İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Öz Türkçe Kişi Adları

Adlar yalnızca geleneksel değerleri taşıyan bir imgelendirme sistemi değildir. Kişi adlarını incelediğimizde, bu tür adların sosyolojik nedenlenmelerden dine kadar geniş bir etki alanı içerisinde olduğunu görürüz. İşte tam da burada adların çocuklar ve veliler açısından farklı anlamlar taşıdıkları gerçeği ortaya çıkar. Çocuklar adlara daha çok varlık evrenindeki anlamlı sözlü ifadeler olarak bakarken bu bakış açısı erişkin bireylerde karmaşıklaşmaktadır. İşte bunun için içerisinde hiçbir yabancı öge içermeyen Türkçe isimler listesini sizin için derledik. Bu çalışmada Türkçe isimler, Eski Türkçe isimlerle mukayese edilerek kız isimleri ve erkek isimleri olmak üzere işaretlendi. Ayrıca Türkçedeki isim verme geleneğine dair makalemiz için tıklayınız.

ÖZ TÜRKÇE İSİMLER (KİŞİ ADLARI)

Öz Türkçe kişi adları aşağıda listelenmiştir.

A harfi ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklamalar
E/KAbayDikkatli. Yeryüzünü koruduğuna inanılan efsanevi varlık.Kazakistan’ın en büyük şairlerinden Abay Kunanbay bu adı taşımaktadır.  
KAbrayTürk mitolojisinde denizlere hükmeden ejder, Abra.

İtibar.
Mitolojik bir isimdir.
E/KAdaTürk mitolojisinde dağların kutsal ruhuna verilen ad, Adahan. Etrafı su ile çevrili kara.Türkiye’de son dönemde yaygınlaşan isimlerdendir.
EAda KutayTürk mitolojisinde göklerin mutlak hâkimi olduğuna inanılan efsanevi varlık, Ülgen. Mitolojik bir isimdir.
EAdahanTürk ve Altay mitolojisinde dağ tanrısıdır, Adagan olarak da bilinir. Koruduğu varlıkları kıskandığı söylenir.Mitolojik bir isimdir.
E/KAdal“Ün kazan, bir isme sahip ol!” anlamında bir isim.“Ad” kelimesinin “almak” fiiliyle eksiz emir çekiminde ekleşmesiyle oluşturulmuş bir isimdir.
E/KAdayışİdeal uğruna çaba sarf etme durumu.Türkiye’de yeni kullanılmaya başlanan Türkiye Türkçesi temelli isimlerdendir.
EAdınçGünahtan arınma, temizlenme.Eski Uygur Türkçesinde “günahtan arınma” anlamında kullanılan bir kelimedir (Sevinçli, 2018: 405).
EAkınArkası kesilmeyen ilerleme.Eski bir Türk ismidir.
EAkınalpKendini sürekli geliştiren güçlü ve bilge kişi.Türkiye’de yeni kullanılmaya başlanan Türkiye Türkçesi temelli isimlerdendir.
EAksungurAkdoğan.Tarihî bir isim olup Melikşah dönemindeki Halep valilerindendir.
KAkşinBeyaz tenli kadın.Eski Türkçe ak “beyaz” + şin “insana ait renk isimleri yapan ek” yapılarından oluşmuştur.
EAktayAktay, beyaz at yavrusu.Ak “beyaz” ve tay “at yavrusu” kelimelerinden oluşmuştur. Güçlü Memluk komutanlarından birinin adıdır.
EAktuğTürk mitolojisinde yardım eden efsanevi kişiliktir.Mitolojik bir isimdir.
EAlaçinŞahin.bk. Laçin
E/KAlazTürk mitolojisinde ateşe hükmeden figür.Anadolu ağızlarında “ateş” veya “alev” için kullanılan bir kelimedir.
KAlçaKızıl görünümlü, al yanaklı.Al “al, kırmızı” kelimesinden türemiştir. Alçatun biçiminde Eski Türklerde kullanılmış bir isimdir.
KAlçatunKızılımsı.Al “al, kırmızı” kelimesinden renk isimlerine gelen ve “-ımsı” anlamı katan +tIn ekiyle yapılmıştır. Bu ek bugün +tım biçiminde Altay Türkçesinde yaşamaktadır. Ayrıca “Alçatun” Cengiz Han’ın kızının adıdır.
KAlkaKırmızı.Eski Türkçede bu kelime “kırmızı” anlamına gelir.
EAlkan“Övül, takdir gör!” anlamında bir isim. Emir tabanlı bir isimdir. Eski Türkçede “Övül, takdir gör!” anlamına gelir.
E/KAlkımGökkuşağı.Balıkesir Susurluk ağzında hala kullanılan gökkuşağı anlamında bir kelimedir.
EAllayTürk mitolojisinde vatanseverlik figürü olarak vatanı korur. Işıklı bir görüntüsü vardır.Mitolojik bir isimdir.
KAlmilaElma yanaklı kız.“Bozkurtlar Ölüyor” adlı kitapta geçen Işbara Alp’ in Ötüken güzeli kızıdır. Kelime Eski Türkçedeki “almıla” yani “elma” kelimesinden türetilmiş olmalıdır (bk. Sertkaya, 2014).
EAlpYiğit.Eski Türklerden beri en fazla kullanılan isimlerden biri olmuştur. Özellikle Eski Uygur Dönemi’nde kağanların birçoğunun isminde bulunan bir kelimedir.
EAlparslanArslan gibi güçlü erkek.Türk tarihinde önemli bir yeri olan Selçuklu sultanının adıdır. Alparslan Türklerin Anadolu’ya tam anlamıyla yerleşmesini başlatan tarihi figürdür.
EAlpayYiğit. Eski Türkçedeki “alpagu” kelimesinin günümüz Türkçesindeki söylenişidir. Alpamak “cesur olmak” anlamına gelir.
EAlpdemDürüst ve güçlü kişi.Eski Türkçede “+dem” eki kelimelere “gibi” anlamı katmıştır: kün “güneş” + dem “gibi” [güneş gibi] vb (örnek için bk. Gabain, 2007: s. 285).
EAlperYiğit.“Alp” ve “er” isimlerinden oluşan birleşik bir isimdir. Bu ismin Türk tarihi açısından müstesna bir yeri vardır. İranlıların Şehname adlı ünlü destanında ve Divanü Lügati’t Türk’te de geçen Alper Tunga’nın, Türk tarihinin en büyük komutanlarından biri olduğu düşünülmektedir.
EAlperenDürüst ve güçlü kişi.“Eren” kelimesi Eski Türkçede “er” kelimesinin çoğulu olmasına rağmen Anadolu Türkçesinde bu kelime evliyalar içinde kullanılmaya başlanmıştır. Alperen çağrışımsal açıdan gücünü İslam’dan alan güçlü ve dürüst manasına gelmektedir.
EAlpkutayİpek gibi değerli yiğit. ”Kutay” kelimesi Eski Türklerde ipek manasına gelmektedir.
EAlptekinİyi huylu yiğit.Gazneliler Devleti’ni kuran Türk hükümdarın ismidir: Alp Tekin.
EAlsancakOsmanlı ve Türk bayrakları için kullanılan dolaylama.Türkiye Türkçesinde son dönemde yaygınlaşmaya başlayan isimlerdendir.
KAlşınKızıl.Al “kırmızı” kelimesine renk isimleri yapan +şın eki getirilerek yapılmış bir isimdir.
E/KAltanAltın. Altın kelimesinin bazı tarihî şive ve lehçelerdeki farklı bir telaffuzudur.
EAltayTürk mitolojisinde dağları özdeşleşen mitolojik bir varlıktır. Türk milletinin ortaya çıkışında önemli bir yeri olan dağların adıdır.Bu kelime ayrıca Türkçe, Korece, Japonca, Moğolca, Tunguzca ve Mançuca gibi dillerin atası sayılan proto dilin adıdır. Ayrıca kelimenin kökeniyle ilgili açıklama için bk. Gedizli, 2010.
E/KAltınTarih boyunca dünyada değerini kaybetmeyen bir maden.Kelimenin Ana Altaycadaki *daldand kökünden türediği düşünülmektedir. (bk. GEDİKLİ, Yusuf. “Altay Sıra Dağları ve Altay Sıra Dağ Adının Köken ve Anlamı”. TURAN-SAM 2.5 (2010): 64-68.) Eski Türkçede “altun” biçiminde kullanılan kelime, Tuğrul Bey’in eşinin de adıdır.
E/KAltınayAltın gibi değerli kişi.“Ay” kelimesi her ne kadar bir gök cismi olarak bilinse ve muhtemelen ilk Türk isimlerinde bu anlam bağlamında kullanılsa da bugün için isimlerde bulunan bu kelimenin insan ismi yapan bir ek olarak kabul etmek daha mantıklıdır: {+ay}. Bu ekleşme sonucunda {+ay} daha ziyade “-a benzer, gibi” anlamlarını ihtiva etmeye başlamıştır. “Altınay” Türk dünyasında da kullanılan bir isimdir.
K/EAnçıDeğer.Eski Türkçedeki ançu “değer” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
KAnçmayAy kadar parlak yüzlü kadın.Kelime Eski Türkçedeki ançma “o denli, çok fazla” ile “ay” kelimesinin birleşmesiyle oluşturulmuştur.
E/KAnıİnsan  bilincindeki geçmişten kalan iz.Kelime “anmak” kökünden türemiştir.
EAnıl“Kendinden söz ettir!” anlamında bir isim.Son dönemde türetilen emir tabanlı isimlerdendir. “Anmak” fiilinden türemiştir.
KAnlamAnlam, mana.“Anlamak” kökünden türemiş bir isimdir.
EAralAda.Kelime Eski Türkçede aral “ada” biçiminde olup Türk-Moğol ortak sözdağarcığındandır.
EAratTürk mitolojisinde balık şeklinde tezahür eden mitolojik bir varlıktır. Mitolojik bir isimdir.
EArcaTemiz, pak.Tarihi Türk lehçelerinde temiz anlamına gelen “arıca” kelimesinin Anadolu ağızlarında dönüştüğü biçimdir: arıca “temiz” > TT arca
E/KArçıÇiğ tanesi.Kelime Şor Türkçesinde hâlihazırda kullanılmaktadır.
EArçınArdıç, ardıç ağacı.Ardıç ağacına Altay Türklerinin verdiği addır.
EArçurayTürk mitolojisinde ormanlarla özdeşleşen koruyucu bir varlıktır. Mitolojik bir isimdir.
E/KArdaMeriç Nehri’ne boşalan bir akarsuyun adı. Sonra gelen.Kelime önceleri hem kız hem de erkekler için kullanılırken günümüzde daha çok erkekler için takılan bir isimdir. Yeni üretilen bir isim olmasına rağmen hızlı bir şekilde genelleşmiştir.
EArdıçKışın yaprak dökmeyen güzel kokulu bir ağaç. Bu ağaca yuvarlak yemişlerinin ilaç olarak kullanılması sebebiyle Anadolu halkı büyük önem vermiştir.
E/KArdılBirinin ardından gelip onun yerine geçen kimse, halef.“Art-” kelimesinden türetilmiştir.
EArgunOrta Asya’da yaygın olan bir hayvan.Argun, Kutadgu Bilig’de geçen hayvan  adlarındandır. Çok eski bir isim olup İlhanlı sultanlarından birinin adıdır.
EArıkanTürk mitolojisinde insanlara yardım ettiği düşünülen kutsal bir ruhtur: Aruğ Han. Mitolojik bir  isimdir.
E/KArıl“Tüm kötülüklerden temizlen!” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki “arımak” yani “temizlenmek” fiilinden türemiş, emir tabanlı bir isimdir.
E/KArınGüneşin vurduğu dağ yüzü, bakı. Anadolu ağızlarında güneşin vurduğu dağ yüzüne verilen addır.
EArkılTürk mitolojisinde şamanların atası olarak kabul edilen figürdür, mitolojiye göre yeryüzündeki ilk şamandır.Mitolojik bir isimdir.
E/KArmağanHediye. Kelimenin Türkçe olup olmadığı tartışmalıdır (bk. Babacan, 2006).
E/KArsılKumral, koyu kestane rengi.Karahanlı Türkçesinde  bu anlamıyla kullanılan bir kelimedir.
EArslanKedigillerden yırtıcı bir hayvan. Mecazen cesur. Eski Türkçeden beri insan ismi olarak kullanılmaktadır.
EArtukTam, ziyadesiyle.Tarihî bir isim olup Artuklu Devleti’nin kurucusunun adıdır.
EArtunBeyaz ve pembe renkli çiçekler açan otsu bir bitki, kimyon.Kelimeyi Eski Türkçeden beri rastlanmaktadır.
EArtunçTunç gibi katıksız bir görünümü olan.Yapay olarak ses gelişimine tabi tutulmuş birleşik bir kelimedir: arı “temiz” + tunç “tunç”.
KAsenaTürklerin kutsal saydığı efsanevi kurt. Aslında Türkçe kökenli bir kelime değildir ancak Göktürk hanedanının Soğdakça adıdır. Aslı Aşina’dır.
E/KAsralGüçsüzleri koruyan, himaye eden.Orta Türkçe metinlerinden Nehcü’l-Feradis’te yer alan bir kelimedir.
KAsufayda, istifade.Kelimenin Türkçe olup olmadığı açık değildir. Türk Dil Kurumu tarafından “yaramaz çocuk” şeklinde verilen anlamı muhtemelen Arapça “asi” kelimesinden bozulmuştur. Bununla birlikte kelimenin Eski Türkçedeki asıg “fayda” kelimesinin Eski Anadolu Türkçesinde son ses yuvarlaklaşması gösterip günümüze ulaşan şekli olarak da düşünülebilir.
EAsutayfaydalı olmaya çalışan kişi. ”Asu” ismine +tay benzerlik antroponim ekinin getirilmesiyle oluşturulmuştur. Anlamı için “asu” ismine bakınız.
KAşilauyaklı söz, mani. Özbek Türkçesinden alıntılanan ve bu lehçede “mani” anlamına gelen bir isimdir.
EAşkanAşkın.Eski Türkçede kullanılan bir isimdir.
E/KAşkınÇok fazla. Üstün. ”Aşmak” fiilinden türeyen bir isimdir.
EAtaGeçmişte yaşayan büyük, cet. Eski Türkçeden beri kullanılan bir kelimedir.
EAtakanTürk mitolojisinde dağlara hükmeden varlık: Atagan. Mitolojik bir isimdir.
E/KAtalayGeçmişteki büyük atalarının yolundan giden, onlara benzeyen, geleneklerine bağlı. Benzerlik bildiren antroponim eki +lay ile yapılmıştır. Kelimenin kökü “ata”dır.
EAtayTürk mitolojisinde suçluları cezalandıran kutsal varlığa verilen addır. Atalara sevgi bildiren bir kelime.“Atay” Eski Türkçede küçüklerin büyüklerine saygı bildirmek için kullandıkları bir kelimedir. Aynı zamanda kelime Eski Türkçedeki ada “tehlike” kökünden türetilen mitolojik bir kahramanın adıdır.
E/KAtılayKendisi gibi olan, adı gibi olan. Eski Türkçedeki at “ad, isim” ismine +tay benzerlik antroponim ekinin getirilmesiyle oluşturulmuştur.
EAtınçAtılgan, önderlik eden. Atmak fiilinden +ınç ekiyle türetilmiş, yeni bir isimdir.
EAtillaCihan hükümdarı.Kelime Pritsak’a göre cihan hükümdarı anlamına gelmektedir (bk. Pritsak, 1982) Attila tarihteki büyük Türk hükümdarlarından biri olup Avrupa’ya düzenlediği seferler Avrupa tarihini derinden sarsmıştır.
KAyaTürk mitolojisinde melek. “Hürmet et, saygı göster!” manasında bir isim. Eski Türkçeden “ayamak” saygı göstermek anlamına gelmektedir.
EAyançHürmet, saygı.Kelime Eski Türkçede ayanç “saygı” biçimindedir.
EAyasParlak, bulutsuz.Şor Türkçesinde kullanılan bir kelimedir.
EAyaskanAçık gökyüzü.Altay Türkçesinde “açık gökyüzü”ne verilen addır.
EAyataTürk mitolojisinde aya hükmeden kutsal varlıktır ve gök aleminin altıncı katında oturur. Mitolojik bir isimdir.
EAyazTürk mitolojisinde soğuğa hükmeden kutsal varlık. Berrak gökyüzünün neden olduğu soğuk. Mitolojik bir isimdir. Tarih boyunca Türkler tarafından insan ismi olarak kullanılmıştır. Örneğin Gazneli Mahmud’un en önemli beylerinden birinin adı Melik Ayaz’dır.
EAybarsGüçlü ve güzel.Hun İmparatorluğu’nda Atilla’nın amcası.
KAybenVarlığı ay gibi parlak olan.“Ay” ve “ben” kelimelerinden oluşan daha ziyade fonetik bir ses grubudur, anlamı çağrışımsaldır. Çünkü insan adlarında “ay”eğer ilk kelime ise çağrışımsal isimler yapar ve mecazen önüne geldiği kelimeyi güzel sıfatıyla pekiştirir.
EAyberkGüçlü, dayanıklı ve güzel olan.Eski Türkçede “berk” “sağlam, güçlü” anlamlarına gelir. İnsan adlarında “ay”eğer ilk kelime ise çağrışımsal isimler yapar ve mecazen önüne geldiği kelimeyi güzel sıfatıyla pekiştirir.
EAybeyAy gibi güzel yüzlü.Çok eski bir Türk ismidir. “Ay” kelimesinin önüne bir unvan olan “bey” sözünün gelmesi ile oluşturulmuştur. Tarihte Aybeg olarak da kullanılmıştır. Nitekim Aybeg, Memluk Devleti’nin kurucusunun adıdır.
KAybikeAy gibi güzel kadın. ET ay “ay” + bike “hanım” biçiminde kurulan bir isimdir. Çünkü bike “hanım, kadın” demek iken büke “çalı” anlamına gelir.
KAybükeAy gelin.Aybüke ve Aybike aynı anlama gelmemektedir. Çünkü bike “hanım, kadın” demek iken büke “çalı”, “gelin” veya “ejderha” anlamına gelir. Bu durumda Aybike “ay gibi güzel kadın” anlamına gelirken Aybüke “ay ejderhası, ay gelini” anlamına gelir.
KAyçaHilal. Bayrakların üstündeki metal süs.Kelime “ay” kelimesinin önünde +ça eki getirilerek türetilmiştir.
KAyçinAy gibi parlak, ay renginde. Renk isimlerinden sıfat yapan +çin ekiyle türetilmiştir.
KAydaGeceleyin dağın üstünde görülen ay.Eski Türkçede “Aytag” biçiminde kullanılan ve “ay” ile “dağ” kelimeleriyle kurulan bir erkek ismidir. Batı Türkçesinde /y/ ve /ğ/ gibi iki akıcı sesin birlikte söylenmesi zor olduğu için ağızlarda isim “Ayda” hâline gelmiş ve kadın adı olarak kullanılmıştır. Tarihî olarak Batı Horosan’ı yöneten bir Türk beyinin adıdır.
E/KAydayGörkem. Kırgız Türkçesinde görkem, güzellik anlamına gelen bir kelimedir.
KAydemEtrafına bilgisiyle ay gibi  ışık saçan, erdemli kişi. ”Ay” kelimesinin önüne antroponimlerde benzerlik ilgisi kuran +dem eki getirilerek türetilmiştir.
EAydın Işıklı, ay gibi. Türk mitolojisindeki efsanevi ozanın adıdır.Mitolojik ve yaygın bir isimdir. Tarihî olarak İzmir ve çevresini yöneten bir Anadolu beyliğinin soyuna verilen addır.
KAydilgeAkşamları ay ışığı sessizliğindeki dilek, içten dilek. ”Ay” ve dilge “dile!, dilek dile!” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
E/KAydoğanDoğuşuyla etrafa mutluluk saçan. ”Ay” ve “doğan” kelimelerinden oluşan birleşik bir isimdir.
EAydoğduAy gibi güzel doğan, etrafa mutluluk veren. Eski Türk isimlerindendir. Aynı zamanda Osmanlı’nın kurucusu Osman Bey’in yeğeninin adıdır.
KAygelim“Ay gibi hayallerimisüsleyen” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki kelig “hayal” kelimesinin “ay” kelimesiyle birleşmesi sonucunda oluşan bir isimdir.
EAyhanAy kağanı. Mitolojiye göre Oğuz Kağan’ın annesi, Karahan’ın eşidir.Çok eski bir Türk ismi olup aynı zaman Yollug Tigin’in Göktürk tahtındaki hükümdarlık sanı olarak kullanılmıştır .
EAyınçHeybet, hürmet.Bu kelime Eski Türkçede “heybet” ve “hürmet” gibi anlamlara gelmektedir.
EAykunTürk mitolojisinde gücü ile bilinen bir varlıktır.Mitolojik bir isimdir.
EAykutEski Türklerde kutsallığını aydan  düşünülen kutsal güç. Türklerdeki kağanlık geleneğinin görüldüğü bir addır.
KAylaAyı saran ışık çeperi, hale. Yüce kişilerin bulunduğu yerlerde oluştuğuna inanılan ışık çeperlerine de denir.
EAylanAçık ve şeffaf kişi. Orta Türkçede ve Türkiye Türkçesi ağızlarında aydınlanmış, berrak, açık anlamlarına gelmektedir.
KAylançakBaş döndürücü, çok güzel.Altay Türkçesinde “baş döndürücü” anlamına gelen bir isimdir.
KAylıMehtap, ay ışığı.Kelime Şor Türkçesinde “aylıġ” biçimindedir ve “ay ışığı” anlamına gelir.
EAylinAyı saran ışık çeperi, hale.Aylin kelimesi özensiz fonetik uyumla oluşturulan ve birtakım isim sözcüklerinde kullanılmaya başlanan +lin ekinin yardımıyla türetilmiştir. Bazı diğer kelimelerde de olduğu gibi isimleştirme esnasında uygulanan estetik onarım nedeniyle kelimedeki ünlü uyumu bozuktur. Buna rağmen çok yaygınlaşmıştır, hatta yabancı dillere de geçen nadir Türkçe antroponimlerdendir. Nitekim Pilar María Del Carmen Mónica Giménez García adlı İspanyol şarkıcı kendine sahne adı olarak bu adı (Ailyn) seçmiştir.
E/KAynalDeğişime ayak uyduran.Eski Türkçe’deki “aynamak” yani “değişmek” fiilinden türetilen yeni isimlerdendir.
E/KAyraAçık seçik olan, yalanı olmayan, şeffaf insan. Kelimeye Orta Türkçe metinlerinden Nehcü’l-Feradis’te rastlanmaktadır.
KAysatTürk mitolojisinde güzelliği ile bilinen efsanevi figürdür. Mitolojik bir isimdir.
KAyselAy güzeli, ay gibi güzel.“Seli” Eski Türkçede “güzel, temiz” demektir. Bu isim ise  Ayseli isminden muhtemelen yapay gelişimle türetilmiştir. (Gelişim: ay+sélig>ay+séli>ay+sél>aysel)  
KAyseliAy güzeli, ay gibi güzel.“Seli” Eski Türkçede “güzel, temiz” demektir (Tarihi gelişim: ay+sélig>ay+séli).
KAysevilAy kadar çok sevilen. ”Ay” kelimesi ve fiil tabanlı “sevil” yapısının birleşimiyle oluşan çağrışımsal bir isimdir.
KAysileDolunay.“Ay” ve sile “dopdolu, tam” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KAysunHanım hanımcık kadın, sakin mizaçlı kadın.Türkiye Türkçesi ağızlarında “uysal” anlamında kullanılan kelimeden türetilmiştir.
KAytolu ~ AytuluDolunay.Bu kelimeler “ay” kelimesinin Eski Türkçede tolmak “dolmak” ve tulmak “kapamak” anlamına gelen fiillerin +ug /+u ekleriyle isimleştirilmesiyle oluşmuştur.
KAytülAy serabı.Eski Türkçedeki ay “ay” ve tül “hayal” kelimelerinden türemiştir.
KAytülüAy ışığının etkisiyle insan bilincinde oluşan hayal ve çağrışım.Eski Türkçedeki ay “ay” ve tül “hayal” kelimelerinden türemiştir.
KAyyüceAy gibi yüce.“Ay” ve “yüce” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KAyzınAy gibi parlak, ay renginde. Renk isimlerinden sıfat yapan +zın ekiyle türetilmiştir.

B harfi ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
EBanguLokma, rızık.Orta Türkçe döneminde Mukaddimetü’l-Edep’te rastlanan bir kelime olmakla birlikte kullanımı çok daha eskidir. Ayrıca Birinci Göktürk Kağanlığı’nın yıkılmasından sonra 50 yıl boyunca ortaya çıkan bağımsızlık hareketleri sonucunda Çin tarafından idam edilen bir Türk asizadesidir.
EBaranVaran, ulaşan.Kelime “varmak” fiilinden türemiştir. “Varmak” fiili Türkiye Türkçesi dışındaki birçok lehçede “barmak” şeklinde kullanılmaktadır.  
E/KBarçınİpek kumaş, ipek. Türk mitolojisinde Oğuz beyliğini yöneten kadın simalardan biri. Orta Türkçe Dönemi’nde ipek için kullanılan kelimelerden biridir. Ayrıca çok eski bir kişi ismi olup Türk mitolojisinde Oğuz beyliğini yöneten kadın simalardan biri olarak anlatılmaktadır.
EBarışSavaşın bitirilmesi, savaşsız yaşama. Kelime “varmak” fiilinden türemiştir. “Varmak” fiili Türkiye Türkçesi dışındaki birçok lehçede “barmak” şeklinde kullanılmaktadır.
EBarlıbarsVarlıklı ve pars gibi güçlü erkek.“Barlı” Eski Türkçede varlıklı anlamına gelmektedir.
EBarlıbayVarlıklı adam.“Barlı” Eski Türkçede varlıklı anlamına gelmektedir.
EBartuZenginlik.Eski Türkçeden beri rastlanılan bir kelimedir.
EBartunGönlü rahat.Orta Türkçede görülen bar “var” ve tun “gönül rahatlığı” (DLT) kelimeleriyle kurulmuş bir birleşik isimdir.
EBasamanTürk mitolojisinde denize hükmeden figürdür. Mitolojik bir isimdir.
KBaşakOkun ucu. Bir burç adı. Buğdayın üst kısmı.Türk lehçelerinin ortak kelime haznesinde yer alan ve okun başındaki bölüm için kullanılan bir sözdür. Kelime mecazen en öndeki anlamına gelmektedir.
EBaşar“Başarılı ol!” anlamında bir isim.Fiil tabanlı bir isim olup “başar, muvaffak ol!” anlamlarına gelmektedir
EBaşatEn önde gelen, başı çeken.Baş kelimesinden türeyen bu kelime “en önde gelen, başı çeken” anlamlarını taşımaktadır.  
E/KBatıGüneşin batış yönü.Yön isimlerinin insan adı olarak kullanılmaya başlamasıyla biraz da Batu ismi ile de karışarak türetilmiştir ancak Batu ile aynı anlama sahip değildir.
EBatuMücevher.Eski Türkçeden beri kullanılan ve mücevher anlamına gelen bir kelimedir.
EBatuhanGüçlü ve değerli hükümdar.13. yüzyılda yaşamış Altınordu hükümdarıdır. Moğol İmparatorluğu’na bağlı Altın Orda’nın kurucusudur. 1240 – 1255 yılları arasında Altın Orda Devleti’ni yönetmiştir.
EBatukanGüçlü ve değerli hükümdar.13. yüzyılda yaşamış Altınordu hükümdarıdır. Moğol İmparatorluğu’na bağlı Altın Orda’nın kurucusudur. 1240 – 1255 yılları arasında Altın Orda Devleti’ni yönetmiştir.
EBaturCesaretli, yiğit. Güzel. Türk mitolojisinde cesareti simgeleyen varlık.Bu kelime “bahadır” kelimesi ile ortak bir geçmişe sahip olup muhtemelen büyük Türk kağanı Mete’nin gerçek adıdır. Kelime bugünkü bazı Türk lehçelerinde “güzel” anlamına da gelmektedir.  
EBaturalpCesaretli.İki yakın anlamlı kelime ile oluşturulan pekiştirmeli bir isimdir.
EBaybarsPars gibi güçlü bey.Memluk Devleti’nin en güçlü sultanlarından birinin adıdır. Moğolları yenebilen tek Müslüman hükümdar olarak bilinir.
EBayhanZengin hükümdar.“Bay” Eski Türkçede zengin anlamına gelmektedir ve bu nedenle insan ismi türetilirken sıkça kullanılmaktadır.
EBaymünkeEjderhası ve 40 yiğidi olduğuna inanılan Türk mitolojisi kahramanı. Mitolojik bir isimdir.
EBayramKutlu gün.Kelimenin her ne kadar yabancı dilden alıntı olduğuna dair iddialar olsa da bugünkü Türk lehçelerinin birçoğunda “bayram” kelimesi ortak olarak kullanılmaktadır.
KBaysalZenginlik ve mutluluk sahibi.Eski Türkçedeki bay “zengin” kelimesine +sal eki getirilerek yeni dönemde oluşturulmuş bir isimdir.
EBaytaşZengin ve kuvvetli.Eski Türklerde sağlam anlamında kullanılan “taş” kelimesinin bay “zengin” kelimesine eklenmesiyle oluşturulmuştur. Karahanlı sultanlarından Musa Baytaş’ın isminde yer alır.
KBekenTürk mitolojisinde adaleti temsil eder.Mitolojiye göre Beken, yeryüzünde adaleti sağlar. Adil insanları korur.
KBeklemÖzlem, bekleyiş.“Beklemek” fiilinden -m ekiyle türemiş bir isimdir.
KBeklimSabır, metanet.“Beklemek” fiili ile alakalı olan ve Kuzeydoğu Anadolu ağızlarında “sabır” anlamında kullanılan bir kelimedir.
EBektaşTaş gibi sağlam.Bek “sağlam, kuvvetli” ve “taş” kelimelerinden oluşan çok eski bir isimdir. Başta Hacı Bektaşi Veli ve bir dönem Şam’ı yöneten Selçuklu prensi Bektaş gibi birçok kişinin ismidir.
E/KBelekHediye.Eski Türkçede “hediye” anlamında kullanılan bu kelime aynı zamanda bir insan ismidir. Nitekim Anadolu’nun Türkleşmesinde önemli beylerden olan Belek Gazi’nin adıdır.
KBelenTürk mitolojisinde yoldaşlığı ile bilinen mitolojik unsurdur. Pelen olarak da bilinir. Yakut Türkçesinde “hazır, her daim hazırlıklı olan” anlamında bir kelime.Mitolojik bir isimdir.
KBelginŞeffaf, yalan söylemeyen, dürüst.Yaptığı her şey belirli olan, gizli saklı işlerle uğraşmayan kişi manasında bir isimdir
KBelinGüzelliğiyle etrafa şaşkınlık veren.Belin kelimesi aslında korku şaşkınlık uyandıran durum anlamlarına gelmektedir. Ancak isim olarak güzelliğiyle herkesi büyüleyen, şaşkına çeviren şeklinde bir anlam evrenine sahiptir.
KBelitHer şeyin temelinde olan önerme.Son dönemde yaygınlaşmaya başlayan bu isim aslında bir felsefe terimidir.
KBelizİşaret.Beliz kelimesi Eski Türkçeden beni rastlanan kelimelerdendir.
KBengiSonsuzluk.Orhun Kitabeleri’nde de geçen çok eski bir kelimedir.
KBengilayÜlkenin sonsuz ay yüzlü kızı.Antroponim benzerliği kuran +lay ekiyle türetilmiştir.
KBengisuÖlümsüzlük suyu, ab-ı hayat.İçildiğinde ölümsüzlüğe ulaşılacağını inanılan suyun adıdır.
KBenlemÖne çıkan, kendini belli eden.Eski Anadolu Türkçesindeki beŋlemek “belirlemek, nişan koymak” fiilinden türetilmiştir.
KBensuSu gibi aziz.Kendi varlığı su gibi aziz olan anlamına gelen bu kelime çağrışımsal bir anlam evrenine sahiptir.
KBerçinCömert.Eski Türkçedeki “ber-“ fiilinden türeyen bu kelime, eli açık anlamına gelmektedir.
EBerdiTürk mitolojisinde bir bey. Mitolojik bir isimdir.
KBerenTürk mitolojisinde adlı temsil eden efsanevi varlıktır. Mergen adıyla da bilinir. Cömert.Eski Türkçedeki “ber-“ fiilinden türeyen bu kelime, eli açık anlamına gelmektedir. Mitolojik bir isimdir.
E/KBergeTürk halk inanışında esin veya ilham anlamına gelir. Bergü veya bergi de denir.Eski Türkçedeki “ber-“ fiilinden türeyen bu kelime, eli açık anlamına gelmektedir.
E/KBergenTürk mitolojisinde adlı temsil eden efsanevi varlıktır. Mergen adıyla da bilinir. Eski Türkçedeki “ber-“ fiilinden türeyen bu kelime, eli açık anlamına gelmektedir. Mitolojik bir isimdir.
EBerginSağlam, güçlü.Eski Türkçeden beri bilinen ve insan ismi olarak kullanılan eski bir kelimedir.
KBerilAzimli, kendini adayan.Gücünü esirgemeden ortaya koyan anlamında emir tabanlı bir isimdir.
KBerimVerim, bereket.Orta Türkçede berim “verim” olarak kullanılmaktadır.
KBerinSağlam, güçlü.Eski Türkçede “Bergin” biçiminde yine insan ismi olarak kullanılmaktadır.
EBerkSağlam, güçlü.Eski Türkçeden beri bilinen bir kelimedir.
EBerkan“Güç kat, yeni bir soluk getir!” anlamında bir isim. “Kan ver, can suyu ol!” anlamında emir tabanlı bir isimdir.
EBerkantSözünün eri, sözünü tutan, mert. Eski Türkçedeki berk “sağlam” ve ant “yemin” kelimelerinden oluşan bir kelimedir.
EBerkaySağlam, güçlü.Eski Türkçedeki berk “sağlam” kelimesine +ay antroponim eki getirilerek türetilen bir isimdir.
EBerkeKamçı.Eski Türkçeden beri bilinen bir kelimedir.
EBerkehanGüçlü hükümdar (bk. Berke).Ayrıca 13. yüzyılda yaşamış Altınordu hükümdarının adıdır.
EBerkiİlerideki, önde olan.“Beriki” sözünün bazı Türk lehçelerindeki varyantlarından biridir.
KBerkilayİmparatoriçe. Güçlü ülkenin ay yüzlü kraliçesi.“İlay” ülkenin ay yüzlüsü, yani prensesi, imparatoriçesi anlamına gelmektedir. Bu isme eklenen “berk” kelimesiyle oluşturulmuş bir isimdir.
EBerkin“Sağlamlaş, güçlü hâle gel!” anlamında bir ad. Eski Türkçedeki berk “sağlam” isim kökünden türeyen ve emir tabanlı bir isimdir.
EBerkinayGüçlü ve yetenekli evlat.En küçük erkek evlat için tercih edilir. İnay, küçük erkek çocuk alamına gelmektedir.
EBerksanMeşhur. Şanı, sanı yüce olan, sağlam olan anlamında bir birleşik isimdir.
KBerneArmağan, hediye.Eski Türkçe ve Orta Türkçede “hediye” anlamında kullanılan bir kelimedir.
EBertun“Gönül rahatlığı ver!” anlamında bir isim.Orta Türkçede görülen bermek “vermek” ve tun “gönül rahatlığı” (DLT) kelimeleriyle kurulmuş eksiz emir çekiminde bir isimdir.
KBetimAkılda canlanan görsel, hayal. Yeni ve yaygınlaşan bir isimdir.
KBeylaSoylu, bey soyundan gelen. (bk. Bayla, Baylan). Estetik onarım nedeniyle ünlü uyumuna uygun bir şekilde oluşturulmayan bu isim, zaman anlamı yapan +la eki ile türetilmiştir. Kelimenin ilk anlamı “her zaman bey olan, nesli bey olan, soylu”dur.
KBeylimBenim “soylum” anlamında bir isim.Kelime “beyli” gövdesine kalıplaşmış iyelik eki getirilerek türetilmiştir.
KBikeKadın, hanım.Bazı Türk lehçeleri ve Anadolu ağızlarında (Eskişehir) kullanılan bir kelimedir.
KBilçin“Bilgili ol!” anlamına gelen bir isimdir.+çin eki Eski Türkçede fiillere gelerek emir anlamı katan bir yapıdır. Dolayısıyla bu isim de emir tabanlıdır.
E/KBilgeBilgili, âlim.“Bilge” en eski Türk isimlerinden biridir. Nitekim Orhun Yazıtları’nı diktiren ve uzun süre Göktürk Kağanlığı’nı yöneten Türk hükümdarının da adıdır Bununla birlikte Türk tarihindeki birçok hükümdar “Bilge” ismini sıfat olarak kullanmıştır.
KBilgenBilen, fikir sahibi.“Bilmek” kökünden Türkiye Türkçesi için eskicil +gen kalıplaşmış sıfat fiil ekiyle türetilen bir isimdir.
EBilgerAkıllı.“Bilge” ve “er” kelimelerinin birleştirilmesi ve yan yana getirilen ünlülerin kaynaştırılmasıyla oluşturulmuş bir isimdir.
KBilgesuSu gibi aziz bir bilişe sahip olan, mütevazı.“Bilge” ve “su” kelimelerinin birleştirilmesi ile oluşmuş, çağrışımsal bir isimdir.
E/KBilgiVarlık ve durumlar hakkındaki gerçekler.“Bilmek” kökünden türeyen ve son dönemlerde kullanılmaya başlanan yeni isimlerdendir.
E/KBilginÇok bilen, âlim, bilim insanı.“Bilmek” kökünden türeyen bir isimdir.
EBilkanBilgili hükümdar.Türkçenin “han, kan” kelimeleriyle kurduğu isim fonetiğinden etkilenerek benzeşim yoluyla türetilmiş bir isimdir. İsim çağrışımsal bir anlam taşımaktadır. İsimde “bilmek” fiili “kan” ismi ile bağlanmıştır.  
E/KBirdemBüsbütün, sağlam karakterli.Eski Türkçede “büsbütün” anlamına gelen çok eski bir kelimedir.
EBirkanSoyu biricik olan. “Bir” ve “kan” kelimeleriyle kurulan bir isimdir.
EBirol“Bir ol, birlikte kal!” anlamında bir isim.Birliğin vurgulandığı “emir” tabanlı bir isimdir.
E/KBirselBiricik bir güzelliğe sahip olan, eşsiz.Türkiye Türkçesinde Eski Türkçede “güzel” anlamına gelen “silig” kelimesinin fonetik evrimiyle bir ek hâline gelen +sel antroponim ekiyle oluşturulmuştur.
E/KBirsen“Sadece sen!” anlamında bir isim.“Bir” ve “sen” kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.
E/KBodayBuğday tenli.Harezm-Kıpçak Türkçesinde kullanılan bir kelimedir.
KBolgaOlsun, gerçekleşsin; (mec.) istikbal, iyi gelecek, olacak durum.Bk. Bolgay
KBolgayOlsun, gerçekleşsin; (mec.) istikbal, iyi gelecek, olacak durum. Eski Türkçedeki bolmak “olmak” ve  +gay gelecek zaman ekiyle türetilmiştir. Türkçede “olmak” olarak kullanılan kelime bugünkü Orta Asya ve eski Türk lehçelerinde “bolmak” biçimindedir. Bu fiil çekimi tabanlı yapı kaynaklarda “+gay, +ga” beklenti kipliğini alarak daha ziyade “bolgay” biçiminde bazen de “bolga” şeklinde geçmekte ve tam anlamıyla “olacak, olur, gerçekleşecek” gibi anlamlara gelmektedir. Bu durumda mecazi isim anlamıyla “iyi gelecek” manasında yorumlanmaktadır. Karahanlı Türkçesinde “olsun” anlamında da kullanılmaktadır.
EBolkanDelişmen, kanı damara sığmayan, çok hareketli. “Bol” ve “kan” kelimeleriyle türetilmiş birleşik bir isimdir.
KBoraçinBozkır rengi.Eski Türkçedeki *borag ~ bor “gri, boz”
EBoranTürk mitolojisinde yağmura hükmeden kutsal varlık. Fırtınalı yağmur.“Burmak” fiil kökünden gelir, Eski ve Orta Türkçede “buragan” şekli de vardır.
EBoygaBaşına buyruk.Eski Türkçede kullanılan çok eski bir kelimedir.
EBozkurtDirençli oluşu ve gücüyle bilinen bir hayvan; Türklerin simgesi; Türkçüler için kullanılan bir kelime.Çok eski bir insan ismi olup Dulkadiroğlulları Devleti’nin bir beyinin adıdır.
E/KBökeKahraman, pehlivan.Eski Türkçeden beri kullanılan bir kelimedir.
EBöritekinKurt gibi akıllı ve güçlü şehzade.Eski Türkçeden beri kullanılan çok eski bir isimdir. Ayrıca Karahanlı Devleti emirlerinden birinin adıdır.
KBörteHissetme, hissediş.Eski Türkçedeki börtmek “dokunmak, temas etmek” fiilinden türemiş, çok eski bir isimdir. Ayrıca Cengiz Han’ın eşinin de adıdır.
EBörteçinMitolojiye göre, Türklerin Ergenekon’dan çıkmasını sağlayan demircinin adıdır. Mitolojik bir isimdir.
E/KBörü ~ BöriTürklerin kutsal saydığı efsanevi kurt.Eski Türkçeden beri kullanılan çok eski bir isimdir. Şam atabeylerinden Tacülmülk Böri’nin adıdır.
EBuğraErkek deve.Kelimenin anlamı her ne kadar “erkek deve” olsa da bu sözcük mitolojik bir antroponimdir. Buğra, Türk mitolojisinde Karahan’ın oğludur.
E/KBulanBoynuzlu geyik.Eski Türkçeden beri kullanılan çok eski bir isimdir. Hazarların Yahudileşmesine öncülük eden kağanın adıdır.
EBulcahanMitolojiye göre Türklerin ve Moğolların ilk atasıdır. Tüm Türkler ondan türediğine inanılmaktadır. Mitolojik bir isimdir.
EBulunçVicdan.Türk halk kültüründe insanın kendi iç muhasebesini yapması anlamında kullanılan bir kelimedir.
E/KBuluşİcat, yeni keşfedilen, yenilik.“Bulmak” kökünden türetilmiş ve son dönemde insan ismi olarak da kullanılan bir kelimedir.
EBulutAtmosferdeki su zerreleri.Eski Türkçeden beri kullanılan çok eski bir kelimedir.
EBuminBaykuş.Kelimenin anlamı tam olarak açık değildir. Bununla birlikte Göktürk Kağanlığı’nın kurucusudur.
KBurcuGüzel koku, ıtır, damla sakızı kokusu.Anadolu ağızlarından derlenmiş bir kelimedir. Ölçünlü dilde ise “burcu burcu” ikelemesinde yaşamaktadır.
E/KBurçaTürk mitolojisinde zenginliği ile bilinen kutsal varlık.Mitolojik bir isimdir.
KBurçakTaneli bir bitki; nohut vb. hububat.Burçak, Eski Türklerde ve bugünkü bazı Türk topluluklarında zenginliğin simgesidir.
KBurçinTürk mitolojisindeki yol gösteren dişi geyik.Türk mitolojisinde özel bir yeri olan Burçin, bedeninde yıldız işaretleri bulunan efsanevi bir dişi geyiktir. Göktürkler kendi soylarının bu geyikten türediğine dair efsaneler anlatmıştır. Geyiğin çatallı boynuzları ve kanatları vardır, istediği zaman güzel bir kız olarak insan kılığına girebilir.
EBurkayHilal.Eski Türklerde de kullanılan bir isimdir.
KBurlaTürk mitolojisinde zekâsı ve gücüyle hasımlarını yok eden kadın figür.Türk mitolojisi ve söylencelerinde Türk kadınının gücünü gösteren önemli bir kültürel unsurdur.
KBurlayGüçlü olduğu kadar da güzel kadın.Mitolojik “Burla” isminden türetilmiştir.
KBurşinTürk mitolojisindeki uçabilen efsanevi atların adıdır.Bu ikiz atlar Ak Burşun ve Kök Burşun olarak adlandırılır. (Burşun>Burşin)
EBurutayTürk mitolojisinde yağmura hükmeden varlıktır, diğer adı Burgut Ata’dır.Burutay’ın kartal kılığında bulunduğu düşünülür.
E/KBügeTürk mitolojisindeki efsanevi ejderhanın adıdır. Büke olarak da kullanılır.
KBügemBilgili kadın, derya. 
KBügetKüçük göl.Mukaddimetü’l-Edep (107)
KBükeTürk mitolojisindeki efsanevi ejderhanın adıdır. Büge olarak da kullanılır.
KBükeEjder; güçlü; gelin.Kelime “güçlü” (Türkiye Türkçesi Ağızları: Antep); “gelin” (Türkiye Türkçesi Ağızları: Malatya) ve “ejderha” anlamlarına gelir.
KBüklemGüzel saçlı, saçları kıvrım kıvrım olan.Büklüm kelimesinin Özbek Türkçesindeki söylenişidir.
KBüklümGüzel saçlı, saçları kıvrım kıvrım olan. Kelime “bükülmek” fiilinden türemiştir.
KBükteDönüm noktası.Altay Türkçesinde “dönemeç” anlamına gelen bir isimdir.

C-Ç harfleriyle başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
ECanıskanTek başına yaşamayı bilen, bireysel.Altay Türkçesinde caŋıskan olarak rastlanan kelimedir. Türkiye Türkçesindeki “yalnız” kelimesiyle ilişkilidir.
KCeldem“İtibarım.” anlamına gelen bir isim.Bu isim Eski Türkçedeki çilteg “itibar” kelimesinin ses evrimine uğratılması ve kelimeye iyelik eki eklenmesi suretiyle türetilmiş bir isimdir.
KCelenCanlı, becerikli, eli çabuk. Türkiye Türkçesi ağızlarından derlenmiş bir isimdir.
ECengiz“Deniz” kelimesinin Moğolca ve bazı Türk lehçelerindeki eşdeğeridir. Anlamı “deniz”dir.İsmin tüm dünyada duyulup yayılmasını sağlayan kişi büyük Moğol hükümdarı Cengiz Han’dır.
KCerenCeylan. Türk mitolojisindeki efsanevi at.Türk mitolojisinde Ciren veya Ceyren de denir. Konuşabilen, sıra dışı bir varlıktır.
KCeylaSevimli, uzun boylu, güzel yüzlü insan.Halk ağzından derlenmiş bir kelimedir.
KCeylanİnce bacaklı zarif bir hayvan.Kelime *degeren kelimesinden gelişmiş, Eski Türkçe metinlerde yegren Moğolcada ise cegeren olarak kullanılmıştır. Yani kelime Türkçe ve Moğolcaya bu iki dilin ortak döneminden miras kalmış gibi görülmektedir. Bu durum Ana Altaycadan sonra ilk seste *d sesinin yarılmasıyla alakalıdır. Nitekim kelime Farsça ceyrān sözünden ödünçleme değildir, olsa olsa bunun tam tersi geçerli olmalıdır.
ECoşkunHeyecanlı kimse.“Coşmak” fiilinden türetilmiştir.
EÇağaşanÇağının ilerisinde öngörüsü yüksek olan.“Çağ” ve “aşan” kelimelerinden oluşan birleşik bir isimdir. 
EÇağatayYavru at.Kelime çağa “çocuk” ve tay kelimelerinden türemiştir. Cengiz Han’ın bir oğlunun ismidir.
EÇağdaşUygar, çağın gereksinimleri ile uyuşan. “Çağ” kelimesinden türemiştir.
KÇağla“Coş, harekete geç!” biçimindeki emir sözü. “Çağ” yansıma isim kökünden türetilmiştir. Kelimenin sesteşi olan ve ham kuru yemiş anlamında kullanılan türevinin ise Farsça olduğu iddia edilmiştir.
E/KÇağlamÇağlayan, şelale.Anadolu ağızları kaynaklı bir isimdir. Kelime birçok yörede çağlayan anlamında kullanılmaktadır.
E/KÇağlarCoşkulu kimse. “çağla-“ fiil kökünden türetilmiş bir isimdir.
E/KÇağlayanŞelale, çağlam. “Çağlamak“ fiil kökünden türetilmiş bir isimdir.
E/KÇağrıBozdoğan. Davet, kutsal davet.“Çağırmak” fiil kökünden türemiş çok eski bir isimdir. Selçuk Bey’in torunu olan ve Anadolu’ya ilk kez sefer düzenleyen kişilerden olan Çağrı Bey, bu isimle bilinmektedir.
E/KÇağrışımBilince yepyeni düşünceler getiren, farklı dünyaları ve düşünceleri hatırlatan.“Çağırmak” kökünden türeyen ve son dönemlerde kullanılmaya başlanan yeni isimlerdendir.
KÇekimCazibe.“Çekmek“ fiil kökünden türetilmiş bir isimdir.
KÇekşim“İnsanlar üzerinde bıraktığım etki” anlamında bir kelime.“Çekişmek” fiilinin önüne sırasıyla mastar ve iyelik eklerinin getirilmesiyle kullanılan bir isimdir: çek-iş-im > çekşim.
EÇelikSu ile sertleştirilen demir.Çelmek “dövmek” fiilinden türetilen bir isimdir.
EÇetinZorlu. Ökse otu.Çetmek ~ çatmak “vurmak, çatmak” fiilinden türetildiği düşünülmektedir.
KÇiçekBitkinin açılarak renkli görüntüler oluşturan kısmı. Eski Türkçeden beri kadın ismi olarak kullanılmaktadır.
KÇiğdeHünnap ve hünnap rengi. Hünnabın vücuttaki kirleri temizlediğine dair halk inancı sebebiyle olsa gerek insan ismi olarak kullanılmaktadır.
KÇiğdemTürlü renklerde açan bir kır bitkisi.“Çiğdem” ilkbaharın gelişini müjdeleyen çiçeklerden olması nedeniyle yenilenme çağrışımı yüksek bir isimdir.
KÇiğnemMutlulukla harcanan bir nefeslik an. Lokma.Özellikle Güney Marmara ile Ege ağızlarında rastlanan bir kelimedir.
KÇisem“Hafif yağmurum.” anlamında bir isim.Çise “hafif yağmur” kelimesine +m iyelik ekinin getirilmesiyle oluşturulan bir isimdir.
KÇögeIhlamur.Şor Türkçesinde “ıhlamur” anlamında kullanılan bir kelimedir.

D harfi ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
EDalgaDenizdeki kıyıya doğru ilerleyen su hareketi; şiddetli tipi.Eski Anadolu Türkçesinde “talka”olarak da görülen kelimedir. Muhtemelen farklı bir morfem olmakla birlikte Orta Türkçede talgag “şiddetli tipi” biçiminde rastlanan başka bir kelime daha vardır.
KDamlaSıvıların yuvar hâlindeki durumu, katre. Eski Türkçedeki tamıglag “damla” sözünün Türkiye Türkçesindeki karşılığıdır. Tarihi lehçelerde “tamlam” şekli de vardır.
KDamlamDamla.Eski Anadolu Türkçesinde “damla” manasında kullanılan “tamlam” kelimesinin Anadolu ağızlarındaki türevlerindendir.
EDayançDayanma gücü, 2. Sır.Eski Türkçedeki tayanç “sır” kelimesinden gelişen çok eski bir isimdir. Eski Uygurlar da bu kelimeyi insan ismi olarak kullanmıştır.
E/KDeğerYüksek nitelik, kıymet. “Değmek” fiilinden türetilmiş bir isimdir.
E/KDeğinçUlaşma, erişme, vasıl olma.Eski Türkçedeki teginç “erişme” kelimesinin Türkiye Türkçesine uydurulmuş söyleniş biçimidir.
E/KDeğişimFarklılaşma, bir durum veya olgunun gelişim göstermesi.“Değişmek” fiil gövdesinden türetilmiştir.
E/KDelişmenHareketli, cesaretli, çılgın, hercai, aşkı arzulayan.Lehçe-i Osmani’ye göre “deli gibi” anlamına gelen kelime, günümüzde “çılgın, hercai” gibi anlamlar ihtiva etmektedir.
EDemirDemir, sağlamlığıyla bilinen bir maden.Aynı zamanda Türk mitolojisinde demire hükmeden kutsal varlığın adıdır. Çok eski bir Türk ismi olup tarih boyunca farklı söyleyişlerle kullanılmıştır. Nitekim büyük Türk hükümdarı Timur ve Osmanlı beylerinden Timurtaş Paşa’nın ismi de bu kelimenin eskicil söyleyişine sahiptir.
EDemirhanTürk mitolojisinde demire hükmeden figür.Mitolojik bir isimdir.
EDemirkanTürk mitolojisinde demire hükmeden figür.Mitolojik bir isimdir.
KDengeDuygusal ve fiziksel uyum.Eski Türkçedeki teng “denk, ölçülü” kelimesinden türeyen bir isimdir.
KDenilKendinden söz ettiren.“Denmek” fiiline –il fiilden isim yapma eki getirilerek türetilmiştir.
E/KDenizOkyanuslara bağlanan büyük su birikintisi.Eski Türkçeden beri kullanılan çok eski bir isimdir. Eski Türkçede “Tengiz” biçiminde kullanılmıştır. Büyük Moğol imparatoru Cengiz’in ismi de bu anlama gelmektedir.
EDenizalpDeniz gibi hırçın ve güçlü.“Deniz” ve “Alp” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur.
KDerenDerleyen, düzenleyip işleri yoluna koyan.“Dermek” fiilinden türetilmiştir.
KDerinİçten gelen, yoğun; ileri mertebede olan.Çok eski bir kelime olup Eski Türkçede bu kelimeye teriŋ biçiminde rastlanmaktadır.
KDerliDüzenli. 
E/KDevrimMevcut düzeni değiştirmek. Eski Türkçedeki tevirmek “devirmek” kökünden türemiştir.
KDilekİçten gelen istek.Eski Türkçedeki tilek ~ tilik kelimelerinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
KDilgeSözün ötesinde, anlatılması imkânsız. Kelime “dil” sözüne +ge ekinin getirilmesiyle türetilmiştir. Bu ek eklendiği kelimelere “-ın dışında”  anlamı katar: başka, özge vb.
EDinçZinde.Eski Türkçedeki tünç “dinç” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
EDinçhanGüçlü hükümdar.Eski Türkçedeki tünç “dinç” kelimesine “han” kelimesi eklenerek yapılmış bir isimdir.
KDiremYaşama gücü, yaşam.Eski Türkçedeki tiremek “diremek” fiilinden -m ekiyle türetilen bir isimdir.
E/KDiren“Karşı koy!” anlamında bir isim.Emir tabanlı son dönemde kullanılan bir isimdir.
EDirençZorluklara karşı gösterilen çaba, dayanma gücü.“Diremek” fiilinden türetilmiş bir isimdir.
E/KDirenişBir düşünce ya da durumu vazgeçmeden savunma.“Diremek” fiilinden türetilmiş bir isimdir.
EDirilişYeniden üstün hâle gelme; İslam’da ölümden sonra yeniden canlanma.“Dirilmek” fiilinden türetilmiş bir isimdir.
KDizemRitim.“Dizmek” fiilinden türeyen bu isim, yeni türetilen kişi adlarındandır.
E/KDoğaYaşamın var olduğu alan, tabiat.“Doğmak” fiilinden türetilmiş bir isimdir. Bu isim farklı bir anlam ifade etmekle birlikte Eski Türkçede “Toga” biçiminde kullanılmıştır.
EDoğanBir kuş türü.“Doğmak” fiilinden türetilmiş, eski biçimi “Togan” olan eski bir isimdir. Tarihte Dilmaçların önemli beylerinden Togan Arslan ve 12. yüzyılın ortalarına kadar Nişabur’u yöneten Türk emiri Toganşah’ın adıdır.
E/KDoğanayAyın ilk ve parlak hâli.“Doğmak” fiiline sıfat-fiil eki getirilmesi ve bu yapının “ay” ismiyle birliştirilmesi suretiyle türetilen birleşik bir isimdir.
EDoğruAkla uygun, yanlışsız.Kelime Kaşgarlı’da “toġuru/toġrı” biçiminde geçmektedir.
EDoğuÖrf, adet, gelenek, nizam. Güneşin doğduğu yön.Kelime her ne kadar yön ismi olarak bilinse de Eski Türkçede togu “doğu” biçiminde bulunup “örf, gelenek” anlamına gelmektedir.
EDoğulayTürk mitolojisinde zenginliği ve aşırı tutumluluğu ile bilinen kutsal varlık. Mitolojik bir isimdir.
EDoğuşGök cisimlerinin semada görülmeye başlaması; ana karnından çıkış.“Doğmak” fiilinden mastar ekiyle türetilmiş eski bir isimdir.
EDolpayDolunay.Eski Uygur Türkçesindeki tolp “dolu” ve ay “ay” kelimelerinden türemiştir.
EDolunayYeni ay.“Yeni ay” anlamına gelen “tolunay” sözünün Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
E/KDorukEn üst nokta; berrak, duru, ışık.Kelime Eski Anadolu Türkçesinde toruk biçimindedir. Kodeks Kumanikus’ta ise “kule” anlamında kullanılmıştır.
EDuralp“Her zaman yiğit ol!” anlamında bir isim.Emir tabanlı birleşik bir isimdir.
EDurmuşUzun ömürlü. Eski Türkçeden beri kullanılan bir isimdir. Eski Türkçede “Turmış” biçimindedir.
EDursun“Uzun ömürlü olsun!” anlamında bir isim.Kelime “durmak” fiilinden türemiştir.
KDuruBerrak; aydınlık, ışık. Eski Türkçeden beri insan ismi olarak kullanılmaktadır. Eski Türkçede “Turuk, Toruk” biçiminde rastlanan kelimenin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
EDurualpİyi kalpli yiğit.“Duru” ve “alp” kelimelerinden oluşan birleşik bir isimdir.
E/KDuruşİlke, bir duruma karşı ilkeli bir şekilde tavır alma; savaş, mücadele.Kelimenin ikinci anlamını ihtiva eden yapı Eski Türkçede toruş ~ turuş “savaş” biçiminde kullanılmıştır.
KDuşayDostça davranan.Eski Türkçedeki tuş “dost, arkadaş” kelimesinden +ay benzerlik anlamı katan antroponim ekiyle türetilmiştir.
KDuyguHis.Eski Türkçede “hissetmek” anlamı da olan “duymak” fiilinden türetilmiştir.
E/KDuygunDuygulu, hassas. Eski Türkçede “hissetmek” anlamı da olan “duymak” fiilinden türetilmiştir.
KDuyunçTürk mitolojisinde insana iyilikleri fısıldayan ve vicdanlı olmasını emreden kutsal duygu.Mitolojik bir isimdir.
E/KDüşle“Hayal et!” anlamında bir isim.Düş “hayal” isminden türemiştir.
KDüşlemHayalleri süsleyen, hayal edilen; imaj.Düş “hayal” isminden türeyen “düşlemek”” fiiline –m ekinin getirilmesiyle oluşturulmuştur.
KDüşselHayal içinde.Düş kelimesine +sel eki getirilerek türetilmiştir.
KDüşseliHayal gibi güzel, hayal güzeli.Düş “hayal” kelimesine Eski Türkçedeki silig “güzel” kelimesinden gelen “seli” kelimenin eklenmesiyle oluşturulmuş birleşik bir isimdir.

E harfi ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
KEceKraliçe, güzel kadın.Eski Türkçe, Eski Anadolu Türkçesi ve Anadolu ağızlarında “ulu, baba, büyük, amca” gibi birçok anlam barındıran yaygın bir isimdir.
KEcem“Kraliçem” anlamında bir isim.bk. Ece
EEdizDeğerli, yüksek kimse.Çok eski bir kelime olup Uygur hanedan soylarından birinin adıdır.
KEfilKörpe bitki yaprağı.Orta Türkçede ve Anadolu ağızlarında “körpe bitki yaprağı” anlamında kullanılmaktadır. Eski Türkçedeki ebin “tohum” kelimesiyle ilişkili olması muhtemeldir.
EEgeSahip, bey; peri.Kelimeye Eski Türkçede ige “sahip, bey; peri” anlamında rastlanmaktadır.
E/KEgemenBağımlı olmayan.Dil devrimi esnasında “hegemon, hegemonya” gibi kelimelerin benzeşme etkisi ile muhtemelen Kıpçak grubundan alıntılanan bir kelimedir. Kelime Türkçe içerisinde ege ~ iye “sahip; veli” köküyle açıklanabilir ve Kazakçada da kullanılmaktadır. Ancak türetilmesi esnasında benzer anlamı taşıyan Batılı kelimeden etkilendiği intibası uyanmaktadır.
EEgizYüce.Kırgız Türkçesinde kullanılan bir kelimedir.
KEğdeçinBaştan çıkartan, işveli.Eski Uygurlarda kullanılan bir isimdir. égdemek “baştan çıkartmak, hile yapmak” fiiline insan ismi yapan +çin eki getirilerek yapılmıştır.
EEkinOlgunlaşmış tahıl.Eski Türkçeden beri kullanılan bir kelimedir.
E/KEkinçKültür.“Ekmek” fiilinden -(i)nç ekiyle türetilmiş bir isimdir.
KElâKestane rengi.Kelime Eski Türkçedeki ala “ala, alaca; ela, kestane rengi” kelimesinden  gelmekte olup Eski Anadolu Türkçesinde “ala göz” biçiminde genellikle “mavimsi” gözleri ifade etmek için kullanılmıştır. Kelime Farsça değildir.
KElay  
EElçiTemsilci, sefir.Eski Türkçeden beri kullanılan bir isimdir.
KElçimDemet, tutam, elçin.Anadolu ağızlarında “tutam” anlamında kullanılan bir kelimedir.
E/KElçinDemet, tutam.Anadolu ağızlarında “tutam” anlamında kullanılan bir kelimedir.
E/KEldemCana yakın.Anadolu ağızlarında kullanılan bir kelimedir.
E/KElginGurbetçi, gurbette yaşayan.Eskimiş bir isim olmakla birlikte hâlâ ölçünlü dildeki varlığını devam ettirmektedir.
KElvim“Hayatımı inanılmaz değiştiren, benim büyüm” anlamında bir isim.Orta Türkçedeki yelwü “büyü” kelimesinin Türkiye Türkçesine uyarlanmasıyla türetilmiştir.
E/KEmekHarcanan çaba. Kelime Eski Türkçede emgek “çaba, eziyet, zorluk” biçimindedir.
EEmrahSevgili, aziz.Bu isim Eski Türkçedeki amrak ~ emrak “sevgili” kelimesinden gelmektedir. Kelime amramak “sevmek” fiiline dayanmaktadır. Göktürklerde Amrak adında bir kağan da vardır. Anlamı sevimli, sevgilidir.
EEmreÂşık, tutkun.Bu isim Eski Türkçedeki amrak ~ emrak “sevgili” kelimesinden gelmektedir. Çok eski bir kelime olup Yunus Emre’nin manevi kişiliğinin de etkisiyle “Yunus Emre” biçiminde takım olarak da kullanılmaktadır.
KEngimayHerkesten başka.Eski Türkçedeki engim “ayrım” kelimesinden kalıplaşmış antroponim eki +ay ile türetilmiştir.
E/KEnginAçık deniz. Omuz.Bugünkü Türkiye Türkçesinde “inmek” biçiminde söylenen fiilden türemiştir. Yine Eski Türkçede “omuz” anlamına gelen bir “engin” kelimesi vardır.
EEralpYiğit.“Er” ve “alp” isimlerinden oluşan birleşik bir isimdir.
EErayYiğitçe davranan.Eski Türkçedeki er “erkek, bey” kelimesine +ay antroponim eki getirilerek türetilen bir isimdir.
EErbaturYiğit.“Er” ve batur “bahadır, yiğit” isimlerinden oluşan birleşik bir addır.
EErceYiğitçe savaşan asker. “Er” kelimesine eşitlik hâli eki getirilmesiyle türetilen bir isimdir.
EErdalGenç. Türkiye Türkçesinde “erken” anlamına gelen “er” ile mecazi olarak “çocuk, türeyen” anlamlarına gelen “dal” kelimesinden oluşan yaygın bir isimdir.
EErdemAhlak, ilkeli ve vicdanlı davranma, mertlik.Bazı araştırmacılar tarafından yabancı kökenli olarak kabul edilse de anlamsal açıdan er “erkek, bey” ve Türkçede benzerlik anlamı katan +dem ekiyle yapılmış olması mantıklıdır. Bu durumda “er gibi, mertçe” anlamına gelir ki bu mana bugün kullanıldığı anlamla da uyumludur.
E/KErdenEl değmemiş, bakir, bakire.Codex Cumanicus’ta kelimeye bu anlamıyla rastlanmaktadır.
EErdenErkenden, masal.Kelime Anadolu ağızlarında “erkenden” veya “masal” (İzmir Torbalı ağzı) anlamında kullanılmaktadır.
EErdenayTürk mitolojisinde Göktanrı ile insanlar arasındaki iletişimi sağlayan kutsal varlık. Mitolojik bir isimdir.
EErdeyErkekçe, erkek gibi, mertçe.Bugünkü birçok Türk lehçesinde yaygın olarak kullanılan ve kelimelere gibi anlamı katan +dey ekiyle türetilmiştir.
E/KErdiAmacına ulaşan.“Ermek” fiilinden türeyen bir isimdir.
EErdilVakarlı, düzgün konuşan. Er “işini iyi bilen” ve dil “lisan, anlatım aracı” kelimelerinden türemiştir.
EErdinçGüçlü.Er “erkek, bey” ve dinç “zinde” kelimelerinden türemiştir.
EErdoğanDoğuştan yiğit olan kişi.Doğuştan yiğit olan anlamında sıfat fiil grubuyla oluşturulmuş bir isimdir.
EErelGüvenilir.Yakut Türkçesinde “güvenilir” anlamına gelen bir isimdir.
EEremKavuşulan.Eski Uygur Türkleri tarafından da kullanılan kadim bir isimdir.
E/KErenSezgisi yüksek ve yiğit kişi. Kelime Eski Türkçede “erler” anlamına gelmektedir. Nitekim “er” kelimesine getirilen +en eskicil çokluk ekiyle türetilmiştir. Bununla birlikte daha eski Türkçede “yiğit” anlamında insan ismi olarak kullanılmıştır. Zamanla kelime “evliya” anlamını da karşılayarak, dinî bir anlam evreni de inşa etmiştir.
EErenalpSezgisi yüksek ve yiğit kişi.Eren “erler; yiğit” ve alp “yiğit” kelimelerinden türemiştir.
E/KErenayAyın son dördün evresi.İsim “ermek” fiiliyle ilintili düşünülerek eren “tamamlanan” ay manasında telakki edilebilir. Yine eren “erler; yiğit” ve ay “ay” kelimelerinin birleşimiyle yapılmış bir isim olarak da görülebilir.
EErgiÇok kuvvetli.Eski Türkçedeki ergü “çok kuvvetli” kelimesinden gelmektedir.
EErginYetişkin, olgun.İsim “ermek” fiilinden türetilmiştir.
E/KErgülTürk mitolojisinde iyi dilekler için kullanılan bir söz. Mitolojik bir isimdir.
E/KErgünİyi huylu. Sulu kar.Anadolu ağızlarında kullanılan bir kelimedir.
EErhanYiğit hükümdar.Eski Türkçedeki er “er, yiğit” ve han “hükümdar” kelimelerinden türemiştir.
EErimUfukErmek “ulaşmak” fiilinden türeyen bir isimdir.
E/KErinOlgunlaşmış.İsim “ermek” fiilinden türemiştir.
EErinçUlaşılan dilek.Kelime Eski Türkçede “şüphesiz” demektir.
E/KErişMeşgale. Eski Türkçedeki eriş ~ evriş “meşgale” kelimesinin Türkiye Türkçesindeki biçimidir.
EErizCesur.Kelime Eski Türkçede İriz “cesur” biçiminde insan ismi olarak kullanılmıştır.
EErkGüç.Eski Türkçedeki erk “güç” kelimesi Erk Arslan biçiminde insan ismi olarak kullanılmıştır.
EErkanYiğit. Kelime Arapça kökenli erkân “topluluğun ileri gelenleri” kelimesiyle karışmıştır. Bununla birlikte Eski Türkçedeki er “er, yiğit” ve kan “kan” kelimelerinden türediği düşünülebilir.
EErkayGüçlü.Eski Türkçedeki erk “güç” kelimesinden türetilmiştir.
E/KErkeNazlı. Şirin, sevimli, cana yakın. Bugün bazı Kıpçak lehçelerinde “nazlı” anlamına gelen bu kelimenin mitolojik yönü de vardır. Türk mitolojisinde güzelliği ve nazıyla insanları baştan çıkaran figürdür. Ayrıca kelime Şor Türkçesinde “cana yakın” anlamına gelmektedir.
EErkiTürk mitolojisinde zenginliği ile ünlü bir bey. Mitolojik bir isimdir.
E/KErkinÖzgür.Uygurların erken dönemlerinde kullanılan bir bey unvanıdır.
EErkliGüçlü.Eski Türkçede “Erklig” biçiminde kullanılan bir insan ismidir.
EErkliGüçlü.Erk “güç” kelimesine +li eki getirilerek türetilen bir isimdir.
EErksin“Güçlüsün!” anlamında bir isim.Erk “güç” kelimesiyle oluşturulan bir isimdir.
EErkutKut sahibi erkek.Eski Türkçedeki er “er, yiğit” ve kut “ülkeyi yönetme yetkisi” kelimelerinden türemiştir.
E/KErlinayYiğitçe davranan.Özensiz fonetik uyumlulaştırmayla oluşan ve büyük ünlü uyumuna uymayan +lin antroponim eki ile türetilmiştir.
EErmanYiğit.“Er” kelimesine genellikle insan topluluğu ismi yapan +man ekinin getirilmesiyle türetilmiştir.
EErol“Yiğit ol!” anlamında bir kelime.Emir tabanlı bir isimdir.
EErsen“Sen yiğitsin” anlamında bir isim.“Er” ve “sen” zamirinin birleşimiyle oluşturulmuştur.
EErsin“Yiğitsin” anlamında bir isim.“Er” kelimesine +sin eki getirilerek yapılan bir isimdir.
EErsunYiğitliğini gösteren (mecazi).Kelime Anadolu ağızlarında “ateş küreği” anlamına gelmektedir.
EErtanSabahın ilk saatleri.Eski Türkçedeki er “erken” ve tang “sabah vakti” kelimelerinden türemiştir.
EErtinRuhunda kahramanlık olan.Eski Türkçedeki er “er, yiğit”, tin “ruh” kelimelerinin birleşmesiyle türemiştir.
EErtinayRuhunda kahramanlık olan.Eski Türkçedeki er “er, yiğit”, tin “ruh” ve ay “ay” kelimelerinden türemiştir.
EErtuğSancaktar.Eski Türkçedeki er “er, yiğit”, tuğ “sancak” kelimelerinin birleşmesiyle türemiştir.
EErtuğrulTürk mitolojisindeki efsanevi kuştur. Kızıl bir renge sahip olup yeniden dirilişi temsil eder. Tuğrul kuşu Oğuz Türklerinin sembollerinden olup birçok Oğuz boyu ve Avrupa Hun beyliklerinin bayraklarında sıkça kullanılmıştır. Ayrıca bu kuş Oğuz Kağan Destanı’nda önemli bir motiftir.
EErtunçTunç gibi sağlam yiğit.Er “er, yiğit”, tunç “tunç” kelimelerinin birleşmesiyle türemiştir.
KEsemGüzelliği ile hayran bırakan.Kıpçak grubu lehçelerde kullanılan bir kelimedir.
KEsenRüzgâr; sağlıklı, huzurlu.Anadolu ağızlarında “rüzgar” anlamında kullanılan “esen” Türkçe kökenlidir. Bununla birlikte “sağlıklı, huzurlu” manasına gelen kelimenin kökeni tartışmalıdır.
E/KEsinİlham. Kelimenin Eski Türkçe ve Anadolu ağızlarında “rüzgâr, sabah rüzgârı” anlamı da vardır.
E/KEsintiHafif rüzgâr. Kelime “esmek” fiilinden türetilmiştir.
E/KEsliKarakter ve akıl sahibi.Anadolu lehçelerinde kullanılan bir isimdir. Ayrıca Türk mitolojisinde İltekin’in oğlunun ismidir.
KEslim“Değerlim, faydalım.” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki asıg “fayda, kazanç” kelimesi Anadolu ağızlarında “es” biçiminde rastlanılmaktadır. Bu isim de Anadolu ağızları temellidir.
KEsriKaplan rengi, kaplan.Orta Türkçede “kaplan rengi” anlamında kullanılan bir kelimedir.
KEsrigünGün kızılı, gün batımı, gün batımındaki hafif kızıllık.Esri “turuncumsu” ve gün “gün” kelimelerinden türemiştir.
KEsrinTuruncumsu, kaplan rengi.Eski Türkçe esringü “kaplan rengi” Orta Türkçe esri “kaplan rengi”
E/KEtkinAktif, çalışkan.“Etmek” fiilinden türetilen bir isimdir.
KEvinTohum, tane, öz.Eski Uygur Türkçesinde “tane, tohum” anlamında kullanılmıştır.
E/KEvrenKainat, varlığın tamamı.“Evirmek” fiilinden türetilen bir isimdir.
E/KEvrimBiyolojik ve zamansal değişim.“Evirmek” fiilinden türetilen bir isimdir.
EEvşenEve mutluluk veren. “Ev” ve “şen” kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur.
EEylemMüdahalede bulunma; mevcut bir duruma gösterilen tepki.“Eylemek” fiilinden türetilmiştir.
KEzgiMelodi.Eski Türkçedeki “egzig” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.

G harfi ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
KGeceGünün kararmasıyla oluşan vakit.Eski Türkçedeki kiçe “gece” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
E/KGedizGöl.Anadolu ağızlarında kullanılan bir kelimedir.
KGerçeTürk mitolojinde Kara Han’ın kızıdır. Güzelliğiyle bilinir. Mitolojik bir isimdir.
KGerçem“Efsanelerdeki kadar güzel kızım.” anlamında bir isim.bk. Gerçe
KGizSır.*ki “iç, içeri” kelimesinden türemiştir.
KGizayGizeme benzeyen, gizemli.“Giz” kelimesine +ay kalıplaşmış antroponim ekinin getirilmesiyle oluşmuştur.
KGizemAklın almadığı sır.  “Giz” kelimesinden türemiştir.
KGizlemHerkesten farklı, ezoterik. “Giz” kelimesinden türemiştir.
KGöğemYeşille mor arasında bir renk.“Gök” kelimesinden türemiş bir kelimedir.
KGökSema; mavi; kök, temel.Eski Türkçede bu kelime hem gökyüzü hem de mavi anlamında kullanılmıştır ve “gök” kutsal sayılmıştır ve güzel olan “gök” kelimesiyle ifade edilmiştir. Kelimenin Eski Türkçedeki söylenişi “kök”tür.
EGökalpMavi gözlü yiğit.Çok eski bir isim olup Ertuğrul Gazi’nin amcasının adıdır.
EGökayGök gibi mavi gözlü.“Gök” kelimesine +ay kalıplaşmış antroponim ekinin getirilmesiyle oluşmuştur.
KGökbenVarlığı uçsuz bucaksız gök gibi engin olan.“Gök” ve “ben” zamiriyle kurulmuş bir isimdir.
EGökberkTemeli kuvvetli, kökleri sağlam.“Gök” ve berk “güçlü” kelimesiyle kurulmuş bir isimdir. “Gök” kelimesinin eski Türkçede “kök” anlamı da vardır.
EGökbörüTürk mitolojisinde, Türklerin soyundan geldiğine inanılan kutsal hayvan.Göktürklerde devleti yöneten sülalenin ası “Aşina”dır. Aşina “gökbörü” anlamına gelmektedir.
EGökçayEstetik görünüşlü.Gökçe “güzel” kelimesine +(a)y kalıplaşmış antroponim ekinin getirilmesiyle oluşmuştur.
E/KGökçeGösterişli; mavi.Anadolu ağızlarında birçok anlamı olmakla birlikte daha ziyade “mavi, güzel” gibi anlamlarda kullanılmaktadır.
E/KGökçekSevimli.Anadolu ağızlarında “sevimli” anlamına gelmektedir (bk. Gök).
E/KGökçenSevimli, güzel.Anadolu ağızlarında yer alan bir isimdir. “Gökcen” şekli de vardır. “Güzel” anlamına gelir (bk. Gök).
KGökçinMavimsi.Eski Türkçedeki kök “mavi” kelimesinden +çin ekiyle türeyen çok eski bir isimdir. “Kökçin” Oğuzların Bayat boyundan Çin’in Yuan hanedanlığına gelin olmuş bir Türk prensesinin adıdır.
EGökdenizGözleri mavi ve deniz gibi engin kişi.“Gök” ve “deniz” isimleriyle kurulmuş bir isimdir.
EGökhanTürk mitolojisinde gökyüzüne hükmeden kağandır.Mitolojiye göre Gökhan, Oğuz Kağan’ın sekiz oğlundan biridir.
EGökhunDoğu Hun İmparatorluğu.Eski Türklerde kutsiyet “gök” ön adıyla ifade edilmiştir. Bu örneğe benzer şekilde Uygurlarda tüm budunun kağanına “gök kağan” adı verilmiştir.
EGökmenKutlu.“Kutlu” anlamına gelir, Orhun Yazıtları’nda “Kökmen” olarak adı zikredilen bir dağın adıdır.
KGökselGöklere ait, semavi. Gök gibi güzel.Kelime hem kavramsal ilgi kuran +sel eki ile hem de Eski Türkçedeki silig “temiz, güzel” kelimesinin gelişimiyle isimlerin sonuna tıpkı bir ek gibi gelen “sel” penceresinden ayrı ayrı anlamlandırılabilir.
E/KGöksen“Özgür olmayı iste!” anlamında bir isim.“Gök” kelimesine ihtiyaç durumunu anlatan +se eki ve emir eki getirilerek türetilen bir isimdir.
EGöksenin“Özgürsün, bu gök sana ait” anlamında bir isim.“Gök” ve ilgi hâli eki almış “sen” zamiriyle kurulan bir isimdir.
E/KGöksuYağmur.“Gök” ve “su” kelimelerinin birleşmesiyle oluşan bir kelimedir.
E/KGökşenGökyüzü gibi uçsuz bucaksız ve şen.“Gök” ve “şen” kelimelerinin birleşmesiyle oluşan bir kelimedir.
KGökşinGökkuşağı; mavimsi.Anadolu ağızlarında “gökkuşağı” manasını muhteva etmekle birlikte, renk adları türeten +şin ekiyle “mavi, mavimsi” anlamında da kullanılmaktadır.
EGöktuğGök sancak, Göktürk bayrağı.Tarihî olarak Göktürklerin bayrağına “gök tuğ, gök bayrak” denildiği gibi, bugün Doğu Türkistan bayrağı da “gök bayrak” adıyla anılmaktadır.
EGöktürkTüm Türkleri tek çatı altında toplayan ve Türklerin atası imparatorluğun mensuplarına verilen ad.Orhun Yazıtlarında bu ad “Kök Türük” biçiminde geçmektedir.
KGönleTatlı, şekerli; irmik tatlısı; aşure.Anadolu ağızlarında birçok tatlıyı adlandırmak için kullanılan bir kelimedir.
KGönlemDüşünce, düşünüş tarzı.Eski Türkçedeki könlemek “düşünmek” fiilinden türeyen bir isimdir.
KGönülKalp, yürek; yürekteki sevgi.Kelime Eski Türkçede “köngül” biçimindedir. Türkçenin her döneminde çok işlek bir kelime olmuştur.
KGönülayGönlü ay gibi ışık saçan.“Gönül” ve “ay” kelimelerinin birleşmesiyle oluşan bir kelimedir.
KGönüm“İlkem, yasam, gerçeğim” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki köni “gerçek, ilke, yasa” kelimesinden iyelik ekiyle türeyen bir isimdir.
E/KGörkemGüzel görünüş, estetik.Eski Türkçe körk “güzellik, endam” kelimesinden türeyen bu kelime Anadolu ağızlarından ölçünlü Türkiye Türkçesine aktarılmıştır.
KGörkleGüzel.Eski Türkçedeki körkle “güzel” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
E/KGörklem“Güzelim” anlamında bir kelime.Eski Türkçedeki körkle “güzel” kelimesine iyelik eki getirilmesiyle oluşturulan bir kelimedir (bk. Görkle).
KGörlem“Güzelim” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki körtle “güzel” kelimesinden iyelik ekiyle türeyen bir isimdir.
KGövşeZarif, güzel, şık.Eski Türkçedeki kövşek “zarif” kelimesinden gelmektedir.
KGövşem“Güzelim” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki kövşek “zarif” kelimesinin ses gelişimine uğrayıp iyelik eki almasıyla türeyen bir isimdir.
KGözdeÜstün tutulan.“Göz” kelimesine kalıplaşmış ve yapım eki hâline gelmiş bulunma hâli ekinin eklenmesiyle oluşmuştur.
KGözneYankı, akis.Eski Türkçedeki köznek “akis” kelimesinden gelen bir isimdir.
EGözünçÜnlü, meşhur.Eski Türkçedeki közünç “meşhur” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uydurulmuş telaffuzudur.
EGüçlüKuvveti fazla olan.Eski Türkçeden beri kullanılan bir kelimedir. Kelimenin Eski Türkçedeki hâli “Küçlüg”tür. Nitekim onuncu Uygur kağanı Küçlüg Bilge Kağan bu ismi kullanmıştır.
KGülerGüleç.Kelime “gülmek” fiilinden türemiştir.
EGültekinHer şeyiyle prens olmaya layık.“Prens parçası, her şeyiyle prens” anlamında bir kelimedir. Eski Türkçede “kül” ismiyle parçası manasında isimler yapılmıştır. Bu isim tarihî olarak Göktürklerin en güçlü komutanlarından Kül Tigin tarafından kullanılmıştır.
KGülümserGüleryüzlü, sürekli gülümseyen.“Gülümsemek” fiilinden türetilmiştir.
KGülüşGülme.“Gülmek” fiilinin isim-fiil almış hâlidir.
EGümüşDeğerli bir maden.Kelime Eski Türkçede “kümüş” biçimindedir.
EGümüştekinGümüş gibi değerli şehzade.Tarihî Türk isimlerinden olup Selçuklu Türk beylerinden Al-Taç Gümüştigin’in adıdır.
E/KGünTürk mitolojisinde güneşe hükmeden varlık; yirmi dört saatlik zaman dilimi. Kelime Eski Türkçede “kün” biçiminde olup hem “gün” hem de “güneş” anlamlarında kullanılmıştır.
E/KGünayTürk mitolojisinde etrafa ışıldayan, etrafı aydınlatan kutsal figür.“Gün” ve “ay” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Eski Türkçede “Kün Ay” biçiminde kullanılır.
E/KGünceİnsanın özel bilgilerini günlük olarak paylaştığı defter.“Gün” kelimesinden +ce ekiyle türetilmiş bir isimdir.
EGünçinGüneş renginde, güneşe benzeyen.Çok eski bir isim olup bir Hun imparatorunun da adıdır.
E/KGündayGüneş gibi parlak.Eski Türklerde “Künday” olarak takılan bir isim olup Abbasi Halifeliği’nin yıkılma sürecinde önemli bir siyasi figür olan Türk kumandanının adıdır. Günümüz Türkçesinin fonetik yapısına göre isim “Günday” biçiminde söylenmelidir.
KGündeHer zaman olan, her gün.“Gün” kelimesinden +de ekiyle türetilen bir isimdir.
KGündenGüzel.Eski Türkçede hem “güzel” hem de “güney” anlamında kullanılmıştır. Eski Türkçedeki söyleyişi “kündin” biçimindedir.
EGündoğduGüneş gibi adaletli doğan.Eski Türklerde adaleti simgeleyen isimdir. Neşrî’ye göre Osmanlı’nın kurucusu Osman Bey’in amcasının adıdır.
EGündüzGünün ışıdığı saat aralığı.Eski Türkçede “küntüz ~ kündüz” olarak kullanılan kelime, Neşrî’ye göre Osman Gazi’nin kardeşidir.
EGündüzalpGündüzün ışıdığı yiğit.bk. Gündüz
E/KGünelParlak, güneş gibi parlayan.“Gün” kelimesine bazı durumlarda sıfat yapan +el ekinin eklenmesiyle türetilmiş bir isimdir.
KGünemKardeş.Ege ağızlarında kullanılan bir kelimedir.
E/KGünerTan vakti.“Gün” ve er “erken” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
EGüneriÇağdaş, çağın gereklerine göre hareket eden.Belirtisiz isim tamlaması biçimindeki bu isim “gün” ve er “er” kelimelerinden oluşmaktadır, ismin sonunda ise iyelik eki bulunmaktadır.
E/KGüneşTürk mitolojisinde doğaya hükmeden bir bey; Samanyolu galaksisinin yıldızı. Eski Türkçede bu kelimeye “Küneş” biçiminde rastlanmaktadır.
E/KGüneyKuzey Kutbu’nun tersi istikamette olan yön. “Gün” kelimesinden türetilmiş bir yön adıdır.
E/KGüngör“Neşe içerisinde yaşa!” anlamında bir isim. Emir tabanlı bir isimdir.
EGünortuÖğle vakti; güneye doğru.Eski Türkçede “kün ortu” biçiminde kullanılmıştır.
KGünseliGün güzeli, güneş gibi alımlı ve güzel.Eski Türkçedeki kün “güneş”, seli(g) “güzel” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KGünsileApaydın, gün ışığı dolu.“Gün” ve sile “dopdolu, tam” kelimelerinden oluşmuş bir isimdir.
KGüntülüGün ışığının etkisiyle insan zihninde oluşan hayal ve çağrışım.Eski Türkçedeki ay “ay” ve gün “gün, güneş” kelimelerinden türemiştir. Hüseyin Nihal Atsız’ın “Ruh Adam” adlı romanının kahramanlarındandır.
EGüralKırmızı gamzeli.“Gün” ve al “kırmızı” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
E/KGürayEtrafına bolca ışık saçan.“Gün” ve “ay” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
EGürdalKalabalık ve güçlü bir soya mensup. “Gün” ve “dal” kelimelerinden oluşan bir isimdir. “Dal” kelimesi antroponimlerde daha ziyade “soy” manasında kullanılmaktadır.
KGürelBakımlı, yetişmiş, gövermiş, gür hâle gelmiş.“Gür” kelimesine bazı durumlarda sıfat yapan +el ekinin eklenmesiyle türetilmiş bir isimdir.
EGürhanTürk mitolojisinde gücüyle bilinen efsanevi bir figürdür.Mitolojide Dib-Yafku’nun oğludur.
EGürol“Her zaman yiğit ve cömert ol!” anlamında bir kelime.Emir tabanlı bir isimdir.
KGürselin“Endamlın, senin güzelin” anlamında bir isim.Eski Türkçede de insan ismi olarak kullanılan ve “güzel” anlamına gelen “Seli” ismine iyelik eki getirilmesiyla oluşan bir isimdir. “Gür” kelimesi ise güzellik anlamını pekiştirmiştir.
E/KGüvenKorku yaşamaksızın bağlanma.Eski Türkçedeki köven “gurur” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
EGüvençGüvenilir, emin kişi.Eski Türkçedeki küvenç “gurur” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
EGüzhanDoğaya etkisiyle bilinen Türk mitolojisindeki efsanevi figürdür.Mitolojide Dib-Yafku’nun oğludur.

H-I-İ harfleriyle başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
KHazalSonbaharda yere dökülen ağaç yaprakları; ağaç kabuğu.Anadolu ağızlarında kullanılan ve kazal “kapçık, tahıl kabuğu” biçimi de bulunan bu kelime, Eski Türkçedeki kas ~ kaz “kabuk” kökünden +al ekiyle türemiştir.
EIlgarHızlı hareket etme, hücum.Eski Türkçedeki ilgemek “hücum etmek” fiilinden türemiştir.
EIlgıTürk mitolojisinde Taş-Beg’in oğludur.Mitolojik bir isimdir.
E/KIlgınEsinti, hafif rüzgâr; söğüt ağacı.Anadolu ağızlarında birçok farklı anlamı vardır. Kelimeye Orta Türkçede “yılgın” olarak rastlanır.
E/KIlıkSoğuk ile sıcak arası; mecazi olarak aklıselim kararlar verebilen, acele ve yanlış kararlar vermeyen. Kelime Eski Türkçede ılık ~ yılıg “ılık” biçimindedir. “Ilımak” kökünden türemiştir.
E/KIlımÖlçülü davranma erdemi.“Ilımak” kökünden +m yapım ekiyle türemiştir.
KIlışımAnlayış, barış.Mecazen “sinirlerin yatışması” anlamında da kullanılan “ılımak” fiilinden türemiş bir isimdir.
E/KIrmakAkarsu.Ana Türkçede *īrmak biçiminde olduğu düşünülen kelimenin kökü *īrmak “yarmak, oymak” fiilidir.
KIşıkAydınlık.“Işımak” kökünden türeyen bu kelimeye Eski Türkçede “yaşuk” biçiminde rastlanmaktadır.
KIşılParlayan, güzel görünüşlü kadın. “Işımak” fiiline +l eki getirilerek türetilmiştir.
KIşılayAy gibi parlayan. “Işıl” ve “ay” kelimelerinden oluşan bir isimdir (bk. Işıl).
KIşılda“Her zaman etrafına mutluluk ve ışık saç!” anlamında bir isim. “Işıldamak” fiilinin eksiz ekim çekimidir.
KIşıldayIşık gibi parıldayan.Işıl “ışıldayan” kelimesine benzerlik anlamı katıp insan ismi türeten +day eki eklenerek oluşturulmuş bir isimdir.
KIşıltıEtrafa saçılan aydınlık.“Işımak” fiil kökünden türetilen isimlerdendir.
KIşınIşık demeti; yıldırım.“Işımak” fiil kökünden türetilen isimlerdendir. Eski Türkçedeki “yaşın” biçimi “yıldırım” anlamında kullanılmıştır.
KIşınçEtrafına ışık saçma.“Işımak” fiil kökünden türetilen isimlerdendir.
KIşınımEtrafa ışık saçma.“Işımak” fiilinden türetilen isimlerdendir.
KİçlemÖz, içerik.İç “iç; insanın içi, yüreği” kelimesinden türetilmiş bir isimdir.
EİdikutTanrı tarafından verilmiş kut.Göktürk Kağanları tarafından hak eden kişilere verilen bir unvandır.
KİdilVolga Nehri’nin Türkçedeki adı.İdil havzası batı yönünde göç eden Türklerin ilk yerleştiği coğrafyalardan biri olarak önemlidir.
EİgenÇok, çokluk içerisinde olan.Orta Türkçede rastlanan bir kelimedir.
Kİğdem“İğde gibi güzel kokulum.” anlamında bir isim.Sarı çiçekleri ve güzel bir kokusu olan bu bitkiye Eski Türkçede yigde “iğde” kelimesiyle rastlanmaktadır. Bu isim de “iğde” kelimesine iyelik eki getirilerek oluşturulmuştur.
EİlarslanÜlkenin arslan gibi güçlü hükümdarı.Eski Türkçedeki il “ülke; hükümdar” ve arslan “aslan” kelimelerinden türemiş tarihî bir isimdir. Nitekim Harzemşahların bir sultanının adıdır.
Kİlâtunİmparatoriçe.Eski Türkçedeki il “ülke; hükümdar” ve hatun “hatun” kelimelerinin kaynaşmasıyla oluşmuş bir isimdir.
KİlayÜlkenin en güzel kızı, ülkenin ayı.Eski Türkçedeki il “ülke” ve ay “ay” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
KİlaydaTürk mitolojisinde su perisidir.Mitolojik bir isimdir.
Eİlber“İl, ülke ver!” anlamında bir isim olarak mecazen “önder, bir ülkenin kurucusu” manalarına gelir.Eski Türkçedeki il “ülke” ve ber! “ver!” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
EİlberkÜlkeyi güçlü hâle getiren, lider.Eski Türkçedeki il “ülke” ve berk “sağlam” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
KİlbikeÜlkenin hanımefendisi, sultan, kraliçe.Eski Türkçedeki il “ülke” ve bike “hanım” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
KİlbilgeÜlkeyi bilgisiyle yönlendiren bilgili kişi.Tonyukuk’un kızı, Bilge Kağan’ın eşidir. Hukuki olarak Göktürk Kağanlığı’nın son hükümdarıdır (İl-İtmiş Bilge Kağatun veya İlbilge Kağatun).
KİlbükeÜlkeyi gücüyle yöneten kişi.Eski Türkçede de görülen il “ülke” ve büke “ejder; gelin; güçlü” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
KİldayÜlkedeki ay gibi güzel. “İl” kelimesine bulunma hâli eki getirilmesi suretiyle oluşan “ilde” ve “ay” kelimelerinin kaynaşmasıyla kurulmuş bir isimdir.
KİldeayÜlkedeki ay gibi güzel.“İl” kelimesine bulunma hâli eki getirilmesi suretiyle oluşan “ilde” ve “ay” kelimelerinin birleşmesiyle kurulmuş bir isimdir.
EİldenizÜlkesi deniz gibi engin olan.Bilgeliğiyle ün salmış Kıpçak Türkü kökenli Türk atabeyinin adıdır.
Eİleriİleri, diğer kişilerden önde olan, ileri görüşlü.Eski Türkçedeki “ilgerü” kelimesinin Türkiye Türkçesindeki sesletimidir.
EİlerkÜlkenin gücü, ülkenin güçlü yöneticisi.Eski Türkçedeki il “ülke” ve erk “güç” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
KİleyÖn, öndeki.Kitâbu’l Müntahab fi’t-Tıbb adlı eserde iley “ön, ön taraf” biçimde yer alan kelimedir.
E/Kİlge“Harekete geç, atik ol!” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki ilgemek “hücum etmek” fiilinin emir çekimidir.
E/KİlgiBağlılık, bağ.Eski Türkçedeki ilmek “ilişmek” fiilinden türemiştir.
KİlginSöğüt.Anadolu ağızlarında birçok farklı anlamı vardır. Kelimeye Orta Türkçede “yılgın” olarak rastlanır.
Kİlgün“Tesir et, mutlu et!” manasında bir isim.Eski Türkçedeki ilgünmek “etkilemek” kelimesinden gelmektedir.
EİlhanHükümdar.Eski Türkçedeki il “ülke; hükümdar” ve han “hükümdar” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
Kİlhatunİmparatoriçe. bk. İlâtun.Eski Türkçedeki il “ülke; hükümdar” ve hatun “hatun” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
E/KİlkayHilâl.Türkçedeki ilk “ilk, önce” ve ay “ay” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
E/KİlkeTemel bilgi.Eski Türkçedeki ilki “ilk, başlangıç, amaç, esas” kelimesi Dil Devrimi ile “ilke” şeklinde canlandırılmıştır.
Eİlkerİlk erkek çocuk.Türkçedeki ilk “ilk, önce” ve er “er” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
EİlkutTanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi.Türkçedeki il “ülke, hükümdar” ve er “er” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
EİlkutayÜlkenin aklıselim kişisi, ipek gibi ince düşüneni.Türkçedeki il “ülke” ve kutay “ipek” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
Kİlkyazİlkbahar.“İlk” ve “yaz” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
EİlögeBaşbakan, başvezir; akıllı devlet adamı.Uygurların en önemli başvezirlerinden biri: İl Ögesi Inançu Bilge.
EİlteberTürk Kağanlığı ve Hazar Kağanlığı’nın siyasi hiyerarşisinde kendisine vergi toplama ve bunun belirli bir miktarını Türk kağanına ödeme görevi bulunan boy başkanlarına verilen addır.Sözlük anlamı “ülkeyi harekete geçiren”dir.
EİltekinTürk mitolojisinde Buğra Han’ın oğludur; Türklerde prense verilen ad.Eski Türkçedeki Türkçedeki il “ülke; hükümdar” ve tigin “prens” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
EİltenTürk mitolojisinde dağlara hükmeden kutsal varlıktır. Daha çok Altay adıyla bilinir. Mitolojik bir isimdir.
EİlterÜlkeyi içinde bulunduğu zor durumdan çıkarıp, derleyen.Kelime anlamı “ülkeyi derle, topla”dır. Kutluk Kağanlığı’nın kurucusuna ülkeyi derleyip topladığı için İlteriş unvanı verilmiştir.
EİltuğBağımsızlık nişanı, ülkenin bayrağı ya da sancağı.Eski Türkçedeki Türkçedeki il “ülke; hükümdar” ve tug “bayrak; sancak” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
Kİmdeİnsana ilaç olan, gönle ilaç olan.Kelime Eski Türkçedeki im ~ em “ilaç” sözünden isimlere gelerek antronimler türeten +de ekiyle türetilmiştir.
Kİmer“Kendine çek, etkile!” anlamında bir isim.Kelime Eski Türkçedeki imermek “çekmek” fiilinin eksiz emir biçimidir. Anadolu ağızlarında “zengin” anlamında kullanılan kelimenin kökeni açık değildir.
KİmgeZihinde tasarlanan, bilinçte beliren olay.Eski Türkçedeki im “işaret, im” kelimesinden Dil Devrimi sonrasında türetilmiştir.
KİmleCana ilaç olan, çok sevilen, ilaç gibi.Kelime Eski Türkçedeki im ~ em “ilaç” sözünden +le ekiyle türetilmiştir.
E/KİmreTürk mitolojisinde ilkbaharda görünüp titrek ışıklar saçarak göğe yükselen kutsal varlık. Mitolojik bir isimdir.
EİnalGüvenilir; Türk mitolojisinde Korkut Ata ve diğer soyluların tahta çıkardığı Kayı boyundan Türk.Eski Türkçede “Inal” şeklinde olan ve en yaygın insan isimlerinden birini teşkil eden kelimedir. *īnamak “emanet etmek, güvenmek” fiilinden türetildiği düşünülmektedir.
EİnançGönülden bağlılık.Eski Türkler tarafından “Inanç” şeklinde kullanılan bir isimdir. Eski Türklerde bu isim Inançu şeklinde de insanlara ad olarak verilmiştir.
EİnayKardeşlerin ay gibi değerlisi, en küçüğü.Eski Türkçedeki Türkçedeki ini “küçük erkek kardeş” ve ay “ay” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
KİnciSedef renginden süs taşı.Kelimeye Eski Türkçede yençü ~ yinçü “inci” biçimlerinde rastlanmaktadır. Kelimenin aslının Çince olduğu da iddia edilmektedir.
KİnçayAy gibi dingin, huzurlu.Eski Türkçedeki inç “barış” ve “ay” kelimelerinden türemiş bir isimdir.
Kİnçkeİnce, zarif.Türkiye Türkçesinde “ince” olarak kullanılan kelimenin Eski Türkçedeki biçimidir.
EİnelGüvenilir.Eski Türkçede “Inal” şeklinde olan ve en yaygın insan isimlerinden birini teşkil eden kelimenin ince sıralı biçimine benzemektedir. *īnamak “emanet etmek, güvenmek” fiilinden türetildiği düşünülmektedir. Kapgan Kağan’ın küçük oğlu olan Göktürk kağanının da adıdır.
Kİngeİlham, esin.Eski Uygurlar tarafından da insan ismi olarak kullanılan bu kelimeye Anadolu ağızlarında da rastlanmaktadır.
KİpekDünyanın en değerli kumaş türlerinden biri; mecazen yumuşak, yumuşak teni, yumuşak huylu.Türkçede ip “ip” kelimesine +ek eki getirilerek türetilmiştir.
KİrisTürk mitolojisinde koruyucu tanrıçadır. Kötü ruhları kovar. İrşilerin (perilerin) kraliçesi olarak da görünür.Mitolojik bir isimdir.
E/KİrtenSabah.Eski Türkçede irte “sabah” olarak görülen bu kelime, Tuva Türkçesinde irten “sabah” biçimindedir.
EİrterişGüney fatihi, güneyi fetheden.“İr” Eski Türkçede “güney; taş” gibi anlamlara gelmektedir. Bununla birlikte Göktürklerde güneyden kasıt zengin topraklar yani Çin’dir. Bu isim ir “güney” ve teriş “derleyen, fetheden” kelimelerinden oluşmaktadır. 742’de “İl-İtmiş Kağan” sıfatı ile Çin İmparatoru ve özellikle Basmillerin desteği ile tahta çıkan Türk kağanın da adıdır.
KİsenbikeMutlu ve esen hanımefendi.Türkçedeki isen ~ esen “mutlu, sağlıklı” ve bike “hanım” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
Kİstemİstek, arzu.Kelimeye Eski Türkçede istem “istek” biçiminde rastlanmaktadır.
Eİstençİrade.“İste-“ fiilinden türemiş bir isimdir.
KİşayAy gibi güzel prenses.Eski Türkçedeki işi ”prenses, kadın” ve ay “ay” kelimelerinin kaynaşmasıyla oluşan bir isimdir.
EİtikenKeskin, kararlarında esnemeyen ilkeli kişi.Eski Uygurlar tarafından kullanılan bir isim olup iti “keskin” kelimesine Eski Türkçedeki antroponim eki +ken takısının getirilmesiyle kurulmuştur.
KİyeSahip.Eski Türkçede idi ~ ige vb. “sahip, iye” türevleri bulunan kelimedir.
KİzdemTema, hakikate ulaştıran iz.“İz” kelimesi ve +dem ekinin birleşimi ile oluşturulmuş bir isimdir.
Kİzelİz bırakan, unutulamayan.“İz” kelimesi ve bazı durumlarda sıfat yapan +el ekinin birleşimi ile oluşturulmuş bir isimdir.
KİzerYapıt, eser.“İz” ismine +e isimden fiil yapım eki ve sonrasında -r sıfat fiil ekinin eklenmesiyle kurulan bir isimdir.
KİzlemStrateji, izlenen yol.İz “iz; takip edilen yol” kelimesinden türetilmiş bir isimdir.
Kİzlenimİnsanlar üzerinde oluşan etki, intiba.“İzlemek” fiil gövdesinden türetilen yeni isimlerdendir.

K harfi ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
EKaanTürk ve Moğol hükümdarlarına verilen ad, kağan, hakan.Türkçenin ses bilgisi iki ünlüyü yan yana istemez. Bu nedenle “Kağan” ismini kullanmak daha doğrudur.
EKadayTürk mitolojisinde demirci tanrısıdır.Mitolojik bir isimdir.
EKağanTürk ve Moğol hükümdarlarına verilen ad, kaan, hakan. “Kağan” kelimesine Eski Türkçede “Kagan” ve bunun kısaltılmış biçimleri olan “hān, kān” biçimlerinde rastlanmaktadır.
EKağılKamçı.Eski Türkçedeki kagıl “kamçı” kelimesinden gelmektedir.
EKalımHayatta kalmayı başaran.Eski bir Uygur ismidir.
EKanoğluKağanın oğlu, tigin.Eski Uygurların kullandıkları isimlerdendir.
EKaraSiyah, mecazen güçlü.Eski Türklerde yaygın kullanılan bir insan ismidir.
KKaracaEsmer; güzelliği ile bilinen bir geyik türü.“Kara” kelimesine getirilen +ca eki ile türetilmiştir.
EKarahanGüçlü hükümdar; Türk mitolojisinde Dib-Yafku’nun oğludur.“Kara” bir renk adı olmasının yanında Eski Türklerde gücü temsil etmiştir. Kelimenin mitolojik geçmişi olduğu gibi İdil-Bulgar Devleti’nden sonra ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar da bu adla bilinmektedir.
KKardelenKarların arasında açan ve baharı müjdeleyen bir çiçek.Anadolu ağızlarından derlenmiş bir kelime olup “kar” ve “delen” biçimlerinden oluşan birleşik bir yapıdır.
EKartalÇok güçlü bir yırtıcı kuş; Türk mitolojisinde göklerin efendisinin kılığına girdiği hayvan. Kelimenin *kartamak “tırmalamak” kökünden geldiği düşünülmektedir.
EKatkayTürk mitolojisinde mitolojik bir hayvan.  Türk mitolojisinde mitolojik bir hayvan olan “Kat” kelimesine Eski Türkçede +kay antroponim ekinin eklenmesiyle kurulan bir isim olup Eski Uygurlar arasında yaygındır.
EKayaSert; büyük taş kütlesi. Eski Türkçeden beri kullanılan kadim bir isimdir. Aynı zamanda Ertuğrul Bey’in dedesinin adıdır: aya Alp.
EKayaalpKaya gibi sağlam yiğit.Osmanlı Devleti’nin kurucusu olan Osman Bey’in büyük dedesinin adıdır.
EKayahanKaya gibi güçlü hükümdar.Eski Türkçedeki Türkçedeki kaya “kaya” ve han “han” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
EKayhanKayı beyi. Kelimenin aslı “Kayıhan” olup Osmanlının kurucu uruğu “Kayı” ile “han” kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır.
EKayıhanKayı beyi.Osmanlının kurucu uruğu “Kayı” ile “han” kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır.
EKayıtbayZengin, varlıklı.15. yüzyılda yaşamış bir Memluk sultanının adıdır. Kayıt “yiyecek, rızık” ve bay “zengin” kelimelerinden oluşmaktadır.
E/KKayraYeniden, tekrar; bağışlayıcı; Eski Türk mitolojisindeki bağışlayıcı varlık. “Kayırmak” fiilinden türemiştir.
EKayraalpMerhametli yiğit.“Kayra” ve “alp” kelimelerinden türemiştir.
KKelebekGüzelliği ile bilinen uçan bir hayvan.Kelimenin Türk lehçelerinde birçok farkı söylenişi vardır.
EKıraçHer türlü zorluğa dayanan; ürün yetiştirmenin zor olduğu susuz toprak.“Kır” kelimesine +aç eki getirilerek kurulmuş bir isimdir.
KKırçiçekEski Uygurların kullandığı “kır çiçeği” anlamında bir isim.Eski Türkçede “Kır Çeçek” biçiminde insan ismi olarak kullanılan bir addır.
EKıvançÖvünç, iftihar.Eski Türkçedeki kıw ~ kuw “kut, baht” kelimesinden türeyen bir isimdir.
KKıvılcımHarekete geçiren ilk devinim; ateş parçası.Yansıma bir söz olan *kıv kökünden türediği düşünülmektedir.
EKızıl ArslanGözü kara yiğit.Çok eski bir Türk ismi olup Atsız olarak da bilinen Harzemşah hükümdarının ismidir.
EKoçkarGüçlü ve dirayetli; koç.Aslen “koç” anlamına gelip Harzemşah sultanlarından Ekinçi ibn Koçkar’ın adıdır.
EKongarKoyu kahverengi.Anadolu ağızlarında yer alan bir kelimedir.
EKonrulAnka kuşu.Türk mitolojisinde anka kuşudur. Kongrul olarak da söylenir. Doğaüstü nitelikleri olan kızıl renkli devasa kuştur.
EKoralKoruyucu, istenmeyen kişileri veya nesneleri dışarıya çıkaran kişi.Eski Türkçedeki koramak “çıkarmak, kaldırmak” fiilinden +l takısıyla türetilmiştir.
EKoralpYürekli yiğit.Türkçedeki kor “ateş parçası” ve alp  “yiğit” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
EKorayKor gibi, yürekli, korkmaz.Türkçedeki kor “ateş parçası” kelimesine ekleşerek benzerlik bildiren bir hâle gelen +ay takısının eklenmesiyle oluşmuştur.
E/KKordayKuğu kuşu.Kelime Kutadgu Bilig’de “kuğu” anlamında kullanılmaktadır.
EKorkutKendisine karşı hem korku hem de sevgi duyulan kişi.Eski Türk inanışındaki aksakallı bilgeye verilen addır. Korkut Ata olarak bilinir ve Oğuz soyunun en önemli yazılı belgelerinden Dede Korkut Hikâyeleri’nin efsanevi anlatıcısıdır.
EKöksal“Bulunduğun yere iyice yerleş, oraya kök sal!” anlamında bir kelime.Emir tabanlı bir isimdir.
EKubaToprak rengi.“Kuba” Türkçede kullanılan ve “toprak rengi” manasına gelen bir renk adıdır. (bk. KÜÇÜK, Salim (2010). “Tarihî Türk Lehçelerinde Renk Adlandırmaları”, Turkish Studies, C. 5/1, s. 556-577.) Bunun yanında Eski Uygurlar tarafından da “Kuba” biçiminde insan ismi olarak kullanılmıştır.
EKubatBüyük boyutlu.Anadolu ağızlarında yer alan bir kelimedir.
EKubayToprak rengine benzeyen, toprak tenli.Türkçede “toprak rengi” anlamına gelen “kuba” kelimesine ekleşmiş antroponim takısı +ay biçiminin kaynaştırılmasıyla oluşan bir isimdir.
EKubrat“Her şeyi ele geçir, her şeyi topla!” anlamında bir isim.Kadim bir Türk ismi olup Ogur topluluklarını birleştirip Büyük Bulgar Kağanlığı’nı kuran Türk hükümdarının ismidir. Kelime Eski Türkçede kuvratmak ~ kubratmak “toplatmak, ele geçirmek” fiilinin eksiz emir çekimiyle yapılmıştır.
EKudaşBilinen, tanış.Kelimeye Eski Türkçede kudaş “tanış” biçiminde rastlanmaktadır.
KKuğuKuğu.Kelime Eski Türkçede “kogu” biçimindedir.
EKunanbayHırslı, her şeyi elde etmeye çalışan.“At yavrusu, tay” anlamına gelen “kunan” yapısına “bay” kelimesi getirilerek yapılmış bir isimdir.
E/KKuralBir konuda izlenmesi gereken yol. Yasa. “Kurmak” fiilinden türetilmiş bir isimdir.
E/KKurtuluşZor bir durumdan esenlikle çıkma. “Kurtulmak” fiilinden türetilmiş bir isimdir. Eski Türkçede “Kurtuluş” diye bir insan ismi olmasa da “Kurtulmış” ismi kullanılmıştır.
EKutTürk geleneğinde kutsal enerji, yaşam gücü. Kelimenin Soğdakça olduğu da iddia edilmekle birlikte Türkçenin yazılı olarak kayda geçirildiği tüm dönemlerde bilinen bir isimdir.
E/Kut AdaKutsanmış.Eski Uygurlar tarafından “Kutada” biçiminde insan ismi olarak kullanılmıştır.
EKutal“Kutlu ol, saadet ver!” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki “Kut” isminden türemiş, fiil tabanlı bir addır.
EKutalmışTanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi.Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusu Süleyman Şah’ın babasının ismidir.
E/KKutayİpek; mutlu.Eski Türkçede “ipek” anlamında kullanılan kelimelerdendir.
EKutkan Hükümdarlık yetkisi olan.“Kanında kut olan” anlamında bir isimdir. “Kut” ve “kan” kelimelerinden oluşur.
EKutluTanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi; uğurlu, saygıdeğer.Eski Türkçede “Kutlug” biçiminde insan ismi olarak kullanılmış, II. Göktürk Kağanlığı’nın kurucusu da bu isimle anılmıştır. Kelime “kut” ismi ile Eski Türkçdeki +lug ekiyle yapılmıştır.
EKutlualpTanrı tarafından kutsanmış savaşçı.Eski Türkçedeki kutlu “uğurlu” ve alp “yiğit” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir isimdir.
EKutpayHükümdarlık payı, tahta geçme talihi.“Kut” ve “pay” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
EKuyaşTürk mitolojisinde Güneş figürüdür. Mitolojik bir isimdir. Yeryüzüne gönderdiği yaşam enerjisi nedeniyle Türk kültüründe Güneş’e saygı duyulur ve Yaşam verici bir unsur olarak kabul edilir. Ayrıca kelime anlamı da “güneş”tir.
E/KKuzayGüneş görmeyen serin yer.Anadolu ağızlarında kullanılan bir kelimedir (bk. Kuzey).
EKuzeyKuzey Kutbu’nun bulunduğu yön; soğukkanlı.Eski Türkçedeki kuz “güneş görmeyen” kelimesinden Anadolu ağızlarındaki kuzay “gölgelik yer” kelimesinin de etkisiyle Dil Devrimi sonrasında yön adı olarak türetilen bir kelimedir. Bununla birlikte “Kuz” kelimesi Eski Türklerde de insan ismi olarak kullanılmıştır.
EKürşatYetenekli devlet adamı.Nihal Atsız’ın Bozkurtların Ölümü adlı romanında Çin kaynaklarında A-shih-na Chieh-she-erh olarak bilinen Türk savaşçıya verilen addır. Kürşat, 13 Mayıs 639’da 40 askeriyle birlikte Çin sarayını basmıştır. “Kür” Eski Türkçede “bir durumu bozmak için gizlilikle yürütülen çalışma” anlamına gelmektedir.

L-M harfleriyle başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
ELaçinYiğit; şahin.İsmin aslı “Laçın” olmakla birlikte zamanla kelimedeki ünlü uyumu bozulmuştur. Kelimenin l sesi ile başlaması Türkçe olup olmadığı konusunda şüphe uyandırmaktadır. Bununla birlikte *alaçin kelimesinden dönüştüğü düşünülmektedir. Ayrıca eski bir isim olup bir Memlûk sultanının adıdır.
KMaralCeylan.Anadolu ağızlarında “ceylan” yerine kullanılan bir kelimedir.
KMeltemDeniz kıyılarında, gündüzleri denizden karalara, geceleri ise karalardan denize doğru esen hafif şiddetli rüzgâr.Kelimenin kökeni tartışmalıdır. İtalyanca mal “kötü hava” ile ilişkili olabileceği düşünülse de kökeni ile ilgili hiçbir tatmin edici izah yoktur. Sonuç itibarıyla kelime Türkçe olsun veya olmasın; Türkçenin fonetik yapısıyla uyumlu hâle gelmiş, Türkçeden Yunancaya da geçmiştir.
KMengüSonsuzluk; semah.Eski Türkçede beŋgü ~ meŋgü “sonzuz, ebedi” anlamlarında kullanılan bir kelimedir. Bununla birlikte Anadolu ağızlarında “semah” anlamında da kullanılmaktadır.
KMeralDişi geyik. bk. Maral
E/KMergenTürk mitolojisinde akılıyla sorunları çözen varlık, Bergen; becerikli.Kelime “bermek” yani “vermek” fiiliyle ilişkili olup Altay Türkçesinde “becerikli” anlamında kullanılmaktadır.
EMeteYiğit., bahadır, batur.Kelimenin aslının “Bagatur” olduğu ve “Mete” şeklinin bu sözün Çin kaynaklarındaki transkripsiyonu olduğu düşünülmektedir. Mete, Çin’i boyunduruk altına alan Hun imparatorunun adıdır.
EMetehanYiğit hükümdar.bk. Mete
EMutluMesut, sevinçli.İlk kez Eski Anadolu Türkçesinde görülen bu kelime Kamus-i Türkî’de de yer almaktadır.
E/KMürenTürk mitolojisinde ırmaklara hükmeden varlık; ırmak.Kelimenin Farsça olduğunu iddia eden araştırmacılar da vardır.

O-Ö harfleri ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
EOgünMutlu olunacağı düşünülen idealize gün. “O” zamiri ve “gün” kelimesinden oluşan bir isimdir.
EOğuzTürklerin en büyük boylarından biri; Türklerin atası olduğuna inanılan efsanevi kişi; sağlam, kudretli.Kelimeye Eski Türkçede “Oguz” biçiminde rastlanmaktadır.
EOğuzhanGüçlü hükümdar.bk. Oğuz
EOkanAnlayışlı; Türk mitolojisinde barışı temin eden kutsal varlık. Mitolojik bir isimdir.
EOkayTürk mitolojisinde suyun altında yaşayıp çeşitli sihirler yapan kutsal varlık. Mitolojik bir isimdir.
EOktayOk gibi güçlü ve çevik kişi.“Ok” ismine benzerlik ilgisi kuran antroponim takısı +tay getirilerek kurulmuştur.
EOlcanAslı Olca Han’dır. Türk ve Moğol mitolojisine göre Türklerin ve Moğolların ilk ve ortak atası olan kağan. Mitolojik bir isimdir.
E/KOlguVarlığı kanıtlanmış kavram.“Olmak” fiilinden türemiş bir isimdir.
E/KOlgunBilgi ve görgü sahibi kişi.“Olmak” fiilinden türemiş bir isimdir.
EOlgunerBilgi ve görgü sahibi erkek.“Olgun” ve “er” kelimeleriyle yapılmış bir isimdir.
EOltan“Sabahın ilk ışıkları gibi umut dolu ol!” anlamında bir isim.“Olmak” fiili ve tan “sabahın ilk ışıkları” ismi ile kurulmuş eksiz emir çekiminde bir isim.
EOltun“Hep huzurlu ol!” anlamında bir isim.“Olmak” fiili ve tun “gönül rahatlığı” kelimesi ile kurulmuş eksiz emir çekiminde bir isim.
EOltunç“Tunç gibi değerli ve sağlam ol!” anlamında bir isim.“Olmak” fiili ve tunç “tunç, bronz” kelimesi ile kurulmuş eksiz emir çekiminde bir isim.
EOngaDayanıklı.Eski Türkçede onga “dayanıklı, metin” biçiminde rastlanan kelimedir.
EOngayJüpiter; kolay.Kutadgu Bilig’te Jüpiter için kullanılan bir söz iken Eski Türkçede “kolay” anlamına gelmektedir.
EOngunKutsal, mübarek; Türk mitolojisinde bereketi sağlayan kutsal varlık.Mitolojik bir isimdir. Aynı zamanda Eski Türklerde her boy kendisinin türediğini düşündüğü bir hayvana yani onguna sahiptir. Camiü’t-Tevarih’e göre Türkler bu hayvanlara “ongun”, “oykun” ya da “oytun” adı verir.
EOrayBulunduğu yere ışık saçan, aydın, münevver.Eski Türkçedeki or “yer, mevki, makam” ve ay “ay” kelimeleriyle kurulan birleşik bir isimdir.
EOrçunMakam sahibi.Eski Türkçedeki or “yer, mevki, makam” kelimesinden türemiştir.
EOrhanKağanlık makamını elinde tutan. Türk mitolojisinde Dib-Yafku’nun oğludur. Aynı zamanda çok eski bir isim olup ilk Osmanlı padişahlarından Orhan Gazi’nin adıdır. Eski Türkçedeki or “yer, mevki, makam” ve han “hükümdar” kelimeleriyle kurulan birleşik bir isimdir.
EOrhunTürklere ait toprak, Hun toprağı; Türklerin tarih sahnesine çıktığı vadinin adı.Eski Türkçedeki or “yer, mevki, makam” ve Hun“Hun” kelimeleriyle kurulan birleşik bir isimdir.
EOrkanKağanlık makamını elinde tutan. bk. Orhan
EOrkunTürklere ait toprak, Hun toprağı; Türklerin tarih sahnesine çıktığı vadinin adı. bk. Orhun
EOrkutEski Türklerde tanrıya dua edilen ve kutsal sayılan yerelere verilen ad, dağ tepeleri vb. yerler orkuttur.Eski Türkçedeki or “yer, mevki, makam” ve kut“saadet; ülkeyi yönetme yetkisi” kelimeleriyle kurulan birleşik bir isimdir.
EOrkutayKutsal yerlerin koruyucusu.“Orkut” ismine “ay” kelimesinin eklenmesiyle oluşturulmuş bir isimdir.
EOrtunYanındakine huzur veren; ortanca, ortanca çocuk. Kelime Eski Türkçede ortun “ortanca” biçimindedir. Bununla birlikte bu antroponim or “yer” ve tun “gönül rahatlığı” (DLT) kelimeleriyle kurulmuş bir birleşik isim olarak da değerlendirilebilir.
EOtağTürk hükümdarlarının oturduğu çadır.Türk kültüründe renk adlarına göre adlandırılan otağlar; akça otağ, kızıl otağ, boz otağ vb. adlara sahiptir.
KOyaİnce dantel.Kelime “Oymak” fiilinden türemiştir.
KOyaçiçekMecazen kibar; her tarafı çiçek gibi güzel işlenmiş. “Oya” ve “çiçek” kelimelerinden oluşan birleşik bir isimdir.
E/KOykunOngun, kutsal.bk. Ongun
KOylum“Düşüncelim.” anlamında bir isim.Orta Türkçedeki oy “düşünce” kelimesine gelen eklerle kurulmuş bir yapıdır.
EOytunAklın verdiği gönül rahatlığı; ongun.Türkçedeki ōy “düşünce” ve tun “gönül rahatlığı” (DLT) kelimeleriyle kurulmuş bir birleşik isimdir. Kelimenin “ongun” anlamı için bk. Ongun.
EOzanŞair.Eski Türklerde merasimleri yöneten kişilere şaman, baksı, kam gibi kelimelerin yanında ozan da denir.
KÖdçeZaman.Eski Türkçedeki öd “zaman” kelimesinden türemiştir.
E/KÖgeTemel unsur, çok akıllı danışman; şöhret.Çok eski bir isim olup son meşru Uygur Kağanı’nın ismidir.
EÖgedeyŞöhretli.Eski Uygurlarda da kullanılan bir addır. Öge “şöhret; temel unsur” kelimesinden isim yapımında kullanılan +dey ekiyle türetilmiştir. Bu isim Moğollarca Ögeday biçiminde kullanılmıştur: Ögeday Kağan.
EÖgehanAkıllı ve anlayışlı hükümdar.bk. Ügehan
E/KÖgenKüçük ırmak, çay.Eski Türkçede “dere, çay” anlamında kullanılan bir kelimedir.
EÖğütNasihat. Eski Türkçedeki öğüt “öğüt” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
EÖktemOnurlu.Orta Türkçedeki öktem “gururlu” biçiminde bulunan kelimedir.
EÖktenAkıllı.Eski Türkçedeki ög “akıl” kökünden türeyen isimlerdendir.
E/KÖnalÖnde olan, öncü.“Ön” kelimesine bazı durumlarda sıfat türeten +al eki getirilerek türetilmiştir.
E/KÖnayÖnde olan, öncü.“Ön” kelimesiyle “ay” kelimesi birleştirilerek oluşturulan bir isimdir.
KÖnayAy rengi, parlayan, parlak, aydın.Eski Türkçede öŋ renk anlamına gelmektedir.
E/KÖncelDiğerlerinden daha önde olan, öncelikli.“Önce” kelimesine bazı durumlarda sıfat türeten +l eki getirilerek türetilmiştir.
EÖnderÜlkenin temellerini kuran ve kurduğu ülkeyi yücelten kişi; bir kurum veya organizasyona liderlik eden kişi.“Ön” kelimesinden türemiş bir isimdir.
E/KÖngörüİleride olacak durumları sezebilme gücü.“Ön” kelimesiyle “görü” kelimesi birleştirilerek oluşturulan bir isimdir.
E/KÖngünÖnde gelen, önemli.Anadolu ağızlarından derlenmiş bir isimdir.
KÖnseliRengârenk, renkli ve güzel.Eski Türkçedeki öŋ “renk”, seli(g) “güzel” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KÖrgeMotif.“Örmek” fiilinden -ge ekiyle türetilmiş bir isimdir.
EÖthanTürk mitolojisinde zamanın akışından sorumlu varlık.Mitolojiye göre Öthan, zamanın geçişini bazen hızlandırır, bazen yavaşlatır.
E/KÖvünçKıvanç. “Övmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KÖykem“Kendim gibi hissettiğim, ciğerparem” anlamında bir isim.Eski Anadolu Türkçesinde yer alan öyke ~ öyken “ciğer” kelimesinden türetilmiştir.
KÖyküGerçeğe uygun bir olayı aktaran kısa, düzyazı şeklindeki anlatıdır.Oy ~ öy “düşünce” kökünden türetilen bir isimdir.
EÖzalpDoğuştan yiğit olan kişi.Birleşik isimlerin ilk kelimesi olduğunda bu yapılara “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine “alp” kelimesi eklenerek türetilmiş bir isimdir.
KÖzçinKarakterli olan, kendine has.Birleşik isimlerin ilk kelimesi olduğunda bu yapılara “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine +çin antroponim eki getirilerek yapılan bir isimdir.
KÖzdenSoylu.Birleşik isimlerin ilk kelimesi olduğunda bu yapılara “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine +den kalıplaşmış ayrılma hâli eki getirilerek yapılan bir isimdir.
KÖzdeyişİçerisinde içkin ve değerli anlamlar olan söz.İsimlere “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan, özünde” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine “deyiş” kelimesi eklenerek türetilmiş bir isimdir.
KÖzemİncelikli, ruhu ince.Özemek “inceltmek” fiilinden türeyen özem “incelmiş, kibar, ruhu ince” kelimesinden türemiştir.
KÖzemayAy gibi yüreğe incelik veren, ferahlatan.Özemek “inceltmek” fiilinden türeyen özem “incelmiş, kibar, ruhu ince” kelimesinden “ay” kelimesiyle birleşerek türemiştir.
E/KÖzelKişiye ait, kişinin kullanımına ayrılmış, herkesten farklı, biricik.Birleşik isimlerin ilk kelimesi olduğunda bu yapılara “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine +el eki eklenerek yapılan bir isimdir.
E/KÖzerYiğit.Birleşik isimlerin ilk kelimesi olduğunda bu yapılara “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine “er” kelimesi eklenerek türetilmiş çok eski bir isimdir. Nitekim Özer Bey, Toros bölgesinin Türkleşmesini sağlayan önemli tarihî simalardandır.
KÖzgeHerkesten farklı, başka.Birleşik isimlerin ilk kelimesi olduğunda bu yapılara “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine +ge kalıplaşmış yönelme hâli eki getirilerek yapılan bir isimdir.
E/KÖzgenHayata bakış açısı geniş olan, ufku açık.İsimlere “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan, özünde” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine gen “geniş” kelimesi eklenerek türetilmiş bir isimdir.
E/KÖzgüçManeviyat, insanın içindeki duyusal güç.İsimlere “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan, özünde” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine “güç” kelimesi eklenerek türetilmiş bir isimdir.
E/KÖzgürKimseye bağımlı kalmayan.İsimlere “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan, özünde” gibi anlamlar katan “öz” kelimesinden türemiş bir isimdir.
EÖzhanKağan soyundan gelen.İsimlere “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan, özünde” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine “han” kelimesi eklenerek türetilmiş bir isimdir.
EÖzkanKağan soyundan gelen.bk. Özhan
KÖzlemKavuşma isteği.“Özlemek” fiilinden türetilen bir isimdir.
KÖzleyişKavuşma isteği.“Özlemek” fiilinden türetilen bir isimdir.
KÖzneKendine ait, kendine özgü.“Öz” kelimesinden türetilen bir isimdir.
KÖznem“Hayatımın odak noktası” anlamında bir isim.Kelime “özne” kelimesine +m kalıplaşmış iyelik eki getirilerek oluşturulmuştur.
KÖzşinKendine özgü olan kadın.İsimlere “kendi, kendiliğinden, doğuştan, huyunda var olan, özünde” gibi anlamlar katan “öz” kelimesine +şin eki eklenerek türetilmiş bir isimdir.
KÖzüm“Manevi varlığım, kendime ait değerlerim” anlamında bir ad.“Öz” kelimesinden +(ü)m iyelik ekiyle türetilen bir addır.

P-R ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
E/KPamirOrta Asya’da lalenin ana vatanı olan dağların adı. Kelimenin kökeni tartışmalıdır.
KParla“Her zaman en iyi ol, parla!” anlamında bir ad.Eksiz emir çekiminde kurulmuş bir kişi adıdır.
KParlaşımGüzelliğiyle etrafa ışık saçan. “Parla-“ fiilinden türemiş bir isimdir.
EParsYırtıcı bir hayvan.Kelimenin kökeni tartışmalıdır. Bununla birlikte Türk coğrafyasının büyük bölümünde kullanılan çok eski bir isimdir. Eski Uygurlar bu ismi “Bars” biçiminde kişi adı olarak kullanmıştır. Gülensoy kelimenin *bar “kaplan” kökünden türediğini ve Türkçe olduğunu düşünmektedir.
EParsdayPars gibi cesur ve güçlü.Bugünkü birçok Türk lehçesinde yaygın olarak kullanılan ve kelimelere gibi anlamı katan +day ekiyle türetilmiştir.
EParslanPars.“Pars” kelimesinin sonuna yabani hayvan isimleri yapan +lan eki getirilerek oluşturulmuştur.
EPaşaAskeri anlamda üstün rütbeli kişi.Gülensoy’a göre kelime *baş+ağa biçimine sahiptir.
E/KPaynaTürk geleneğinde bereket töreni. Mitolojik bir addır.
KPekşenÇok neşeli.“Pek” ve “şen” kelimeleriyle kurulan bir insan ismidir.
KPınarBulak, su kaynağı.Eski Türkçedeki “bıŋar” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
KPırılParlak ve temiz.Kelimenin eskicil *pımak fiil kökünden türediği düşünülmektedir.
KPırıltıYansıyan ışık. 
ERonaDevleti akıllıca yöneten, başvezir.Omeljan Pritsak’a göre “Eröge” isminin Avrupa dillerindeki transkripsiyonudur. Kelime Attila’nın amcasının Batılı kaynaklardaki ismidir. Bununla birlikte Eski Türklerde başvezir anlamına gelen “ilöge” kelimesi de fonetik açıdan bu kelimenin açıklanabileceği bir kaynaktır.

S-Ş harfleri ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
ESağınçDüşünce.Kelimeye Eski Türkçede sakınç “düşünce” biçiminde rastlanmaktadır.
ESalgarAlıp götüren, insanların gönlünü kaptırdığı kişi.Eski Türkçedeki *salmak “alıp götürmek” kelimesinden gelmektedir. Eski Uygurlarda kullanılan bir insan ismidir.
ESaltıkÖzgür; mutlak.bk. Saltuk.
ESaltukÖzgür; mutlak.Orta Asya Türklüğündeki ilk Müslüman hükümdarın adıdır: Saltuk Buğra Han.
ESalurKılıç; bir Oğuz oymağı.Eski bir Türk ismi olup Dede Korkut’taki Türk beylerindendir.
ESanberkSağlamlığı ile ünlü olan kişi.San “ün” ve berk “güç, kuvvet” kelimeleriyle kurulmuş bir isimdir.
ESancakAlay bayrağı.Orta Türkçedeki sancak “sancak” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
KSanlaHürmetli.Eski Türkçedeki sanlag “hürmetli” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uydurulmuş telaffuzudur.
ESarkanTürk mitolojisinde ejderhalara hükmeden varlıktır.Mitolojik bir isimdir.
ESarpErişilmesi zor, kayalık, engebeli.Kelimeye Eski Türkçede sarp “sarp, diki bayır” biçiminde rastlanmaktadır.
ESarsılmazKötü durumlar karşısında güçlü durmayı bilen, dirayetli.“Sarsılmak” fiil gövdesinden türetilen bir isimdir.
ESavaşFiziksel şiddet yoluyla insanlar arasında yaşanan çarpışma.Orta Türkçedeki sawaş “savaş” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir.
ESavcıEski Türklerde hikmetli sözler söyleyen kişilere verilen ad; müddeiumumi, mahkemede iddianame hazırlayan görevli.Çok eski bir Türk ismi olup Osman Bey’in kardeşinin adıdır.
E/KSaydaİçi dışı bir olan.Eski Anadolu Türkçesindeki say “cilalı, parlak, kaygan kaya” biçiminden kalıplaşmış bulunma hâli ekiyle türetilmiştir.
E/KSayınçSaygıdeğerlik.“Saymak” fiilinden türetilmiş bir isimdir.
ESaylamSeçkin kişi.“Saymak” fiilinden türetilmiş bir isimdir.
ESaylanUçurum Anadolu ağızlarında kullanılan bir kelimedir.
KSayramCilveli kadın.Altay Türkçesinden alınmış bir insan ismidir.
KSeçil“En kabiliyetli ol, herkesin arasında ses öne çık!” anlamında bir kelime.“Seçmek” fiiline –il eki getirilmesi suretiyle eksiz emir çekimiyle kurulan bir insan ismidir.
E/KSeçkinSoylu, diğerlerinden üstün.“Seçmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KSeçlin“Seçilip ayrıl, diğerlerinden farklı ol!” anlamında bir isim.Kelime Eski Türkçedeki “seçilip ayrılmak” manasına gelen “seçlinmek” fiilinin emir tabanıdır (Karaman, 2019: 18).
KSedenŞık insan, şık giyinmiş.Altay Türkçesinden alınmış bir insan ismidir.
KSehenTürk mitolojisinde bilgeliği ve öğreticiliği temsil eder. İnsanlara öğütler verir ve geçmişte yaşanan olayları anlatır.Mitolojik bir isimdir.
KSelayYüzü ay gibi güzel olan. Eski Türkçedeki silig “güzel” ve “ay” kelimeleriyle yapılmış bir isimdir.
ESelçukGüzel, temiz, arıca. Eski Türkçede “güzel” anlamına gelen “sélig ~ silig” kelimesinden türemiştir. Tam anlamı “güzelcik”tir. (Tarihi gelişimi: séligçik>séliçik>sélçik>selçuk)
KSeldaEn güzel, güzellikte en önde olan.Eski Türkçede “güzel” anlamına gelen “sélig ~ silig” kelimesinden türemiştir. Kelime Türkiye Türkçesindeki isimlerde “sel veya seli” biçiminde erimeye uğramıştır. Selda ismi ise bu kelimeye +da kalıplaşmış bulunma hâli ekinin getirilmesiyle türetilmiştir. Bazı kaynaklarda verilen “söğüt cinsi” anlamı tarafımızca herhangi bir kaynakta bulunamamıştır.
KSelenNeşeli, sevinçli.Kelime Eski Anadolu Türkçesindeki selmek “sevinmek” kelimesinden sıfat fiil ekiyle türemiştir.
KSelerNeşeli, sevinçli.Kelime Eski Anadolu Türkçesindeki selmek “sevinmek” kelimesinden sıfat fiil ekiyle türemiştir.
KSelgeSevinçli, şen.Kelime Eski Anadolu Türkçesindeki selmek “sevinmek” kelimesinden -ge ekiyle türemiştir.
KSeliGüzel, temiz, arı. (Tarihi gelişimi: Eski Türkçe sélig>séli>seli)Eski Uygurlar arasında “Seli” şeklinde kullanılmıştır.
KSelin“Övün, kendinle gurur duy!” anlamında bir kelime.Orta Türkçedeki selinmek “salınmak” sözcüğünün Türkiye Türkçesindeki eksiz emir çekimidir. Kelime Anadolu ağızlarında anlam değişimine uğrayarak “övünmek” manasında kullanılmaktadır.
ESemreÇok güçlü, eli kolu kuvvetli.Eski Uygurların da kullandığı çok eski bir isimdir.
KSenal“Sen kırmızı yanaklısın, güzelsin” anlamında bir kelime.“Sen” ve al “kırmızı” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KSenay“Sen ay gibisin.” anlamında bir isim.“Sen” ve “ay” kelimelerinden oluşan birleşik bir kelime.
ESencerHücum eden; kalkan.Çok eski bir Türk ismi olup Büyük Selçuklu Devleti’nin 1118-1157 dönemindeki sultanıdır. Bosworth’e göre Türkçe bir isim olup “sançan, hücum eden” anlamına gelmektedir.
ESengirayDağ yamacından vuran ay ışığı.Eski Türkçedeki sengir “dağ yamacı” kelimesine “ay” kelimesi eklenerek yapılan bir isimdir.
KSenle“Kendin gibi ol!” anlamında bir isim.“Sen” kişi zamirinden türetilmiştir.
KSerçeBir kuş türü.Orta Türkçede kelimeye seçe “serçe” biçiminde rastlanmaktadır.
KSerçem“Sevimli küçüğüm, benim serçem” anlamında bir isim.bk. Serçe
KSerenTürk mitolojisinde Arslan Han’ın oğlu; bulunduğu yeri derleyip toplayan, düzene koyan; sergen, vitrin.Sermek “açmak, uzatmak” kelimesinden türeyen bu isim kumaş, yelken vb. nesnelerin ayakta durmasını sağlayan göndere verilen addır. Bu nedenle mecazi olarak derleyen toplayan, bir arada tutan anlamında insan ismi olarak kullanılmaktadır. Bu ismin “ay” ismi eklenmiş biçimi de vardır. Aynı zamanda kelime Anadolu ağızlarında “vitrin, sergen” anlamında kullanılmaktadır.
KSerenayTürk mitolojisinde Arslan Han’ın oğlu; bulunduğu yeri derleyip toplayan, düzene koyan güzel. bk. Seren
ESergenVitrin, raf; yayla.Sermek “açmak, uzatmak” kelimesinden türeyen bir isimdir.
KSerginayGecenin üzerine serilen ay şavkı.Sergin “serilmiş” ve “ay” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KSerimBaşlangıç.“Sermek” fiilin türemiş bir isimdir.
E/KSerinHoşgörülü, hafifçe soğuk. 
KSerinçTat, lezzet, hoşluk.Eski Türkçedeki serinç “tat, lezzet” kelimesinden gelmektedir.
KSerpil“Büyüyüp güzelleş!” anlamında bir isim. “Serpilmek” fiilinin eksiz emir çekimidir.
KSetenayAslen Satanay’dır. Türk mitolojisinde güzelliğin ve bilgeliğin sembolüdür. Babası Güneş’tir ve annesi Ay’dır. Doğaüstü güçlere ve sihirlere sahiptir. Mitolojik bir isimdir.
KSeval“Sev ve sevdiğini al, özgür ol!” anlamında bir isim.“Sevmek” ve “almak” fiilleri ile kurulmuş bir insan ismidir.
KSevay“Ay yüzlü güzeli sev!” anlamında bir isim.“Sevmek” ve “ay” kelimeleri ile kurulmuş bir insan ismidir.
KSever“İnsanları sever.” anlamında bir isim.“Sevmek” fiilinden –er ekiyle türemiş bir isimdir.
KSevgiİçten gelen yakınlık.“Sevmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KSevil“Herkes tarafından sevgiyle karşılan!” anlamında bir isim. “Sevilmek” fiilinin eksiz emir çekimidir. Kelimenin “ay” antroponim kelimesi eklenmiş biçimi de vardır.
KSevilay“Herkes tarafından sevgiyle karşılan!” anlamında bir isim.bk. Sevil
KSevimMuhabbet. “Sevmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KSevimliSevilesi, tatlı davranışlı.“Sevmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KSevinçSomut anlamda mutluluk; mitolojiye göre Türklerin atası olan Tatar Han’ın 9 çocuğundan biri.“Sevmek” fiilinden türemiş mitolojik bir isimdir.
KSevtap“Onu sev ve daima sevdiklerini bul, onlarla karşılaş!” anlamında bir isim.“Sevmek” ve Eski Türkçedeki tapmak “bulmak, elde etmek” fiillerinin eksiz emir çekimidir.
KSezay“Ay yüzlü güzeli anla, onun ne düşündüğünü sez!” anlamında bir isim.“Sezmek” ve “ay” kelimeleri ile kurulmuş bir insan ismidir.
KSezenSezgisi yüksek.“Sezmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KSezgiSezme.“Sezmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KSezginSezgisi yüksek.“Sezmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
E/KSezinAnlayış, sezgi.“Sezmek” fiilinden türemiş bir isimdir.
KSılaTemiz, güzel.Eski Türkçeden beri kullanılan çok eski bir Türk ismidir. Nitekim Eski Uygurlar bu ismi sıl- “temizle-, sil-“ kökünden türeterek kişi adı olarak kullanmıştır. Eski Türkçeden beri kullanılan bu isim zamanla “gurbet sonrası kavuşma” anlamındaki Arapça “sıla” kelimesiyle karıştırılmıştır.
KSırmaAltın yaldızlı; Türk mitolojisinde güzel kadın motifini simgeler. Yanında kırk kızdan oluşan dilberleri vardır.Mitolojik bir isimdir.
KSibelTürk mitolojisinde bereketi ve bolluğu simgeleyen kutsal bir varlık.Mitolojik bir isimdir.
KSimgeİşaret, sembol.Anadolu ağızlarındaki sim “işaret” kelimesi üzerinden türetilmiş bir isimdir.
KSileDopdolu, eksiksiz.Eski Anadolu Türkçesinde “dolu, tam, silme” anlamında kullanılan bir kelimedir.
KSilem“Eksiksizim, hayatımın eksikliğini dolduran” anlamında bir isim.Eski Anadolu Türkçesinde “dolu, tam, silme” anlamında kullanılan “sile” kelimesine getirilen iyelik ekiyle türetilmiştir.
KSolmaz“Rengini hiçbir zaman kaybetmez.” anlamında bir isim.“Solmak” fiilinden türetilen bir isimdir.
ESonalpSon doğan çocuklara takılan “son yiğit” anlamında bir ad.“Son” ve “alp” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
E/KSonaySon doğan çocuklara takılan “son güzel” anlamında bir ad.“Son” ve “ay” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
ESonerSon doğan çocuklara takılan “son yiğit” anlamında bir ad.“Son” ve “er” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
E/KSonsuzEbediyete kadar sürecek olan. “Son” kelimesine yoksunluk eki getirilerek oluşturulan bir isim.
ESoyalpÜstün nitelikleri olan yiğit kişi.Bu isim soy “üstün nitelikleri olan” ve “alp” kelimelerinden türemiştir.
ESökmenTuttuğunu koparan.Eski Türk isimlerinden olup eski Anadolu beyliklerinde çok yaygın bir addır. Örneğin 12. yüzyılda Artuklu beylerinden birinin adıdır.
E/KSöngüSüngü.Eski Türkçede “süngü” kelimesinin türevlerinden olup Eski Uygurlar tarafından insan ismi olarak kullanılmıştır.
KSöylemBelirli bir konudaki ifade, anlatım. “Söylemek” fiilinden türetilen bir isimdir.
KSözBir düşünceyi anlatan ifade dizisi; vaat, yemin.Eski Türkçeden beri Türkçede kullanılan bir kelime olup insan ismi olarak kullanımı yenidir.+
E/KSuTemel yaşam sıvısı.Eski Türkçedeki sub ~ suw “su” kelimesinin Türkiye Türkçesi fonetiğine uygun telaffuzudur. Tek başına isim olarak kullanımı yeni olmakla birlikte tarihî olarak isimlere eklenerek birleşik isimler yapan bir kelimedir.
ESubaşıSubay, askerin başı.Su “asker” ve “baş” kelimelerinden oluşan ad tamlaması biçiminde bir isimdir. Tarihte insan ismi olarak da kullanılmıştır: Subaşı Tegin vb.
KSunaBir yaban ördeği türü, göl ördeği.Özellikle halk edebiyatında güzelliği ile sevgiliye benzetilen bir kuş çeşididir.
E/KSunay“Ay gibi aydınlığını her tarafa dağıt, çevrene ışık vere!” anlamında bir kelime.“Sunmak” fiili ve “ay” kelimesinden oluşan bir isimdir.
ESungurAkdoğan.Eski Türkçeden beri insan ismi olarak kullanılan bir isimdir.
KSuylaTürk mitolojisinde su ile Güneş ve Ay’ın ışığından yaratılan ve yazgıya hükmeden varlıktır.Mitolojik bir isimdir.
KSüslüSüslü.“Süs” kelimesinden +lü ekiyle türetilmiş bir kelimedir.
EŞanlıTanınmış, ad sahibi kimse.“Şan” kelimesinden +lı ekiyle türetilmiş bir kelimedir.
E/KŞaylanEski Türklerdeki bayram kutlamaları, bayramlar.Eski Oğuz Türklerinde kurbanların kesildiği ve koşukların okunduğu törenlere şölen ya da şaylan adı verilmiştir.
E/KŞenNeşeli.Kök hâlinde bir sıfattır.
KŞenayAy gibi etrafa neşe saçan.“Şen” ve “ay” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
EŞenerNeşeli erkek.“Şen” ve “er” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
EŞenol“Her zaman etrafa neşe saç!” anlamında bir isim.“Şen” ve “olmak” kelimelerinden oluşan eksiz emirle yapılmış bir isimdir.
EŞensoyNeşesi soyundan gelen.“Şen” ve “soy” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
E/KŞeylanEski Türklerdeki bayram kutlamaları, bayramlar.bk. Şaylan
KŞırılAkarsu sesi.Yansıma bir kelime kökünden gelmektedir.

T harfi ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
ETalayTürk mitolojisinde denizlere hükmeden varlık; deniz, okyanus.Kelime Eski Türkçede taluy ~ talay “okyanus; büyük deniz” biçimindedir.
ETalgaŞiddetli tipiOrta Türkçede talgag “şiddetli tipi” biçiminde rastlanan kelimedir.
ETalkanRızık; un.Eski Türkçedeki talkan “un” kelimesinden gelmektedir.
ETaluOkyanus; çok bilgili kimse.Kelime Eski Türkçede taluy ~ talay “okyanus; büyük deniz” biçimindeki kelimenin Türkiye Türkçesindeki söylenişidir.
E/KTanGünün ilk ışıkları ve bu zaman dilimi.Eski Türkçeden beri kullanılan bir insan ismidir.
E/KTanalŞafak sökmeden önceki kızıllık.“Tan” ve “al” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
ETanalpSabah gibi huzurlu yiğit.“Tan” ve “alp” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
ETanayFecir vakti görülen ay.“Tan” ve “alp” kelimelerinden oluşan bir isimdir. Tarihî olarak Tang İmparatorluğu’na bağlı bir Türk generalinin ismidir: Tanay Tigin.
ETanayazBulutsuz ve soğuk hava. Tan “sabah kızıllığı” ve ayaz “bulutsuz günlerde meydana gelen soğuk” kelimelerinden oluşan birleşik bir isimdir.
ETanerSabah gibi huzurlu yiğit.“Tan” ve “er” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KTanılÖn bacaklarında çizgiler olan ceylan.Muhakemetü’l-Lugateyn’de yer alan hayvan isimlerindendir.
ETanjuHun kağanılarının kullandığı unvan, tanhu.Çinlilerin Hun hükümdarlarının unvanını telaffuz biçimi.
ETankutayİpek gibi parıldayan tan ışığı.“Tan” ve kutay “ipek” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KTanlaSabah vakti, tan kızıllığının görüldüğü vakit, imsak. Tan “sabah, sabah kızıllığı” kelimesine +la eki getirilerek oluşturulmuş bir isimdir.
ETansen“Tan sensin, tan gibi huzurlusun!” anlamında bir isim.“Tan” ve “sen” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
ETantuğSabah olacağının ilk alametleri.“Tan” ve “tuğ” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
E/KTanyeliSabahın ilk saatlerinde hafifçe esen rüzgâr.“Tan” ve yel “rüzgâr” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
ETarduDarlaşmış, bölünmüş yer; mecazen Batı Göktürk Kağanlığı.Kelime Eski Türkçede tarduş ~ tardu “darlaşmış, daralmış yer” manasına gelmekle birlikte ülkenin daha küçük bölümü olan Batı Göktürkleri ifade etmek için kullanılmıştır. Bununla birlikte bu ismi kağanlar takma ad olarak da kullanmıştır: Tarduş Kağan vb.
ETargutayTürk, Moğol ve İskit mitolojisinde ilk insan. Âdem.Mitolojik bir isimdir.
ETarkanÜlkeyi genişleten, cengâver; Eski Türklerde bir soyluluk unvanı.Eski Türklerden beri isim olarak kullanılmaktadır. Altay dillerindeki tarmak “germek, genişletmek” fiilinden türediği veya Farsçadan alındığı iddia edilmektedir.
ETaşkınCoşkulu; sel.“Taşmak” fiilinden türemiştir.
ETayançDayanma gücü, sır.bk. Dayanç
ETaygunIrmak; hayatta istediklerini gerçekleştirmiş, doygun.Kelimenin iki manası vardır. İlk anlamı olan “ırmak”a Orta Türkçede tadgun “ırmak” biçiminde rastlanır. Türkiye Eski ve Orta Türkçede taygun ~ toygun ~ toygan “doygun, doyan” biçimlerinde rastlanan bir diğer anlamı daha vardır. Bu kelime günümüzde “doygun” biçimindedir.
ETaykutKut sahibi genç ve çevik hükümdar.Kelime Eski Türklerde dinamizmiyle insan ismi olarak kullanılan tay “at yavrusu” ve “kut” kelimelerinden oluşmaktadır.
ETayluGençlik ve dinamizme sahip.Taylıg “taylı” kelimesinden gelişip ilk Anadolu beyliklerinde “tayların at yavrularının” genç ve dinamik oluşunu çağrıştırması bakımından takılan bir isimdir. Ayrıca hayatı halk tarafından destansı bir kimlik kazanan Danişment Gazi’nin adlarından biridir.
ETekinUygun, ahlaklı; prens.Eski Türklerde “tigin” olarak kullanılan kelime “şehzade” anlamını ihtiva etmiştir.
ETengizDeniz.“Deniz” kelimesinin Eski Türkçedeki söylenişi.
ETeomanDuman.Kelimenin aslı “tuman” olup anlamı dumandır. “Tuman”, birçok Türk kağanının ve Mete’nin babasının adıdır.
ETetrimAydın, açık, berrak.Eski Türkçedeki tetrüm “açık, berrak” sözünün Türkiye Türkçesi fonetiğine uygunlaştırılmış biçimidir.
ETimurDemir.Aynı zamanda Türk mitolojisinde demire hükmeden kutsal varlığın adıdır. Çok eski bir Türk ismi olup tarih boyunca farklı söyleyişlerle kullanılmıştır. Nitekim büyük Türk hükümdarı Timur ve Osmanlı beylerinden Timurtaş Paşa’nın ismi de bu kelimeyi ihtiva eder (bk. Demir).
ETolgaSavaşta takılan zırhlı başlık.Eski Türklerin savaşta kullandığı zırhlı başlıkların adıdır. Kelimenin eskicil biçimi “tubulga”dır.
ETolgayMutlu olunan yer; dolay, çevre, yaşanılan yer.Eski Türkçedeki tolgamak “dolamak” fiilinden türemiş bir isimdir.
EToluDolu.Eski Türkçeden beri insan ismi olarak kullanılmaktadır. Eski Türkçede “Toluk” biçimi de vardır.
E/KTolunTam, bütün, en gelişmiş; Türk mitolojisinde toprağın ve doğanın verimini sağlayan kutsal varlık.Tarihte insan ismi olarak kullanılmıştır. Örneğin Mısır ve Suriye’de güçlü bir egemenlik sağlayan Ahmed bin Tolun bu adla bilinmektedir.
ETolunayDolunay.Eski Türkçedeki tolun “dopdolu” kelimesinden türemiştir.
 TolunbayDolunay gibi güzel.Eski Türkçedeki tolun “dopdolu” ve bay “zengin” kelimelerinin birleşmesiyle türemiştir.
EToluyDeniz.Eski Türkçeden beri kullanılan bir isimdir. Cengiz Han’ın dördüncü oğlunun adıdır.
KTomurcukFiliz. Eski Türkçedeki togurmak ~ *toburmak “büyümek, artmak” fiilinden türemiştir.
E/KToprakYer yüzeyindeki katı tabaka; ülke.Kelime Eski Türkçede de toprak “toprak” biçiminde kullanılmaktadır.
EToralpFatih, fetheden.Eski Türkçedeki tor “ağ” ve “alp” kelimelerinin birleşmesiyle oluşan ve mecazi olarak “istediğini elde eden, fetheden, düşmanlarını ağına düşüren” bir kelimedir.
E/KTorkuİpek.Eski Türkçede “ipek” anlamına gelen bir kelimedir. Eski Türkçedeki tor “ağ” kelimesinden türemesi muhtemeldir.
EToyganHayatta istediklerini gerçekleştirmiş, doygun. bk. Toygun
EToygarBir serçe türü.bk. Turgay
EToygunHayatta istediklerini gerçekleştirmiş, doygun.Eski ve Orta Türkçede taygun ~ toygun ~ toygan “doygun, doyan” biçimlerinde rastlanan bir kelimedir. Kelime günümüzde “doygun” biçimindedir.
E/KTözayEtrafa ay ışığı gibi asalet dağıtan.Eski Türkçedeki töz “asalet” sözünden türetilmiştir.
KTuğçaBayrak, ülkenin simgesi; mecazen prenses.bk. Tuğçe
KTuğçeBayrak, ülkenin simgesi; mecazen prenses.Eski Türkçedeki tuğ “bayrak; sancak” kelimesine +çe eki getirilerek oluşturulmuş bir isimdir. İsimlerde söyleyişi daha estetik hâle getirmek için büyük ünlü uyumunun bozulduğu görülebilmektedir. Bu isimde de aynı durum vardır. İsmin doğrusu “Tuğça”dır.
KTuğçinMavimsi, Göktürk bayrağının renginde.Eski Türkçedeki tuğ “bayrak; sancak” kelimesine renk ve insan isimleri yapan +çin eki getirilerek oluşturulmuş bir isimdir
ETuğhanEgemen kağan, bayrağı ve sancağı olan kağan.Tuğ “bayrak, sancak” ve “han” kelimelerinden oluşan bu eski Türk ismi, Delhi Memluk valilerinden Tuğral Tuğhan’ın adında yer almaktadır.
ETuğraOsmanlı hükümdarlarının hatla işlenmiş imzası.Orta Türkçedeki tugrag “hükümdar mührü” kelimesinin Türkiye Türkçesindeki biçimidir.
ETuğralTuğrul, bir kuş türü (bk. Tuğrul).“Tuğrul” kelimesinin Hindistan Türk devletlerindeki söylenişidir. Örneğin Bengal’i uzun süre yöneten Türk beyinin adı Tuğral Tuğhan’dır.
ETuğrulDumrul adı ile de bilinen yırtıcı bir kuş, çakırdoğan.Eski Türklerde çok yaygın olan bir erkek ismi olup Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucusunun adıdır.
ETuğşadÜlkeyi temsil eden, ülkenin bayrağını temsil eden yönetici.Eski Türklerde Buhara kentinin yöneticisi ve kağanın sağ koluna verilen addır. Bir yöneticilik unvanı olan “şad” kelimesi Eski Türkçeden beri kullanılsa da kökeni tartışmalıdır. Nitekim bu isim tug “bayrak; sancak” ve “şad” kelimelerinden oluşmaktadır.
ETuğtekinGeleceği parlak şehzade, bayrak taşıyıcısı şehzade.Tuğ “bayrak, sancak” ve tekin ~ tigin “prens” kelimelerinden türemiş çok eski bir isim olup Selçukluların Suriye’deki kolu olan Böriler Hanedanı’nın kurucusu Tuğtekin bu adla bilinmektedir.
ETulparTürk mitolojisinde yer alan kanatlı at figürü.Mitolojik bir isimdir.
ETumanDuman.bk. Teoman
ETunaKaplan.Eski Türkçede de tunga ~ tonga “bir kaplan türü” anlamında kullanılan çok eski bir isimdir. Anlam yitimi sonrası yeniden anlamlandırılan kelimelerden olup genel halk nazarında “kaplan”dan ziyade “Tuna” nehriyle özdeşleşen ve sıklıkla “han” kelimesiyle birleşerek kullanılan bir ad hâlini almıştır.
ETunahanKaplan gibi güçlü sultan.bk. Tuna
ETunalParlayan beyaz.Yakut Türkçesinde “parlayan beyaz, apak” anlamına gelen bir isimdir.
ETunayAy ışığının verdiği huzur. Orta Türkçede görülen tun “gönül rahatlığı” ve ay “ay” kelimeleriyle kurulmuş bir birleşik isim.
ETuncalpTunç gibi değerli yiğit.Tunç “bronz” ve “alp” kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur.
ETuncayTunç gibi değerli insan.Tunç “bronz” ve isimlerde ekleşerek benzerlik anlamı katan +ay takısı ile oluşturulan bir isim.
ETunçTunç madeni, bronz.Değerli bir maden olması yönüyle insan ismi olarak kullanılmaktadır.
ETungaOrta Asya’da yaşayan bir kaplan türü.İranlılarla uzun süre mücadele eden ve bu mücadeleleri Şehnâme’de anlatılan büyük Türk komutanının ismidir: Alper Tunga.
ETuralpHer zaman yiğit ve mert olan.Eski Türkçedeki turu “bütünü, hepsi tamamı” kelimesi ile “alp” kelimesinin kaynaşmasıyla oluşan bir isimdir.
ETuranİşlerin üstesinden gelen, becerikli.Orta Türkçedeki turgan “işlerin üstesinden gelen, altından kalkan” kelimesinden gelişmiştir.
ETurbayZenginliği baki olan.Eski Türkçede de kullanılan bir isimdir. “Turmak” yani “durmak” fiili ve bay “zengin” isminin birleşimyle oluşturulmuştur.
ETurgaTurga kuşu, çayır kuşu, toygar.Kelimeye Orta Türkçede turga ~ torıga ~ torgak “turga kuşu, toygar” biçiminde rastlanmaktadır.
ETurgayBir serçe türü, toygar.Kelimeye Orta Türkçede turga ~ torıga ~ torgak “turga kuşu, toygar” biçiminde rastlanmaktadır.
ETurgutHayatta kalmayı başaran, yaşayan.Eski Türkçedeki *turmak “durmak, hayatta kalmak” fiilinden türemiş çok eski bir isimdir. Bu isme “alpagut” gibi kelimelerde de bulunan -gut eki eklenerek türetilmiştir. Türklerde “Alp” ismi eklenerek Turgut Alp olarak da kullanılır. Turgut Alp Osman Gazi adına İnegöl’ü fetheden Osmanlı’nın kuruluşunda önemli bir rol oynayan Türk beyidir. Yine Turgut Reis bu adı taşımaktadır.
ETurgutalpHayatta kalmayı başaran, yaşayan yiğit. bk. Turgut
ETurhanTürk mitolojisinde Türklerin atası.Mitolojik bir isimdir.
KTurnaGöçebe yaşayan bir kuş türü. Türkler arasında kavuşmayı ve yolculuğu simgeler.Kutadgu Bilig ve Eski Türkçede de rastlanan bir kuş ismidir.
E/KTutkuŞiddetli istek; zaptetme.Kelime Eski Türkçede bugünkü anlamından farklı olarak “zaptetme” anlamında kullanılmıştır.
E/KTutkunGönülden bağlanmış.“Tutmak” fiilinden türemiş bir isimdir.
ETutuşTutunuş, yerini sağlamlaştırma.Eski bir Türk ismi olup Suriye Selçuklu Devleti’nin ilk hükümdarının adıdır.
ETuygutHisseden, hisli.Eski Uygurların da kullandığı çok eski bir isimdir. Eski Türkçedeki tuy- “hisset-“ fiilinden türemesi muhtemeldir.
KTülayDüş gibi, rüya gibi.Eski Türkçedeki tül “düş, hayal, rüya” kelimesine benzerlik ilgisi kuran +ay antroponim eki getirilerek türetilmiştir.
KTülinHayal edilen, düş gibi güzel.Eski Türkçedeki tül “hayal” kelimesinden türemiş bir isimdir.
KTültemEtrafını güzelleştiren.Kelime Eski Türkçedeki tültemek “güzellştirmek” fiilinden türetilmiştir.
E/KTümceCümle.Tüm “tüm, bütün” kelimesine +ce eki getirilerek türetilen bir isimdir.
KTümerHer yönüyle yiğit. “Tüm” ve “er” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
E/KTünayAyın parıldadığı gece.Eski Türkçedeki tün “gece” ve “er” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KTünleGece.Eski Türkçede “geceleyin” anlamında kullanılan bir kelimedir.
KTünlemGeceler boyunca kendisini düşündüren.Eski Türkçedeki tün “gece” kelimesinden türemiştir.
E/KTürkayAy gibi parlayan Türk.“Türk” ve “ay” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
ETürkeşTürk mitolojisinde Dib-Cenkşü’nün oğlu; Batı Göktürklerin adı. Mitolojik bir isimdir.
E/KTüzayNesli ay gibi parlak olan, soylu.Eski Türkçedeki tüz “nesil, soy; doğru” kelimesinden türetilmiştir.
ETüzkanMayasında, kanında doğruluk olan.Eski Türkçedeki tüz “nesil, soy; doğru” kelimesine “kan” kelimesi eklenerek yapılmış bir isimdir.
KTüzünAsil soydan gelen, soylu.Eski Türkçedeki tözün “soylu” kelimesinin Türkiye Türkçesi ses bilgisine uygunlaşmış söylenişidir. Eski Türkler tarafından da isim olarak kullanılan bu söz Abbasilere hizmet eden ünlü Türk beyi Ebü’l-Vefa Tüzün’ün adıdır.

U-Ü-V-Y-Z harfleri ile başlayan Türkçe isimler

Cinsiyetİsimİsmin anlamıAçıklama
E/KUğurŞans getiren; talih.Kelimeye Eski Türkçede “ugur” biçiminde rastlanmaktadır.
KUlakanTürk mitolojisinde ışığa hükmeden figür.Mitolojik bir isimdir.
EUlaşTürk mitolojisinde Dib-Yavku’nun veziridir; “amacına eriş” anlamında bir isim.“Ulaşmak” fiilinin eksiz emir çekimidir.
EUlayZemine düşen ay yansıması.Eski Türkçedeki ul “zemin” kelimesine “kan” kelimesi eklenerek yapılmış bir isimdir.
EUlubayZengin.Eski Türkçede “Ulug Bay” olarak kullanılan isimdir.
EUlusMillet; Uygur milleti ve bu Türklerin kurduğu şehirler, uluş.Eski Türkçede uluş ~ ulus “şehir, ülke” anlamında kullanılan bir kelimedir.
EUlutayKangar Türk Birliği’nin kurulduğu Türkler için kutsal bir dağ.Ulu tag “ulu dağ” kelimesinin fonetik bir biçimidir.
KUmayTürk mitolojisinde doğum ve bereketin sembolü olan en önemli kutsal varlıktır.Kelimenin “ubay” biçimi de olup mitolojik bir isimdir.
EUmutOlumlu manada beklenti.“Ummak” fiilinden türemiş bir isimdir.
EUral“Vur ve hakkını al!” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki urmak “vurmak” fiiline “almak” fiilinin eksiz emir biçiminin getirilmesiyle oluşan bir isimdir.
EUralp“Ülkeyi adaletle yönet, kanunlarla yönet!” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki urmak “kanun çıkartmak” fiilinin eksiz emir biçiminde “alp” kelimesine bağlanmasıyla oluşturulmuş bir isimdir.
EUrasTalih; Türk ve Sümer mitolojisinde şifalı nefes anlamına gelir.Eski bir mitolojik Türk ismi olup Nogay Hanlığı’nı 1554’e kadar yöneten hükümdarın adıdır.
E/KUtkuZafer.Eski Türkçedeki utmak “yenmek” kökünden -ku ekiyle türemiştir.
KUyanışKendine gelme, doğruları idrak etme.“Uyanmak” fiilinden isim fiil ekiyle türetilmiş bir isimdir.
EUygarGörgülü, medeni.Kelime aslında bir Türk topluluğunun adından esinlenerek türetilmiş gibi durmaktadır. Uygurlar Türk toplulukları arasında yerleşik hayata geçip döneminin modern yaşayışına uygun bir hayat sürmüş, kültürel açıdan zengin bir uygarlık oluşturmuştur. Bu çağrışım sonucunda uymak “uygun davranmak” fiilinden türetilmiştir.
KUyumAhenk.Uymak “uygun davranmak” fiilinden türetilmiştir
EUzUsta, mahir.Kelimeye Orta Türkçede uz “usta, mahir” biçiminde rastlanmaktadır.
EÜgehanAkıllı ve anlayışlı hükümdar.841’de tahta geçen Uygur kağanı, Üge Kağan’ın ismidir. Ayrıca bk. Üge.
E/KÜlgenTürk mitolojisinde dünyayı iyilik ile yöneten yüce bir varlıktır. Mitolojik bir isimdir.
E/KÜlkerTürk mitolojisinde evrenin merkezinde bulunduğuna inanılan yıldız; bir takımyıldız.Mitolojik bir isimdir.
E/KÜlküUlaşılmak istenilen hedef.Eski Türkçedeki ülgü “ölçü” kelimesi anlam genişlemesine uğrayarak “ulaşılmak istenen hedef” anlamını kazanmıştır.
E/KÜlkühanAdil hükümdar; ölçülü davranan yönetici.Eski Türkçedeki ülgü “ölçü” ve “han” kelimelerinin birleştirilmesiyle türemiş bir isimdir.
EÜnal“Ün kazan, meşhur ol!” anlamında bir isim.Ün “şöhret” kelimesine eksiz emir biçiminde “almak” fiilinin getirilmesiyle oluşan bir isimdir.
EÜnalpHerkes tarafından yiğitliği bilinen.Ün “şöhret” ve “alp” kelimelerinden oluşan bir isimdir.
KÜrperişMerak uyandıran bir durum karşısında vücudun gösterdiği tepki.“Ürpermek” fiilinden türemiş bir isimdir.
EVarol“Var ol, her zaman yanımda ol!” anlamında bir isim.“Var” kelimesine “olmak” fiilinin eksiz emir biçiminin getirilmesiyle oluşan bir isimdir.
EVural“Vur ve hakkını al!” anlamında bir isim.“Vurmak” fiiline “almak” fiilinin eksiz emir biçiminin getirilmesiyle oluşan bir isimdir.
EYaçıİyi ok atan, odaklandığı hedefe ulaşan.Kelime Kutadgu Bilig’de “iyi ok atan” anlamında kullanılmaktadır.
E/KYağınYağmur.“Yağmak” fiilinden türeyen bir isimdir.
KYağışGökyüzünden düşen yağmur ve kar gibi su zerreleri.“Yağmak” fiilinden türeyen bir isimdir.
EYağızEsmer; mecazen kuvvetli.Kelimeye Eski Türkçede yagız “toprak rengi, yağız”  biçiminde rastlanmaktadır.
KYağmurYağmur.Çok eski bir isim olup eskiden erkekler için kullanılmıştır. Örneğin dokuzuncu Nogay hükümdarının adı ve Horasan Selçuklu beylerinden Aytak’ın önemli beylerinden birinin adıdır.
KYalçıDüzgün, parlak.Anadolu ağızlarında “düzgün, parlak taş” anlamında kullanılmaktadır.
EYalçınDik, sarp.Eski Türkçedeki “yalıŋ” kelimesine +çın ekinin getirilmesiyle meydana gelen hece erimesiyle türetilen bir isimdir.
EYalımAteş.Yalmak “parlamak” kökünden türeten ve Orta Türkçede daha ziyade “yalıŋ” biçiminde kullanılan isimdir.
E/KYalınŞamanist Türk geleneğinde Yer Ana ve Yer İyesi için yapılan kutsal merasim, çalın;  sade; ateş.Eski Türkçedeki yalıŋ “sade, çıplak” kelimesi; yine Orta Türkçedeki yalıŋ ~ yalım “ateş” kelimelerinin Türkiye Türkçesindeki söylenişidir.
E/KYalkınAteş.Tatar ve Başkurt Türkçelerinde “ateş” anlamına gelen bir kelimedir.
EYalvaçElçi.Eski Türkçedeki yalabaç ~ yalavaç “elçi, peygamber” kelimesinden gelen bir isimdir.
EYamaçDağın zirvesi ve etekleri arasında kalan alan.Son dönemde insan ismi olarak kullanılmaya başlamıştır.
EYamanKendisiyle mücadele edilmesi zor olan, güçlü, becerikli.Çok eski bir isim olup Çandarlı Beyliği’nin kurucusunun adıdır.
EYanalGüvenilir.bk. Yınal.
KYaprakBitkilerin çoğunlukla yeşil olan solunum organı.Kelime Eski Türkçede yalpurgak ~ yapurgak “yaprak” biçimindedir.
EYargıHüküm, keskin karar.Eski Türkçedeki yargu “karar, hüküm” kelimesinden gelmektedir.
KYargınBir geyik türüIrk Bitig’te yargun “bir geyik türü” biçiminde yer alan hayvan isimlerindendir.
EYasaKanun, düzen.Orta Türkçede de görülen yasmak “çözmek” fiilinden türemiş bir kelimedir.
E/KYaşamHayat.“Yaşamak” fiilinden türemiş bir isimdir.
E/KYaşarUzun yaşayan.“Yaşamak” fiilinden türemiş bir isimdir.
E/KYaşınTürk ve Altay mitolojisinde şimşeğin koruyucu ruhu; şimşek.Mitolojik bir isim olup Eski Türkçede “yıldırım” anlamında kullanılmıştır.
EYavuzMert, cesur.Eski Türkçedeki Türkçedeki yabız “kötü, fena” kelimesinden gelişmiştir. Kelime I. Selim’e önce lakap olarak takılmış sonra hem benimsenip hem de anlam iyileşmesine uğrayarak ilk Osmanlı halifesi olan Yavuz Sultan Selim için kullanılan temel ad hâline gelmiştir.
E/KYazHavanın sıcak olduğu mevsim, yaz; Türk mitolojisinde yaza hükmeden kutsal varlık.Kelime Eski Türkçede “ilkbahar” için de kullanılmıştır.
E/KYazlaTürk mitolojisinde yaylanın koruyucu ruhudur. Avul İyesi ile bağlantılı varlıktır. Mitolojik bir isimdir.
KYelginYolcu.Kelime Orta Türkçede yelgin “yolcu” biçiminde bulunmaktadır.
KYelinBol rüzgârlı, fırtınalı.Orta Türkçedeki yeliŋ “bol rüzgârlı” kelimesinden gelişmiştir.
KYelizFerah, rüzgârlı.Kelime yel “rüzgâr” kelimesinden türemiştir.
E/KYener“Her zaman galip gelir.” anlamında bir isim.“Yenmek” fiilinden –er ekiyle türemiş bir isimdir.
EYengiZafer.“Yenmek” fiilinden -gi ekiyle türemiş bir isimdir.
E/KYepkinErguvan rengi.Orta Türkçedeki yepkin “erguvan rengi” biçiminde bulunan bir renk adıdır.
KYeşimDeğerli bir taş; gövelördek.Kelime Anadolu ağızlarında “gövelördek” anlamına gelir. Değerli taş anlamında kullanılan kelime ise *yāş “yeşil” kelimesinden türemiştir. Gülensoy’a göre kelimenin Farsçadan ödünçlendiğine dair iddia yanlıştır.
E/KYeter1. Kendine yeterli, özgür. 2. Genellikle son çocuklara takılır.“Yetmek” fiilinden –er ekiyle türemiş bir isimdir. Anadolu kültüründe son çocuğa takılması geleneği vardır.
KYetiş“İstediklerine ulaş!” anlamında bir isim.“Yetişmek” fiilinin eksiz emir çekimidir.
E/KYetkinBir işi yapma konusunda bilgili.“Yetmek” fiilinden –kin ekiyle türemiş bir isimdir.
EYıldıray“Ay gibi ışık saç!” anlamında bir isim.Eski Türkçedeki yıltıramak “parıldamak” fiiliyle “ay” kelimesinin kaynaşmasıyla oluşan bir isimdir.
EYıldırımGökyüzünde oluşan elektrik yükünün ışıldama görüntüsüyle boşalması; hızlı.Eski Türkçedeki yıltıramak “parıldamak” fiilinden türeyen bir isimdir. Meteorolojik açıklamasının yanı sıra hızlı anlamında da kullanılan bu isim 1360-1404 arasında Osmanlı’yı yöneten Beyazıt için de kullanılan bir addır.
EYıldızGalaksilerindeki diğer cisimlerin etraflarında döndüğü parlak gök cisimleri.Eski Türkçeden beri farklı söyleyişlerle kullanılan bir isimdir.
EYılmazAzimli, yılmadan amacı uğruna uğraş veren.“Yılmak” fiilinden –maz ekiyle türemiş bir isimdir.
EYınalGüvenilir.Selçuklu Dönemi’nde “İnal” kelimesi bu şekilde kullanılmıştır. Tarihî olarak İbrahim Yınal, Yusuf Yınal gibi Türk beyleri bu adla bilinmiştir (bk. İnal). Türkiye Türkçesindeki “Yanal” adı da muhtemelen kısa bir ünlü olan ı’nın başında ortaya çıkan y türemesiyle ortaya çıkmıştır.
EYiğitCesur.Bu kelimeye Eski Türkçede yigit “yiğit, cengâver” biçiminde rastlanmaktadır. Kelime “han” kelimesiyle birleştirilerek de kullanılmaktadır.
EYiğithanCesur hükümdar.bk. Yiğit
KYoncaYapraklarının uğur getirdiğine inanılan çayır bitkisi.Eski Türkçedeki “yorınçga ~ yonçka” kelimelerinden gelişmiş bir isimdir.
E/KYorumBir konudaki kişisel görüş.Yormak “tabir etmek” fiilinden türeyen bir isimdir.
E/KYücel“Kendini ruhî anlamda geliştir, yücel” anlamında bir isim.“Yücelmek” fiilinin eksiz ekim çekimidir.
E/KYüksel“Kendini geliştir, yüksel” anlamında bir isim. “Yücelmek” fiilinin eksiz ekim çekimidir.
EYükselişYükselme, daha ileriye gitme.Eski Türkçedeki yüksemek “yükselmek” fiilinden çatı eki ve sıfat fiil ekleri eklenerek türetilmiştir.
https://www.instagram.com/p/CCc-OftJlqw/

KAYNAKÇA

AKALIN, Ş. Haluk vd. Büyük Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, (2011).

BABACAN, İsrafil. “Armağan Kelimesinin Kökeni ve XIV XVI Yüzyıl Divanlarında Oluşturduğu İmajlar.Türk Dili , (2006).

CAFEROĞLU, Ahmet. Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, (2005).

ERASLAN, Kemal. Eski Uygur Türkçesi Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu, (2012)

ERCİLASUN, A. Bican; Aliyev, A.; Şayhulov, A.; Kajıbek, E. Z.; Ulu, K. K.; Yusuf, B.; Göklenov, C.; Mahpir, V. U. & Çeçenov, A. Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü. 2 Cilt, Ankara: Kültür Bakanlığı, (1991).

——————– & Akkoyunlu, Ziyad. Kâşkarlı Mahmud Dîvânu Lugâti’t-Türk: Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizin. Ankara: Türk Dil Kurumu, (2014).

GABAIN, Annamarie. Eski Türkçenin Grameri, Ankara: TDK, (2007).

GEDİKLİ, Yusuf. “Altay Sıra Dağları ve Altay Sıra Dağ Adının Köken ve Anlamı“. TURAN-SAM, 2/5, (2010).

GÜLENSOY, Tuncer (2011). Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu.

GÜRSOY-NASKALİ, Emine & Duranlı, M. Altayca-Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, (1999).

KARAMAN, Ahmet (2019). Yenisey Yazıtlarında Geçen adrıl-seçlin- İkilemesi Üzerine. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten, (67), 7-26.

KOÇ, Kenan; Bayniyazov, A. & Başkapan, V. Kazak Türkçesi-Türkiye Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, (2019).

PRITSAK, Omeljan. “The Hunnic Language of the Attila Clan“. Harvard Ukrainian Studies. VI (4), (1982).

SERTKAYA, Osman Fikri. “Elma Kelimesinin Kökeni Üzerine.” Türk Dili (2014).

SEVİNÇLİ, Veysi (2018). “A- ve Türevleri”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (BUSBED), 8(15), 399-418.

SAMİ, Şemseddin. Kamus-ı Türki, Haz. Paşa Yavuzarslan, Ankara: Türk Dil Kurumu, (2015).

Türk Dil Kurumu Kişi Adları Sözlüğü, web: https://sozluk.gov.tr/ (27.03.2020).

VARDARLI, Emel; Ülkütaşır, Ş.; Ün, A. vd. Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, web: https://sozluk.gov.tr/ (27.03.2020).

Bu sözlük Ensar KILIÇ tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır.

Özet
Öz Türkçe İsimler
Başlık
Öz Türkçe İsimler
Açıklama
Bu araştırmamızda Türk isimleri yani Öz Türkçe isimler sizin için derlendi. Bu adların modern isimler olarak kullanılabilmesine dikkat edildi. Ayrıca sözlüğümüzün son sürümünde
Yayımcı
Yayımlayan
Simit Çay
Logo

2 Yorum

  1. ozan ozan Nisan 13, 2020

    gerçekten güzel isimler yeni isimler öğrenmiş oldum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mission News Theme Compete Themes tarafından yapılmıştır.