Uykum olduğu halde uyuyamıyorum!

“Geceleri uyuyamıyorum!” ya da “Uykum olduğu halde uyuyamıyorum.” cümlelerini mutlaka kurmuşsunuzdur. Bu yazıda uyku apnesi gibi tıbbi sebeplerin dışındaki uykusuzluk probleminin temel sebeplerini inceleyip size birtakım öneriler sunacağız. Ayrıca gece uyuyamamak neyin belirtisi sorusunu yanıtlayacağız.

Uykusuzluk tüm dünya topluluklarında yaygın bir sorundur. Bilimsel olarak uykusuzluğa insomnia denir.

Uykunuz olduğu hâlde uyuyamamanız, genellikle biyolojik saatinizde (sirkadiyen ritmi) bir bozulma olduğu anlamını taşır. Hayatınızda köklü bir değişlik ya da uyku saatlerinizi değiştirmenize neden olabilecek bir durum yaşadınız mı?

Eğer bu saydığım iki durum sizin için geçerliyse yapmanız gereken eski ritminize geri dönmek. Yani işiniz çok zor değil. O anda uyuyor olmasanız da gözlerinizi kapatıp uyku ritüellerini yaptığınızda biyolojik saatinizi programlamaya başlarsınız. Burada önemli olan vazgeçmemek.

Hayatınızda hiçbir değişiklik olmadı mı?

Öyleyse durum daha farklı. Belki de alışkanlıklarınız uykunuza engel oluyordur. Yatmadan önce özellikle kafeinli gıdalar tüketmeyin. Çünkü bu gıdalar farkındalığınızı arttırsa da uykunuzu azaltır.

Stres yüzünden uykum olduğu halde uyuyamıyorum

Eğer uyuyamamanızın sebebi stres yani kaygıysa uyumadan önce zihninizi rahatlatacak aktiviteler yapmalısınız. Yani stres hâlinden uzaklaşmalısınız. Bu noktada kişiden kişiye değişen yöntemler vardır. Sözgelimi “koyunları saymak” bile bazen işe yarar. Ya da hafif bir müzik dinlemek, kitap okumak…

Stres yüzünden uyuyamamak tam bir kısır döngüye neden olur. Önce stres yüzünden uyuyamazsınız. Daha sonra ise uykusuzluk sizdeki stresin rutinleşmesine sebep olur. Böyle bir döngüye girdiyseniz bir uzmandan yardım istemelisiniz.

Özellikle “Çalışmak istemiyorum!” gibi hayata karşı bezginliğe kapıldığınızı ifade eden cümleler kuruyorsanız, bu durumda mutlaka bir psikoloğa görünmelisiniz.

Işığa dikkat!

Rahatsız edici ışıklar uykunuzun bölünmesine sebep olur. Özellikle mavi ışık bu konuda olumsuz etkilere sahiptir. Uyumadan önce telefonunuzu karanlık ortamda kullanmak, melatonin hormonunun salgılanma sürecini manipüle etme riskini oluşturur. Bu sebeple uyku öncesi karanlık ortamda dijital ekranlara bakmamak gerekir.

Belki de sorun yanı başınızdadır.

Evliyseniz özellikle eşinizin davranışları da uyku sorunlarına sebep olma potansiyeline sahiptir. Özellikle eşinizin telefonunun ışığına maruz kalma, horlama, farklı katlardan gelen sesler, saatin tiktak sesi gibi uyaranlar bazen siz farkında olmasanız da uykunuzu böler.

Fiziksel ve psikolojik olarak uykuya hazır olun.

Uykusuzluğa bazen o anda meşgul olduğunuz bir işi tamamlamak arzusu neden olur. Uyku saati geldiği için yatağınıza gitseniz de aklınız yapmak istediğiniz iştedir. Bu yüzden bir iş yaparken gerektiğinde ara vermeyi bilin. Çalışmlarınızı çok geç saatlere bırakmayın.

Uyumadan önce mutlaka tuvalet ihtiyacınızı giderin. Ayrıca dişlerinizi fırçalayın. Böylelikle fiziksel açıdan rahat bir durumda uykuya hazırlanmanız mümkün olur.