İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Yazıların kategorisi: “EDEBİYAT SÖZLÜĞÜ”

Edebiyat ansiklopedisi görevindeki bu sözlük, özellikle ortaöğretim ve üniversite düzeyindeki öğrencilerin aradıkları nitelikli edebî ve dil bilimsel bilgilere ulaşmasını amaç edinmektedir. Sözlüğümüz, gün geçtikçe çeşitlenmekte ve ansiklopedi özelliğini kazanmaktadır. Siz de dilerseniz, iletişim bölümünden bize ulaşarak ansiklopedimizi geliştirmemize yardımcı olabilirsiniz.

Yuğ Töreni Nedir? — Yuğ törenlerinde söylenen şiirler

Eski Türklerde ve Moğollarda bir kişinin ölümü üzerine şaman eşliğinde düzenlenen törenlere yuğ töreni adı verilmektedir. Yuğ törenlerinde söylenen şiirler ise sagu olarak adlandırılmıştır. Sagular İslamiyet'ten sonra halk edebiyatında ağıt, divan edebiyatında ise mersiye adını almıştır. Eski Türklerde yuğ törenlerinin dışında şölen ve sığır töreni adıyla bilinen iki merasim daha vardır.

Dil sosyal bir varlık mıdır? — Dilin Toplumsal Bir Kurum Olması

Dil, kültür ile iletişim içerisinde olan ve kültürdeki gelişmelere göre dönüşen bir yapıdır. Böylelikle toplum ile aslında canlı bir varlık olan dil arasında güçlü bir bağ vardır. Bu bağ sayesinde dil sosyal bir varlık yani toplumsal bir kurumdur. Yani dil değişmez bir varlık değildir. Aksine sosyal yapının hafızası durumundaki dilin kendine özgü kuralları vardır.

Dil canlı bir varlık mıdır?

"Dil canlı bir varlık mıdır?" yoksa "Yapay mıdır?" sorusu binlerce yıldır tartışılmaktadır. Bununla birlikte dil tıpkı canlı varlıklar gibi sürekli değişir ve dönüşür. Bu sebeple toplumu etkileyen ve toplumdan etkilenen sosyal bir varlık olan dil canlıdır.

Dudak ünsüzleri nelerdir?

Türkçede /b, f, m, p, v/ fonemlerinin boğumlanması esnasında dudaklar kullanıldığı için bu seslere dudak ünsüzleri denir. Ayrıca /b, m, p/ sesleri çift dudak ünsüzü adını alır. Çünkü bu seslerin oluşumunda her iki dudak da kullanılmaktadır. Ayrıca /b/'den önce gelen /n/'nin /m/'ye dönüşmesi, dudak ünsüzlerinin benzeşmesi (n>m değişimi) olarak tanımlanır.

Osmanlıcılık Akımının Temsilcileri — Görüşün Etkili Olduğu Dönem

Osmanlıcılık fikir akımı, Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinden Balkan Savaşları'na kadar olan döneme kadar etkili olmuştur. Edebiyatta Namık Kemal, Âkif Paşa, Ziya Paşa ve Şinasi, devlet yönetimindeyse II. Mahmut'tan başlayarak III. Selim ve Mustafa Reşid Paşa Osmanlıcılık fikir akımının temsilcileri durumundadır.

Türk Lehçeleri ve Tasnifi: Türkçenin karanlık devirlerinde ayrılmış kolları

Türkçenin tarihi içerisinde Çuvaş Türkçesi, Yakut Türkçesi ve Genel Türkçe olmak üzere üç temel lehçesi vardır. Ayrıca Türk lehçelerinin tasnifi konusunda Radloff, Samoyloviç, Ramstedt, Ligeti ve Talat Tekin gibi araştırmacıların farklı görüşleri vardır.

Realizmin Türk Edebiyatındaki Temsilcileri

Edebiyatı bir gözlem ve gerçeklik alanı olarak gören ve romantizm akımını fazlaca öznel bulan Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Recaizade Mahmut Ekrem gibi sanatçılar Türk edebiyatının en önemli realizm temsilcileridir. Ayrıca Balzac, Stendhal, Gustave Flaubert, Dostoyevski, Tolstoy ve Dickens gibi isimler ise realizm akımının dünya edebiyatındaki önemli temsilcileri arasındadır.

Zincirleme isim tamlaması

İkiden fazla ismin birleşmesiyle oluşan ad takımlarına, zincirleme isim tamlaması veya zincirleme ad takımı denir. Bu tamlamalar, arasına farklı türlerde kelimeler de alabilir

Tarihî Kıpçak Türkçesi ve Özellikleri

Kıpçak Türkçesi, kökünü Türklerin Kıpçak kolundan alan tarihî bir Türk lehçesidir. Bu lehçe göçler, köle ticareti ve paralı askerler sayesinde geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Kıpçak Türkçesi eserleri Karadeniz’in kuzeyinden Mısır’a kadar uzanan coğrafyada yazıya geçirilmiştir. Özellikle Osmanlı’nın bir imparatorluk hâline gelmesiyle Kıpçak Türkçesi üzerindeki Oğuz etkisi de iyiden iyiye artmıştır. Kıpçak Türkçesinin söz varlığı Kodeks Kumanikus adlı sözlükte toplanmıştır. Abstract Kipchak Turkish is a historical…

Tamlamalar (İsim ve Sıfat Tamlamaları): Türkçenin Dil Bilgisi

Tamlama, isim ya da sıfatların birleşmeleri sonucu oluşan sözcük öbekleridir. TDK’ye göre ise bir ismin; farklı bir isim, zamir veya sıfattan sonra gelerek oluşturduğu sözcük öbeklerine denir (bk. TDK Güncel Türkçe Sözlük). Türkçede tamlamalar, isim tamlamaları ve sıfat tamlamaları olarak ikiye ayrılır, isim tamlamaları birtakım ekleri alarak kurulurlar. Peki tamlamanın “tamlayan”, “tamlanan” unsurları ne demektir? İsim tamlamaları ise kendi arasında üçe ayrılır. Tamlamaların özellikleri nelerdir?…

Bir edebi metne başlık seçerken nelere dikkat edilmesi gerekir?

Not: Başlık Türk edebiyatında Tanzimat sonrasında kullanılmaya başlanmıştır. Divan edebiyatında şiirlerin bir başlığı yoktu ve şiirler konularına veya rediflerine göre adlandırılırdı. Çünkü divan şiirinde genel anlamda dizeler arasında anlam bütünlüğü yoktu. (bk.) Kısaca Metin; başlık, alt başlık ve paragraflara ayırarak daha rahat okunur, kolay anlaşılır ve ilgi çekici hâle gelir. (bk.) Öyküye başlık seçerken nelere dikkat edilir? Öykü, şiir veya roman gibi edebî bir metne…

Kahramanlık Konulu Halk Hikayeleri: Filmler ve Edebi Eserler

Kahramanlık konulu halk hikayeleri ve olağanüstü özellikler barındıran destanlar günümüz romancılarını, şairlerini ya da sinema sektörünü önemli ölçüde etkilemiştir. Çünkü toplumlar, tarihleriyle var olurlar ve tarihlerinden etkilenirler. Toplumların tarihlerinde yer alan büyük başarılar, zaferler ve kahramanlar, o ulusun geleceğe güvenle bakabilmesi için öz güven kazandırır. Bir toplumun yükselebilmesi ve muasır uygarlıkların seviyesine ulaşabilmesi için bu öz güven mutlak surette gereklidir. Halk bilgisi ürünleri, toplumsal hafıza…