İyi insan olmak, hayatla barışık yaşamak ve önce kendini sevmektir. Çünkü sevgiyi kendine yakıştıramayan insan, başkalarını da sevemez. Sevginin yumuşatamadığı bir benlik de hiçbir zaman iyiliği özümseyemez. Peki iyi bir insan olmak için ne yapmalıyız?
İyi bir insan olmanın en önemli ölçütü başkalarına zarar vermemektir. Empati yeteneği gelişmemiş, sadece kendini düşünen bir insan hiçbir zaman iyi olamaz. Başkalarının gördüğü zararı umursamayan, kendi yararı için her şeyi gözden çıkaran insan tehlikelidir.
Özgürlüklere değer verir. Başkalarının tercihlerine saygı gösterir. Kendi değer yargılarını, bu yargılarının doğruluğuna tam olarak emin olsa bile başkalarına dayatmaz.
İyi insan kendini gerçekleştiren bireydir. Kendini gerçekleştirmek, hayattaki minimum hedeflere ulaşmak için çaba harcama heyecanını taşımayı gerektirir. Bu çaba insanın kendini değerli hissetmesini sağlar. Çünkü yaşamak başlı başına amaç üretmektir. Böylelikle kendini gerçekleştirmiş insan küçük hesaplar peşinde koşmaz. Mutlu olmak için başkalarının övgülerine ya da dış motivasyona gereksinim duymaz. İşe yaradığını bilir.
Dış görünüş ile değerlendirme yapmak yanlıştır. Bir kişiyi kıyafeti, dövmesi vb. bireysel tercihleriyle değerlendirmek, hiç kimsenin yetki alanına girmez. Eğer kendimizde başkalarının tercihlerine karışma hakkını görürsek bu şekilciliği doğurur. Şekilcilik toplumsal uzlaşının önündeki en büyük engeldir.
Yalan ve kıskançlık bütün kötülüklerin anasıdır. Yalan söyleyen ve kıskanç karakterli olan kişilerin iyi bir birey olması mümkün değildir.
İyi insan olmanın en önemli ölçütlerinden biri “ölçülü olmak”tır. Bu aslında net sınırları olan bir çizgi değildir. Ölçülü bir insan karşıdaki kişi ile iletişiminde kendi haddini bilir. Kendi üzerine neyin vazife olduğunu neyin olmadığını bilir. Eleştirinin dozunu iyi ayarlar.
Eleştiri tehlikeli bir bıçaksırtıdır. Doğru eleştiri karşıdaki kişinin bireysel gelişimini destekler. Abartılı eleştiri ise muhataba zarar verir. Bu açıdan ölçülülük eleştiri hususunda çok kritiktir. Bu açıdan dobra olmak her zaman doğru bir davranış olarak nitelendirilemez.
İyi insanlar farklı kişileri rahatsız etmekten kaçınır. Fark etmeden rahatsızlık verdiği konuların olup olmadığını sorgular. Sesli yemek yeme, konuşurken muhatapları iğneleyici sözler kullanma, yüksek sesli müzik dinleme vb. gibi davranışlardan kaçınır. Temizliğine dikkat eder.
Hayvan ve doğa sevgisi de iyilik için önemli hususlardandır. Çünkü merhamet duygusu olan insanlarda bütün sevgi türleri gelişmiştir.
Makale tam metnine ulaşın (PDF). Öz: Orhun Yazıtları, İslamiyet öncesinde Orta Asya bozkırında yaşayan göçebe… Daha Fazla
Türkiye’nin en köklü şiir yarışmalarından biri olan Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri Şiir Yarışması’nın 12.sinin sonuçları… Daha Fazla
Kağan, Türk ve Moğol devletlerini yöneten hükümdarların unvanıdır. Bu sebeple tarihteki Türk devletlerinin yönetim şekline… Daha Fazla
İsim tamlamalarını oluşturan isim ya da zamirlerin arasına gelerek bu kelimeler arasında ilişki kuran eke,… Daha Fazla
Günümüzde yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte “deepfake” kavramı giderek daha fazla tartışılır hâle gelmiştir. Türkçede… Daha Fazla
Özet Kitapçığıİndir 16–18 Mayıs 2025 tarihleri arasında Buhara’da düzenlenen Uluslararası Dil ve Edebiyatta Sağlık Sempozyumu,… Daha Fazla