusuna ülkeyi derleyip topladığı için İlteriş unvanı verilmiştir.
E
İltuğ
Bağımsızlık nişanı.
E/K
İmer
Çok zengin.
K
İmge
Zihinde tasarlanan, bilinçte beliren olay.
E/K
İmre
Türk mitolojisinde ilkbaharda görünüp titrek ışıklar saçarak göğe yükselen kutsal varlık.
E
İnal
Türk mitolojisinde Korkut Ata ve diğer soyluların tahta çıkardığı Kayı boyundan Türk.
E
İnanç
Eski Türklerde bu isim Inançu şeklinde kullanılıyordu. Gönülden bağlanma anlamındadır.
E
İnay
Küçük erkek çocuk.
ini+ay | ini “küçük erkek kardeş (Göktürkçe)”
K
İnci
Kelimenin aslının Çince olduğu da iddia edilir. Sedef renginden süs taşı.
E
İnel
Kapgan Kağan’ın küçük oğlu olan Göktürk sultanı.
K
İpek
1. Hayvansal olarak üretimi yapılan değerli bir iplik ve kumaş türü. 2. Mecazen yumuşak.
E/K
İrten
Tuva Türkçesinde sabah.
 
E
İrteriş
742’de “İl-İtmiş Kağan” sıfatı ile Çin İmparatoru ve özellikle Basmillerin desteği ile tahta çıkan Türk kağanı.
K
İsenbike
Mutlu ve esen hanımefendi.
E
İstenç
İrade.
K
İzdem
Tema.
K
İzel
İz bırakan, unutulamayan.
K
İzer
Yapıt, eser.
E
Kaan
Türk ve Moğol hükümdarlarına verilen ad, kağan, hakan.
E
Kağan
Türk ve Moğol hükümdarlarına verilen ad, kaan, hakan.
K
Karaca
1. Esmer. 2. Geyikgillerden bir hayvan.
E
Karahan
1. Türk mitolojisinde Dib-Yafku’nun oğludur. 2. Güçlü hükümdar.
K
Kardelen
Karların arasında açan bir çiçek.
E
Kartal
Çok güçlü bir yırtıcı kuş.
E
Kaya
1. Sert. 2. Büyük taş kütlesi. 2. Ertuğrul Bey’in dedesi: Kaya Alp.
E
Kayaalp
Osmanlı Devleti’nin kurucusu olan Osman Bey’in büyük dedesi olan Süleyman Şah’ın babası ve Ertuğrul Gazi’nin dedesi.
E
Kayahan
Kaya gibi güçlü hükümdar.
E
Kayhan
Aslı Kayıhan’dır. Güçlü hükümdar manasına gelir.
E
Kayıtbay
1. 15. yüzyılda yaşamış bir Memluk sultanı.
E/K
Kayra
1. Yeniden, tekrar. (Nehcü’l-Feradis: s. 209) 2. Bağışlayıcı. 3. Eski Türk mitolojisindeki bağışlayıcı varlık.
E
Kayraalp
Merhametli yiğit.
E
Kıraç
1. Verimsiz toprak. 2. Her türlü zorluğa dayanan.
E
Kıvanç
Övünç, iftihar.
K
Kıvılcım
1. Harekete geçiren ilk devinim. 2. Ateş parçası.
E
Kongar
Koyu kahverengi.
E
Koral
Sınır muhafızı.
E
Koralp
Yürekli yiğit.
E
Koray
Yürekli, korkmayan.
E
Korkut
1. Dolu tanesi. 2. Eski Türk inanışındaki ak sakallı bilge.
E
Köksal
Temelli hâle gelmiş, sağlam temeller üzerinde duran.
E
Kuba
Toprak rengi. (Arapçadaki Kuba farklı bir isimdir.)
Kaynak
E
Kubat
Büyük boyutlu.
E
Kunanbay
Yüksek mevkide bulunan.
E/K
Kural
Bir konuda izlenmesi gereken yol. Yasa.
E/K
Kurtuluş
Zor bir durumdan esenlikle çıkma.
E
Kut
Türk, Moğol ve Altay şamanizminde ve halk inancında kutsal enerji, yaşam gücü.
E
Kutal
Tanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi.
E
Kutalmış
Tanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi.
E/K
Kutay
1. İpek. 2. Kutlu.
E
Kutlu
1. Tanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi. 2. Uğurlu, saygıdeğer.
E
Kutlualp
Tanrı tarafından kutsanmış savaşçı.
E
Kutpay
Nasip.
E
Kuzey
1. Kuzey Kutbu’nun bulunduğu yön. 2. Soğukkanlı.
E
Kürşat
Nihal Atsız’ın Bozkurtların Ölümü adlı romanında Çin kaynaklarında A-shih-na Chieh-she-erh olarak bilinen Türk savaşçıya verilen addır. Kürşat, 13 Mayıs 639’da 40 askeriyle birlikte Çin sarayını basmıştır.
E
Laçin
1. Yiğit. 2. Bir Memluk sultanının adı. 3. Kartal. (İsmin aslı Laçın’dır.)
K
Maral
Dişi geyik.
K
Meltem
Deniz kıyılarında, gündüzleri denizden karalara, geceleri ise karalardan denize doğru esen hafif şiddetli rüzgâr.
K
Mengü
1. Eski Türkçede sonsuzluk anlamına gelir. 2. Türkiye Türkçesi ağzılarında semah anlamında kullanılır.
K
Meral
Dişi geyik.
E/K
Mergen
Türk ve Altay mitolojisinde Akıl Tanrısı, Bergen. (Nişancı anlamına gelen Moğolca Mergen ismi farklıdır.)
E
Meriç
Kuş iskeleti.
E
Mete
MÖ 209 – MÖ 174 arasındaki Türk-Hun (Hiung-nu) hükümdarıdır.
E
Metehan
MÖ 209 – MÖ 174 arasındaki Türk-Hun (Hiung-nu) hükümdarıdır.
E
Mutlu
Mesut, sevinçli.
E/K
Müren
 1. Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde ırmağın koruyucu ruhu. 2. Irmak.
E
Ogün
Mutlu olunacağı düşünülen idealize gün.
E
Oğuz
1. Türklerin en büyük boylarından biri. 2. Türklerin atası olduğuna inanılan efsanevi kişi. 2. Sağlam, kudretli.
E
Oğuzhan
1. Güçlü hükümdar. 2. Türk ve Altay mitolojisinde Türklerin atası.
E
Okan
1. Anlayışlı. 2. Türk ve Altay mitolojisinde barış tanrısı.
E
Okay
Türk ve Altay mitolojisinde Sihirbaz Tanrısı. Su altında yaşar.
E
Oktay
Ok gibi güçlü ve çevik kişi.
E
Olcan
Aslı Olca Han’dır. Türk ve Moğol mitolojisine göre Türklerin ve Moğolların ilk ve ortak atası olan kağan.
K
Olgu
Varlığı kanıtlanmış kavram.
E/K
Olgu
Varlığı kanıtlanmış kavram.
E/K
Olgun
Bilgi ve görgü sahibi kişi.
E
Olguner
Bilgi ve görgü sahibi erkek.
E
Oltan
Sabahın ilk ışıkları.
E
Oltunç
Saygıdeğer kişi.
E
Ongun
Türk ve Altay mitolojisinde Bereket Tanrısı. Bolluk ve bereketin kaynağıdır.
E
Oray
Görgülü, şehirli kişi.
E
Orçun
Makam sahibi.
E
Orhan
1. Türk mitolojisinde Dib-Yafku’nun oğludur. 2. Kağanlık makamını elinde tutan.
E
Orhun
1. Türklere ait toprak, Hun toprağı. 2. Türklerin tarih sahnesine çıktığı vadinin adı.
E
Orkan
1. Kağana ait toprak, kağan toprağı.
E
Orkun
1. Türklere ait toprak, Hun toprağı. 2. Türklerin tarih sahnesine çıktığı vadinin adı.
E
Orkunt
Atların yaşadığı, verimli toprak.
E
Orkut
Eski Türklerde tanrıya dua edilen ve kutsal sayılan yerelere verilen ad, dağ tepeleri vb. yerler orkuttur.
E
Orkutay
Kutsal yerler gibi kutlu olan kişi.
E
Ortun
Ortanca, ortanca çocuk.
K
Oya
İnce dantel.
K
Oyaçiçek
1. Mecazen kibar. 2. Her tarafı çiçek gübi güzel işlenmiş.
E/K
Oykun
1. Ongun. 2. Mübarek, devlet.
oñgun ve oykun Sözleri Hakkında (Kemal Erarslan)
K
Oylum
Resimdeki derinlik.
E
Ozan
1. Halk şairi. 2. Şair. 3. Eski Türklerde merasimleri yöneten kişi, şaman, baksı, kam.
E/K
Öge
1. Temel unsur. 2. Son meşru Uygur kağanı. (Öge ismi Üge şeklinde de kullanılmaktadır.) 3. Şöhret (Eski Türkçede).
E/K
Ögen
Küçük ırmak, çay. (Orhun Türkçesinde)
E
Öğüt
Nasihat.
E
Öktem
Onurlu.
E
Ökten
Akıllı.
E/K
Önal
Önde olan, öncü.
E/K
Önay
Önde olan, öncü.
E/K
Öncel
Diğerlerinden daha önde olan, öncelikli.
E
Önder
1. Ülkenin temellerini kuran ve kurduğu ülkeyi yücelten kişi. 2. Bir kurum veya organizasyona liderlik eden kişi.
E/K
Öngörü
İleride olacak durumları sezebilme gücü.
 
E/K
Öngün
Herkesten farklı.
E/K
Övünç
Kıvanç.
K
Öykü
1. Gerçeğe uygun bir olayı aktaran kısa, düzyazı şeklindeki anlatıdır.
E
Özalp
Doğuştan yiğit olan kişi.
K
Özçin
Karakterli olan, kendine has.
K
Özden
Soylu.
K
Özdeyiş
İçerisinde içkin ve değerli anlamlar olan söz.
E/K
Özel
1. Kişiye ait, kişinin kullanımına ayrılmış. 2. Herkesten farklı, biricik.
E/K
Özer
Yiğit.
K
Özge
Herkesten farklı.
E/K
Özgen
Özen gösteren.
E/K
Özgüç
Maneviyat.
E/K
Özgür
Kimseye bağımlı kalmayan.
E
Özhan
Kağan soyundan gelen.
E
Özkan
Kağan soyundan gelen.
K
Özlem
Kavuşma isteği.
K
Özleyiş
Kavuşma isteği.
K
Özne
Kendine ait, kendine özgü.
K
Özşin
Kendine özgü olan kadın.
E/K
Pamir
Orta Asya’da lalenin ana vatanı olan dağların adı.
K
Parla
“Her zaman en iyi ol!” anlamında bir ad.
K
Parlaşım
Güzelliğiyle etrafa ışık saçan.
E
Pars
Yırtıcı bir hayvan. (Kaynak: TTKBS s. 688)
E
Parslan
Pars.
E
Paşa
Askeri anlamda üstün rütbeli kişi.
E/K
Payna
Türk ve Altay halk kültüründe Bereket Töreni.
K
Pekşen
Çok neşeli.
K
Petek
Düzgün altıgen şeklindeki öbeklerden oluşan bal mumu.
K
Pınar
Bulak, su kaynağı.
K
Pırıltı
Yansıyan ışık.
E
Pusat
Silah.
E
Rona
Attila’nın oğlu olan Türk hükümdar.
E
Saltuk
1. Saltık olarak da kullanılır. Anlamı özgür kişidir. 2. İlk Müslüman Türk hükümdarı. (Saltuk Buğra Han)
E
Salur
1. Kılıç. 2. Bir Oğuz oymağı.
E
Sanberk
Sağlamlığı ile ünlü olan kişi.
E
Sancak
Alay bayrağı.
E
Sarkan
Türk, Altay ve Macar mitolojisinde Ejderha Tanrısı.
E
Sarp
Erişilmesi zor, kayalık, engebeli.
E
Sarsılmaz
Kötü durumlar karşısında güçlü durmayı bilen, dirayetli.
E
Savaş
Fiziksel şiddet yoluyla insanlar arasında yaşanan çarpışma.
E
Savcı
1. Eski Türklerde hikmetli sözler söyleyen kişilere verilen ad. 2. Müddeiumumi, mahkemede iddianame hazırlayan. 3. Osman Bey’in kardeşi.
E/K
Sayda
İçi dışı bir olan.
E/K
Saygınç
Saygıdeğerlik.
E
Saylam
Seçkin kişi.
E
Saylan
Uçurum
K
Seçil
Benzerlerinin arasında en kabiliyetli olan.
E/K
Seçkin
Soylu, diğerlerinden üstün.
K
Seden
Uyanık, gözü açık.
K
Sedenç
Gözü açık olan.
E
Seğmen
Silahlı ve giyimli yiğit.
K
Selay
Yüzü ay seli gibi güzel olan.
E
Selçuk
Güzel konuşan.
K
Selda
Bir söğüt cinsi.
K
Selen
Müjde.
K
Selin
Sürekli yeşil kalan bir Orta Asya bitkisi.
K
Senal
1. Cömert. 2. Diğer insanlar tarafından beğenilen.
K
Senay
Ay gibi parlayan.
E
Sencer
Kale.
K
Serçe
Bir kuş türü.
E/K
Seren
1. Türk mitolojisinde Arslan Han’ın oğlu. 2. Bulunduğu yeri derleyip toplayan, düzene koyan.
K
Serenay
1. Türk mitolojisinde Arslan Han’ın oğlu. 2. Bulunduğu yeri derleyip toplayan, düzene koyan güzel.
E
Sergen
1. Plato. Yüksek düzlük. 2. Raf.
E/K
Serin
1. Hoşgörülü. 2. Hafifçe soğuk.
K
Sermin
Güzel.
K
Serpil
Büyüyüp güzelleşmiş.
K
Setenay
Aslen Satanay’dır. Türk mitolojisinde güzelliğin ve bilgeliğin sembolüdür. Babası Güneş’tir ve annesi Ay’dır. Doğaüstü güçlere ve sihirlere sahiptir.
K
Seval
Her şeyi sevgiyle yapan.
K
Sevgi
İçten gelen yakınlık.
K
Sevil
Başkalarınca beğenilen.
K
Sevim
Muhabbet.
K
Sevinç
1. Somut anlamda mutluluk. 2. Mitolojiye göre Türklerin atası olan Tatar Han’ın 9 çocuğundan biri.
K
Sevtap
Tapılacak kadar güzel kadın.
K
Seymen
Silahlı ve giyimli yiğit.
K
Sezay
Sezgisi yüksek.
K
Sezen
Sezgisi yüksek.
K
Sezgi
Sezme.
K
Sezgin
Sezgisi yüksek.
E/K
Sezin
Çevresinde olup bitenden haberdar olan.
K
Sırma
1. Altın yaldızlı. 2. Türk mitolojisinde güzel kadın motifini simgeler. Yanında kırk kızdan oluşan dilberleri vardır.
K
Sibel
Türk mitolojisinde bereketi ve bolluğu simgeleyen bir tanrıça.
K
Simge
İşaret, sembol.
K
Sincan
Güzel kokulu bir bitki.
E
Sonalp
Son doğan çocuklara takılan “son yiğit” anlamında bir ad.
E/K
Sonay
Son doğan çocuklara takılan “son güzel” anlamında bir ad.
E
Soner
Son doğan çocuklara takılan “son yiğit” anlamında bir ad.
E/K
Sonsuz
Ebediyete kadar sürecek olan.
K
Söylem
Belirli bir konudaki ifade, anlatım.
K
Söz
1. Bir düşünceyi anlatan ifade dizisi. 2. Vaat.
E/K
Su
Temel yaşam sıvısı.
K
Suna
1. Güzel. 2. Bir yaban ördeği türü.
E/K
Sunay
Yüreği ay gibi parlak olup iyiliğini herkese sunan.
E
Sungur
Akdoğan.
K
Süslü
Süslü.
E
Şanlı
Tanınmış, ad sahibi kimse.
E/K
Şaylan
Eski Türklerdeki bayram kutlamaları, bayramlar.
E/K
Şen
Neşeli.
K
Şenay
Neşeli.
E
Şener
Neşeli.
E
Şenol
Her zaman neşeli olmayı başarabilen.
E
Şensoy
Neşesi soyundan gelen.
E
Şeren
Çevik.
E/K
Şeylan
Eski Türklerdeki bayram kutlamaları, bayramlar.
K
Şırıl
Akarsu sesi.
E
Talay
Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde Okyanus Tanrısı.
E
Talu
1. Okyanus. 2. Çok bilgili kimse.
E/K
Tan
Günün ilk ışıkları ve bu zaman dilimi.
E/K
Tanal
Şafak sökmeden önceki kızıllık.
E
Tanalp
Sabah gibi huzurlu yiğit.
E
Taner
Sabah gibi huzurlu yiğit.
E
Tanju
Hun kağanılarının kullandığı unvan, tanhu.
E
Tankutay
İpek gibi parıldayan tan ışığı.
E
Tansen
Tan gibi huzur dolu.
E
Tantuğ
Sabah olacağının ilk alametleri.
E/K
Tanyeli
Sabahın ilk saatlerinde hafifçe esen rüzgar.
E
Tardu
Armağan.
E
Targutay
Türk, Moğol ve İskit mitolojisinde ilk insan. Âdem.
E
Tarkan
1. Saygın kişi. 2. Eski Türklerde bir soyluluk unvanı. 3.
E
Taşkın
Coşkulu.
E
Taygun
Torun.
E
Taykut
Kutlu.
E
Tekin
1. Uygun, ahlaklı. 2. Prens.
E
Teoman
Kelimenin aslı Tuman olup anlamı dumandır. Tuman, birçok Türk kağanının ve Mete’nin babasının adıdır.
E
Timur
1. Demir. 2. Büyük bir Türk hükümdarı.
E
Tolga
Savaşta takılan zırhlı başlık.
E
Tolgay
Dolay, çevre, yaşanılan yer.
E/K
Tolun
Türk ve Altay mitolojisinde Verimlilik Tanrısı.
E
Tolunay
Dolunay.
E
Tolunbay
Dolunay gibi güzel.
K
Tomurcuk
Filiz.
E/K
Toprak
1. Yer yüzeyindeki katı tabaka. 2. Ülke.
E
Toralp
Gururlu.
E/K
Torku
İpek.
E
Toygan
Zengin, büyük mal ve mülke sahip.
E
Toygar
Bir serçe türü.
E
Tuğçe
Prenses. (Aslı Tuğça)
E
Tuğra
Osmanlı hükümdarlarının hatla işlenmiş imzası.
E
Tuğrul
Dumrul adı ile de bilinen yırtıcı bir kuş.
E
Tuğşad
Eski Türklerde Buhara kentinin yöneticisi, kağanın sağ kolu
E
Tulpar
Türk mitolojisinde yer alan kanatlı at figürü.
E
Tuman
1. Duman. 2. Teoman kelimesinin aslı. Ünlü Türk hükümdarı.
E
Tuna
Sanıldığı gibi Tuna nehrinden gelmemektedir. Tunga isminin Batı Türkçesindeki hâlidir. Tunga>Tuña>Tuna Bir kaplan türünün adıdır.
E
Tunahan
Kaplan gibi güçlü sultan.
E
Tunay
1. Gecenin aydınlığı. 2. Sukunet.
E
Tuncalp
Değerli yiğit.
E
Tuncay
Tunç gibi değerli insan.
E
Tunç
Tunç madeni, bronz.
E
Tunga
1. Orta Asya’da yaşayan bir kaplan türü. 2. İranlılarla uzun süre mücadele eden bir Türk komutan. Alper Tunga.
E
Turalp
Her zaman yiğit ve mert olan.
E
Turgay
Bir serçe türü, toygar.
E
Turgutalp
Osman Gazi adına İnegöl’ü fetheden Osmanlı’nın kuruluşunda önemli bir rol oynayan Türk beyi.
E
Turhan
Türk ve Altay mitolojisinde Türklerin atası.
K
Turna
Göçebe yaşayan bir kuş türü. Türkler arasında kavuşmayı ve yolculuğu simgeler.
E/K
Tutkun
Gönülden bağlanmış.
K
Tülay
Rüya gibi güzel. (Eski Türkçe: tül “rüya, düş”)
K
Tülin
Ayna.
E/K
Tümce
Cümle.
K
Tümer
Her yönüyle yiğit.
E/K
Tünay
Ayın parıldadığı gece.
E/K
Türkay
Ay gibi parlayan Türk.
E
Türkeş
1. Türk mitolojisinde Dib-Cenkşü’nün oğlu. 2. Batı Göktürklerin adı.
E/K
Uğur
1. Şans getiren. 2. Talih.
E
Ulaş
1. Türk mitolojisinde Dib-Yavku’nun veziridir. 2. Amacına erişmiş.
E
Ulus
1. Millet. 2. Uygur milleti ve bu Türklerin kurduğu şehirler, uluş.
E
Ulutay
Kangar Türk Birliği’nin kurulduğu Türkler için kutsal bir dağ.
K
Umay
Türk mitolojisinde doğum ve bereketin sembolü olan en önemli kutsal varlıktır. Ubay olarak da bilinir.
E
Umut
Olumlu manada beklenti.
E
Ural
Feth eden, açan, fatih.
E
Uralp
Feth eden, açan, fatih.
E
Uras
1. Talih. 2. Türk ve Sümer mitolojisinde şifalı nefes anlamına gelir. 3. Nogay Hanlığı’nı 1554’e kadar yöneten hükümdar.
E/K
Utku
Zafer.
E
Uygar
Görgülü, medeni.
K
Uyum
Ahenk.
E/K
Ülgehan
Adil hükümdar. Ölçülü davranan yönetici.
E/K
Ülgen
Türk ve Altay mitolojisinde İyilik Tanrısıdır.
E/K
Ülker
1. Türk mitolojisinde Gök’ün Ülker yıldızlarına bağlı olduğuna, ve Ülker’in etrafında döndüğüne inanılır. 2. Bir takımyıldız.
E/K
Ülkü
Ulaşılmak istenilen hedef.
E
Ünal
Meşhur.
E
Ünalp
Herkes tarafından yiğitliği bilinen.
K
Ürperiş
Merak uyandıran bir durum karşısında vücudun gösterdiği tepki.
E
Varol
Uzun yaşayan.
E
Vural
Hakkını savunan.
E/K
Yağın
Yağmur.
K
Yağış
Gökyüzünden düşen yağmur ve kar gibi su zerreleri.
E
Yağız
Esmer.
K
Yağmur
1. Yağmur. 2. Dokuzuncu Nogay hükümdarının adı. (Not: Bu isim eski devirlerde bir erkek adı ike bugün kadın ismi olarak kullanılmaktadır.)
E
Yalçın
Dik, sarp.
E
Yalım
Ateş.
E/K
Yalın
1. Türk ve Altay halk inancında kutsal merasim. Yalın veya Çalın da denir. Özellikle Yer Ana ve Yer İyesi için yapılan tören. 2. Sade.
E
Yalvaç
Elçi.
E
Yamaç
Dağın zirvesi ve etekleri arasında kalan alan.
E
Yaman
Kendisiyle mücadele edilmesi zor olan, güçlü, becerikli.
E
Yanal
Nehrin akış yeri.
K
Yaprak
Bitkilerin çoğunlukla yeşil olan solunum organı.
E
Yargı
Hüküm. Keskin karar.
E
Yasa
Kanun, düzen.
E/K
Yaşam
Hayat.
E/K
Yaşar
Uzun yaşayan.
E/K
Yaşın
1. Türk ve Altay mitolojisinde şimşeğin koruyucu ruhu. 2. Şimşek.
E
Yavuz
1. Mert, cesur. 2. İlk Osmanlı halifesi.
E/K
Yaz
1. Havanın sıcak olduğu mevsim. 2. Türk ve Altay mitolojisinde Yaz Tanrısı.
E/K
Yazla
Türk mitolojisinde yaylanın koruyucu ruhudur. Avul İyesi ile bağlantılı varlıktır.
K
Yeliz
Ferah.
E/K
Yener
Galip.
E
Yengi
Zafer.
E/K
Yepkin
Erguvan rengi.
Kaynak (Karahanlı Türkçesi)
K
Yeşim
Yeşil ve pembe renkte değerli bir taş.
E/K
Yeter
1. Kendine yeterli, özgür. 2. Genellikle son çocuklara takılır.
E/K
Yetkin
Bir işi yapma konusunda bilgili.
E
Yıldıray
Işık saçan ay.
E
Yıldırım
1. Hızlı. 2. Meteorolojik akım boşalması. 3. 1360-1404 arasında Osmanlı’yı yöneten padişah.
E
Yıldız
Galaksilerindeki diğer cisimlerin etraflarında döndüğü parlak gök cisimleri.
E
Yılmaz
Azimli, yılmadan amacı uğruna uğraş veren.
E
Yiğit
Cesur.
E
Yiğithan
Cesur hükümdar.
K
Yonca
Yapraklarının uğur getirdiğine inanılan çayır bitkisi.
E/K
Yorum
Bir konudaki kişisel görüş.
E/K
Yücel
Âlim, çok bilgili.
E/K
Yüksel
Çok güçlü, diğerlerinin üzerinde.
Yorum Bırakabilirsin, veya Sitenden trackback verebilirsin.

Yorum Bırak

Powered by Webmaster Forum