Paylaş

Akıl Hangi Dönemde Yaştadır? | Birçok kere şahit olunmuştur ki “Büyüklerimiz ne derse, o olur.” kelâmının üstün gelmesini savunanlar nicedir…

Sanırım örnek vermenin yeri geldi; genç bir arkadaşımız sancı çektiği sosyal bir konu hakkında itimadını eksik etmediği ancak konusuyla ilgili olmayan saygıdeğer büyüğünün yanına gider. Ona danışır ve fikir alır. Hemen ardından hoşnut olmadığı konu üzerine bu fikri tatbik eder. Sonucu ne olursa olsun, büyüğünden edinmiş olduğu fikir o gencin artık hayat felsefesidir.

Örnekteki genç, aradan zaman geçmesinin ardından hayatın lûtfu olan ve tesadüf diye tabir edilen bir diyaloğa girişir. Önceden sancısını çekip büyüğüne danıştığı konu üzerine hakiki bir eğitim almış ve geleceğini o branş üzerine yaşayan yeni mezun bir gençle tartışmaya girmiştir.

Yeni mezun gence karşın, fikrini sabitleyen diğer genç arkadaş ise bir büyüğünden almış olduğu fikrin savunmasını sarf ederken hiçbir dayanağa bağlı olmaksızın yalnızca sesini yükselterek galip çıkmaya gayret ediyordur. Yeni mezun gencin bilgileri tazeyken, branşını destekleyen bilim dallarını da katarak anlatımını çok yönlü hâle getiriyor ve sakin üslûbuyla anlatmaya devam ediyordur.

Nitekim iki genç henüz tanışmamış olmalarına karşın araların başlayan husûmetin anlamsızlığını düşünmeyen sabit fikirli ve sesinin baskınlığıyla ön plânda kalmaya çalışan genç, yaşamına aynı şekilde fikirleriyle çelişen insanları yadırgamakla devam eder.

Belki nesiller boyu süregelen bu durumla karşı karşıya gelmiş olan kişilerin ifade etmekten çekindikleri ve aykırı durumlara rast gelmeleri esnasında oluşabilecek problemler hakkında susmayı tercih etmelerindeki sebep elbette gereksiz tartışmalardan sonraki kırgınlıklardır.

“Yalnızca yaşları büyük olan büyüklerimizin her söylediğine kulak asmalı mıyız?” Görmüşlük, geçirmişlik esasına dayanarak, her yaşı büyük olana karşın tabi ki saygı duymalıyız. Fakat insan ilişkilerine ve geleceğe yönelik yanlış saptamalarla gençlerin beynini yıkayan kişilere, yeri geldiğinde gerçeği konuşmak daha akılcı olsa gerek.

Yaş, ağaç olmaya yüz tutmuşken eğdirilmiş olan mıdır? Yahut akıl yaşta değil başta mıdır? Eğitimin yalnızca okulla mümkün olmaması gerçeğinin yanı sıra, vicdani muhakemeye davetliler var.

Büyüklerimize saygılarla…

Fikrini ve bilgisini zaman geçtikçe genişleten büyüklerimize ise sonsuz hürmetler ve teşekkürler.

Samet Başormancı | Deneme: Akıl Hangi Dönemde Yaştadır?

bk. Atasözü

Samet

Son gönderiler

Orhun Yazıtları’nın Halk Sağlığı Açısından Değerlendirilmesi | PDF Kitap Bölümü

Makale tam metnine ulaşın (PDF). Öz: Orhun Yazıtları, İslamiyet öncesinde Orta Asya bozkırında yaşayan göçebe… Daha Fazla

Mart 16, 2026

Betik Dergisi’nin Ocak 2026 Sayısı ve 12. Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri Şiir Yarışması Sonuçları

Türkiye’nin en köklü şiir yarışmalarından biri olan Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri Şiir Yarışması’nın 12.sinin sonuçları… Daha Fazla

Ocak 29, 2026

Kağan ne demektir? Kağan, Kaan, Han, Hakan isminin anlamı nedir?

Kağan, Türk ve Moğol devletlerini yöneten hükümdarların unvanıdır. Bu sebeple tarihteki Türk devletlerinin yönetim şekline… Daha Fazla

Aralık 19, 2025

İlgi durum eki

İsim tamlamalarını oluşturan isim ya da zamirlerin arasına gelerek bu kelimeler arasında ilişki kuran eke,… Daha Fazla

Aralık 19, 2025

Derin düzmece mi yoksa derin sahte mi?

Günümüzde yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte “deepfake” kavramı giderek daha fazla tartışılır hâle gelmiştir. Türkçede… Daha Fazla

Ağustos 25, 2025

Uluslararası Dil ve Edebiyatta Sağlık Sempozyumu Özet Kitapçığı

Özet Kitapçığıİndir 16–18 Mayıs 2025 tarihleri arasında Buhara’da düzenlenen Uluslararası Dil ve Edebiyatta Sağlık Sempozyumu,… Daha Fazla

Haziran 30, 2025