Bilim insanı tam olarak ne iş yapar? | Bilimsel bilgi ölçütleri

Bilim insanı, tarafsız bir bakış açısıyla doğayı anlayan, inceleyen ve bulduklarını gerektiğinde deneylerle kanıtlayan kişidir. Bir alanın, bilim dalı olabilmesi için laboratuvar ortamında deneyler yapması şart değildir. Yani psikoloji, tarih gibi doğa bilimlerine girmeyen alanlar da bilim dalıdır.

Sosyal alanlarda, var olan bilgi tutarlı muhakemelerle işlenerek bilimsel çıkarımlar ortaya çıkar. Böylelikle bir konu farklı yaklaşımlar kazanır. Zaten sosyal bilimlerde çoğu zaman bir sorunun kesin bir yanıtı yoktur. Çünkü mekân ve zaman, bu alanlarda “doğru”yu da değiştirir. Örneğin sosyolojik bir kuramın Finlandiya’daki çıktıları ile Hindistan’daki çıktıları bir olmayacaktır.

Psikoloji ve tarih gibi bazı alanlar, her ne kadar doğa bilimi olmasalar da laboratuvar verilerinden yararlanır. Örneğin, psikoloji biliminde laboratuvar ortamında insana ait beyin fonksiyonlarının ve hormonların etkilediği davranışlar incelenir. Örneğin, seratonin hormonu insanı daha mutlu hissettirir. Bu sebeple psikolojik deneylerde bu hormonun seviyesi önemlidir.

Bir araştırmanın bilimsel kabul edilebilmesi için öncelikle tarafsız ve doğrulanabilir ölçütlere sahip olması gerekir. Ayrıca bilimsel araştırmalarda bilim adamları daha önce yapılan çalışmaları gözden geçirir. Bu çalışmalardaki bilgilerden işine yarayanları kaynak göstermek şartıyla kullanır. Çünkü bilim birikimli bir şekilde ilerler.

Bilimsel bilgiler, kesin doğru bilgiler değildir. Çünkü bilimi şüphe besler. Bilim ilerledikçe yeni bilgiler ortaya çıkar. Örneğin ilk çıktığı yıllarda margarinlerin çok sağlıklı besinler olduğu söylenirken bugün tam tersi bilgiler elde edilmiştir.

Bilim insanı nasıl olmalıdır?

Bilimin çıktığı nokta merak ve şüphedir. O anda doğru bilinen hususlarda dahi iyi bir bilim insanı sorgulayıcı olmaya devam eder. Yani eleştirel düşünme kabiliyetine sahiptir. Ayrıca bilim insanı yazma yeteneğine de sahip olmalıdır. Çünkü bilim akademik makale ve deney raporları ile kayıt altına alınır. Bilimsel metinlerde dil yansızdır.

Tracy D’Augustino’ya göre iyi bir bilim adamının özellikleri şunlardır: Meraklı, sabırlı, cesur, detaycı, yaratıcı, kalıcı, açık fikirli, ön yargısız, eleştirel düşünen ve problem çözen. Bu özellikler içerisinde özellikle ön yargısız olma çok önemlidir.

Bilim adamlarının mümkün olan en iyi çözümü ararken gözleme ve veri toplamaya devam edebilmeleri için kendi yargılarını askıya almaları gerekir. Akıllarında bir hipotezle çalışıyor olsalar bile, daha birçok hipotez olduğunu unutmamaları gerekir.

Tracy D’Augustino

Bilim insanı, çalışmalarına kişisel düşüncelerini ve inançlarını yansıtmaz. Çünkü bu kişilerin temel görevi var olan bilgileri işleyip bunlara yenilerini eklemektir.

Bilim insanları, etik değerlere sahip olmalı ve üretmeyi sevmelidir. Başkasına ait bilimsel çalışmaları aşırmaya intihal denir. İntihal Türk yasalarına göre suçtur ve cezası vardır.