Telli Kavak (Samim Kocagöz) – Türü, Özeti, Yazarı

Telli Kavak, toplumcu gerçekçi Türk yazar Samim Kocagöz tarafından yazılmış hikâye türünde bir eserdir. Aynı zamanda, yazarın ikinci hikâyesidir. Nitekim Kocagöz bu eseri, henüz üniversitede öğrenciyken yazmıştır. Hikâyenin basım tarihi 1941’dir. Öyküde özellikle Anadolu ve taşra yaşamı konuları gerçekçi gözlemlerle anlatılmaktadır.

Ayrıca Telli Kavak isminde Nâzım Hikmet tarafından yazıldığı düşünülen bir de şiir vardır. Samim Kocagöz’ün öyküsü bu şiirle karıştırılmamalıdır.

Samim Kocagöz’ün ilk öyküsü “İkinci Dünya”dır. Bu öykü aşırı romantizm içeren bir olay örgüsüne sahiptir. Bu da birçok kaynakta “Telli Kavak”ın yazarın ilk kitabı olarak ifade edilmesine zemin hazırlamıştır. Nitekim Tahir Alangu bu durumu şöyle anlatmaktadır:

“İkinci Dünya”nın (1938), sonradan yazarını da pişman eden, bizde pek yaygın klişeci aşırı duygulu romantizminden sonra, ikinci kitabı “Telli Kavak”taki (1941) hikâyelerini okuyanlar, Kocagöz’ün bu kadar az bir zaman içinde kendini toparlayışına, ilk yolunun tam karşısındaki bir sanat anlayışına geçivermesine şaşmışlardı.

Tahir Alangu

Eserde Sabahattin Âli’nin etkisinde kaldığı görülmektedir. Nitekim bu durumu Simla Karakaş “Samim Kocagöz’ün Romanları” üzerine yaptığı çalışmada şu şekilde dile getirmiştir:

Kocagöz, lise yıllarından itibaren Sabahattin Ali hayranıdır. Onun hikâyelerini “edebiyatımıza renk ve yenilik getiren, gerçekten çok çarpıcı, geçmişi içinde gelip durulan büyük bir aşama” olarak kabul eder. Bu yüzden ilk hikâye kitaplarında Sabahattin Ali etkisi açıkça görülmektedir.

Simla Karakaş

Telli Kavak öyküsünün konusu

Samim Kocagöz Telli Kavak öyküsünde ülkenin ücra köşelerinde çalışan memurların yoksulluk içerisindeki hayatını anlatır. Kitap bir köy öğretmeninin hayat pahalılığı karşısında yaşadığı sorunları işler.

Öykü aynı zamanda döneminin ekonomik şartlarına ışık tutan bir kimliktedir. Nitekim eserin içerisinde o dönemdeki birçok ürünün fiyatı özellikle belirtilmiştir. Bu açıdan öykü, gerçekçi gözlemlere dayanır.

Öykünün sonunda öğretmenin yaşadığı çıkmazı ve maddi çıkmazını gören bir köylü, ona öğretmenliği bırakmasını tavsiye eder. Çünkü köyde çiftçilikle uğraşmak çok daha kârlıdır:

-Muallim efendi be… Darılma emme… Bu sefer ben sana bir akıl öğreteceğim. Görüyorsun ki, az çok tecrübe sahibi olduk. Darıma emme…

-Darılmam canım, söyle…

Ömer, o zaman bütün ciddiyetini toplayarak:

-20 lira maaşla sürter durursun, kafanda bu kadar akıl var.. Gel sen şu hocalığı bırak. Benden çok zengin olursun, dedi.

Samim Kocagöz, Telli Kavak

Öykü yazarın ilk eserlerinden olduğu için bir yayınevi yerine kitabevi olan Ahmet Halit Kitabevi tarafından basılmıştır. Ayrıca eserin uzunluğu 108 sayfadır.