Dorileon Savaşı (1097) – I. Haçlı Seferi ve Kılıçarslan

Dorileon Savaşı, bugünkü Eskişehir Ovası’nda Anadolu Selçuklu Devleti ve I. Haçlı Ordusu arasında gerçekleşen savaştır. Savaşa Anadolu Selçuklu Sultanı Kılıçarslan ve Haçlı kumandanı Torinolu Boemondo komuta etmiştir. Muharebe her ne kadar Haçlılar tarafından kazanılsa da bu savaşta verilen kayıplar Haçlıların Anadolu’ya yayılmasını engellemiştir.

PDF sürüm: Betik dergimizde yayımlanan Dorileon Savaşı (PDF) dosyası.

Dorileon Savaşı’nın sonuçları

Dorileon Savaşı, Haçlıların mutlak zaferi ile sonuçlanmıştır. Fakat bu zafer çok büyük kayıplarla gelmiştir. Bu da Haçlıların Anadolu üzerindeki hedeflerine ulaşmasını engellemiştir. Nitekim savaştan yaklaşık 50 yıl sonra Selçuklu Sultanı I. Mesut, II. Haçlı Seferi’ni akamete uğratan büyük bir zafer kazanmıştır. Bu zafer aslında Kılıçarslan’ın Selçuklu ordusunu tamamen yok olmadan savaştan çekmesinin dolaylı bir sonucu olarak kabul edilir. İşin özünde Haçlılar için özellikle Kudüs’ü ele geçirmek bir rüya durumundaydı. Bu sebeple Haçlı orduları aslında bu ideal uğruna savaşıyordu.

Savaşın ardından Kılıçarslan, Kudüs’e doğru yürüyen Haçlı ordusunu Antakya’ya kadar takip etmiştir. Doğrudan bir savaştan kaçmış ve vur-kaç taktiğini izlemiştir. Bu durum sebebiyle Haçlı ordusu Antakya’ya ulaştığında devasa kayıplar yaşamış bir durumdadır. Bu da Haçlıların Kudüs’teki varlığının yeterince tahkim edilememesini sağlamıştır.

Dorileon Savaşı’nın bir diğer önemli sonucu Hristiyan müttefikler arasındadır. Haçlılara karşı koyamayacağını anlayan İznik ahalisinin şehri Bizans’a teslim etmesi, Bizans ve Haçlılar arasında gizli bir sürtüşmeye neden olmuştur. Bu durum Bizans ve Haçlılar arasındaki siyasi sorunların artması ile sonuçlanmıştır.

Dorileon Savaşı nasıl gelişti?

İznik’i ele geçiren Hristiyan birliği daha sonra güneye doğru hareket etmek istedi. Bu sebeple ordu, öncelikle Eskişehir’e doğru yöneldi. Burası Eskişehir Ovası’ndaki Dorileon’du.

Bu ilerleme esnasından kuşatmaya yetişemeyen ve İznik’i kaybetmenin acısını yaşayan Kılıçarslan Haçlı ordusunun peşine düştü. Torinolu Boemondo, kendi peşine düşen Kılıçarslan’ın yenerek Anadolu’daki Türklerin gücünü tamamen yok etmek istiyordu.

Kılıçarslan savaş esnasında üstünlüğü elde edebilmek amacıyla kendine elverişli bir tepe seçmişti. Akşam vakti Haçlılara bir baskın yapılmak istense de savaş bir sonraki günün sabahına kaldı. Böylelikle Dorileon Savaşı bir gün sonra şafak vakti başladı.

Norman şövalyeleri ile güçlendirilen haçlı ordusu, düzenli savaş tarzı söz konusu olduğunda kendinden emindi. Ancak Kılıçarslan doğru bir şekilde gizlenerek Haçlı ordusuna hızlı bir baskın yaptı. Haçlı ordusu bir hilal içerisinde kaldı. Fakat bir kısım Haçlı birliği çemberden çıkmayı başardı.

Selçuklu ordusu her ne kadar düşmanın etrafını çevirse de Haçlı ordusu kampını bir bataklığın ortasına kurmuştu. Bu da Selçuklu askerlerinin kurdukları hilalden yeterince yararlanamamasını doğurdu. Yine de Frenk kökenli askerlerin disiplinsizliği Haçlı birliklerini zorluyordu. Disiplinsizce öne çıkan bu askerler, Selçuklu ordusu ok yağmuruna tuttu. Sonuçta Haçlılar çok büyük kayıplar verdi.

Savaşı kaybetmeyi kabullenmeyen Torinolu Boemondo, Norman şövalyelerini bu kez doğrudan kampın dışındaki Selçuklu ordusunun üzerine sürdü. Bu hamle, Haçlılar adına olumlu kesirler oluştursa da Kılıçaslan bu kez kendisi savaşa dâhil oldu. Bu da savaşın dengesinin Haçlılar tarafına geçmesini engelledi.

Savaşın sona ermesi

Yeniden Haçlilar aleyhine dönen savaş sonucunda Boemondo askerleri ile kampa geri çekildi. Tüm bunlar olurken savaşın seyrini değiştiren çok önemli bir olay oldu. Geriden gelen takviye Haçlı birlikler Selçuklu ordusunun etrafını tamamen sardı. Sayısal üstünlük de Haçlıların eline geçmişti. Böylelikle artık Kılıçarslan iki ateş arasında kalmıştı.

Selçuklu ordusuna göre çok daha güçlü zırhlara sahip olan Haçlılar, yüz yüze savaşta Selçuklu piyadelerine ağır kayıplar yaşattı. Pusuda bekleyen bir diğer Haçlı birliğinin de savaş katılmasıyla Selçuklu ordusu iyice dağıldı. Kılıçarslan daha fazla asker kaybetmemek için geri çekilme emri verdi. Böylelikle savaş sona erdi.