İlginç Bilgiler Sözlüğü, sürekli güncel kalacak bir Simit Çay yayınıdır. Her gün aklımıza gelen ilginç veya pek de bilinmeyen kısa bilgileri bu sayfada sizinle paylaşıyoruz.
Sözlüğümüz yer yer ansiklopedik yer yer hayatın basit taraflarıyla ilgili pratik bilgiler içeriyor. Eğer siz de ilginç bir bilginizi eklemek isterseniz bize ulaşabilirsiniz. Öyleyse öğrenmeye ve öğretmeye hemen başlayalım.
Oyuncak Ördek Vakası: Okyanus akıntılarının tespit edilmesi bilim için meşakkatli bir durumdu. Ta ki okyanusun ortasında bir oyuncak taşıyan gemi batana kadar. Çünkü bilim insanları bu batan gemiden etrafa saçılan banyo oyuncaklarını takip ederek okyanus akıntılarının yönlerini tespit etti. Bu araştırmaılar içerisinde Curtis Ebbesmeyer ve James Ingraham bu vaka sonrasında önemli araştırmalara imza attı.
Japonca ve Türkçe: Japonca, Türkçe ve hatta Korece birçok dil bilimciye göre aynı dil ailesinin üyesidir. Nitekim bu dillerin söz dizimleri arasında büyük benzerlikler vardır. Bu sebeple bir Türk İngilizce gibi Hint-Avrupa dillerinden çok daha kolay bir şekilde Japonca öğrenebilir.
İlk gözlük Endülüs’te icat edilmiştir. Yaygın olarak bilinenin aksine ilk gözlük 1280’de Armati tarafından değil, Endülüslü bilgin Abbas ibn Firnas tarafından keşfedilmiştir. Gözlüğün ticarileşmesi ise 18. yüzyılda Edward Scarlett sayesindedir.
İlk mezbaha İstanbul’da Fatih Dönemi’nde açılmıştır. İstanbul’un fethinden sonra bir medeniyet inşası fikri ile hayvanların sokak ortasında kesilmesini yasaklayan ilk kişi Fatih Sultan Mehmet olmuştur. II. Mehmet bununla kalmayıp dünyadaki ilk mezbahayı de kurmuştur. Nitekim Batı dünyası mezbaha ile 19. yüzyılın başlarında Fransa’da tanışmıştır.
Dünyada kelimeleri yazıya geçen ve hâlâ yaşayan ilk dil Türkçedir. Bunun sebebi Sümercenin içerisinde çok sayıda Türkçe kelime bulunmasıdır. Sümercenin bir Türk dili olduğu iddiası bilimsel olarak doğru değildir. Fakat bu dilin içerisinde ilginç şekilde çok sayıda ön-Türkçe kelime mevcuttur.
Tarantulaların birçok türü sanıldığı gibi öldürücü bir zehre sahip değildir. Birçok tarantula türü arı zehri gibi etki gösterir. Eğer bu zehre karşı vücudunuz alerjik bir tepki vermezse bu durum ölümcül bir sonuç doğurmaz. Bununla birlikte Afrika tarantulası olarak bilinen Pelinobius muticus adlı canlının ısırığı halüsinasyon görmeye sebep olur.
Kefir aminoasit açısından yoğurttan daha zengindir. Bununla birlikte hem kefir hem de yoğurt bağışıklık için oldukça yararlı besinlerdir.
Eski Uygur Dönemi’nde tiyatro metinleri yazılmıştır. Onuncu yüzyıldan önce de Türkler tiyatro özelliği gösteren metinler yazmıştır. Uygur Türkleri bunlara körünç adını vermiştir. Körünçlerin ilki Maitrisimit adı verilen bir eserdir.
İlk kadın oyuncumuz sahneye çıktığı için tutuklanmıştır. Türk tiyatrosunun ilk kadın oyuncusu Afife Jale‘dir. Gayrimüslim bir aktristin yokluğu nedeniyle sahneye çıkan Afife Jale, bu sebeple tutuklanmıştır. Ancak daha sonra salıverilmiştir. Bu olaydan sonra ise Türk kadınının sahneye çıkmasının yolu açılmıştır.
Nazım Hikmet’in soyadı “nar” kelimesinin tersinden okunuşuna dayandığı söylenir. Ancak bunun doğruluğu şaibelidir. Nitekim Nazım Hikmet, Piraye ile evliliği esnasında zorunluluktan bu soyadı almıştır. Hayatı boyunca da hiç kullanmamıştır. Diğer bir ilginç bilgi olarak Nazım Hikmet’in Polonya vatandaşlığı sebebiyle Borzecki şeklinde farklı bir soyadı daha vardır.
Kıpçak Türkçesi ile konuşan Ermeni topluluklar, eserlerini Ermeni Kıpçak Türkçesi ile kaleme almıştır. Türkolojide bu eserlere Gregorgan Kıpçak eserleri adı verilmektedir. Ermeni alfabesi ile yazılan bu eserler 16 ve 17. yüzyıllara aittir. Eserlerin yazılma yeri bugünkü Ukrayna ve Polonya topraklarıdır.
Makale tam metnine ulaşın (PDF). Öz: Orhun Yazıtları, İslamiyet öncesinde Orta Asya bozkırında yaşayan göçebe… Daha Fazla
Türkiye’nin en köklü şiir yarışmalarından biri olan Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri Şiir Yarışması’nın 12.sinin sonuçları… Daha Fazla
Kağan, Türk ve Moğol devletlerini yöneten hükümdarların unvanıdır. Bu sebeple tarihteki Türk devletlerinin yönetim şekline… Daha Fazla
İsim tamlamalarını oluşturan isim ya da zamirlerin arasına gelerek bu kelimeler arasında ilişki kuran eke,… Daha Fazla
Günümüzde yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte “deepfake” kavramı giderek daha fazla tartışılır hâle gelmiştir. Türkçede… Daha Fazla
Özet Kitapçığıİndir 16–18 Mayıs 2025 tarihleri arasında Buhara’da düzenlenen Uluslararası Dil ve Edebiyatta Sağlık Sempozyumu,… Daha Fazla