İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri

Betik Haziran 2021 Sayısı: Anadolu

Beşinci sayımızda “Anadolu” temasıyla karşınızdayız. Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan bu toprakların kadim mirasını inceledik. Yolculuğumuz esnasında Haçlı Savaşlarına, Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma serüvenine, Anadolu’da vücut bulmuş efsanelere rastladık. Bu sayımızda bir yenilik yaparak bir de bulmacaya yer verdik. İlk sayımızdan itibaren özgün resimleriyle kapağımızda çiçekler açtıran sevgili Evrim Gonca’ya ayrıca teşekkür ederiz. Anadolu Betik’i indirmek ve okumak için tıklayınız. Anadolu’yu…

Divan kimin eseri?

Klasik Türk edebiyatında en önemli mürettep divanlar Fuzûlî, Bâkî, Nedîm, Nabî, Nef'î ve Şeyh Galip'e aittir. Bu sanatçılar şiirlerindeki başarılarıyla divan edebiyatının en önemli kalemleri olmayı başarmıştır. Ayrıca Zâtî Divanı, klasik edebiyatımızdaki en uzun divanlardandır.

Anadolu’nun Türkleşmesi

Anadolu'nun Türkleşmesi, Selçuklu Devleti'nin Anadolu'ya yönelen akınlarıyla başlamıştır. Bu akınlar 1071'de meydana gelen Malazgirt Meydan Muharebesi ile Türklerin Anadolu'yu iskan etmesiyle güç kazanmıştır. Özellikle bu zaferden sonra kurulan Anadolu Türk beyliklerinin bu hususta katkısı çok büyüktür.

Anadolu isminin efsanesi ve kökeni

Anadolu kelimesinin kökeni konusunda birçok farklı görüş var. Ayrıca neredeyse tüm yer isimlerinde olduğu gibi Anadolu kelimesi için de halk tarafından üretilen edebî ürünler olan “halk etimolojileri” mevcuttur. Bu yazımızda Anadolu adının etimolojisi ve "Anadolu (Ana Dolu) efsanesi"ni açıklayacağız.

Nefi: Bir Hiciv Şairi – Nef’i’nin Edebi Kişiliği ve Hicivleri

Nefi, 17. asrın Nâbî ile birlikte en büyük iki şairinden biridir. Bir kaside ve hiciv şairidir. Edebî kişiliği bağlamında eserlerindeki derin hayal dünyası, incelikli söz sanatlarıyla ve abartılarla süslüdür. Ayrıca kendisini övmeyi de çok seven şair, birçok fahriyeye sahiptir.

Edebiyatın malzemesi nedir?

Edebiyat, insanı merkeze alarak yaşamdaki çatışma ve izlenimleri dil vasıtasıyla aktarmayı temel alan sanat dalıdır. Yani edebiyatın gerçek anlamda malzemesi dildir. Sözlü edebiyatta konuşma dili ve toplumsal hafıza ön plandadır. Nitekim yazılı edebiyatta ise ölçünlü dilden yararlanılır. Dil, insanların yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirmesini sağlayan organik bir iletişim aracıdır. Bu yönüyle tüm insan toplulukları mutlaka bir dile sahiptir. Bu sebeple tüm toplulukların sözlü ya da yazılı bir…

Olumsuzluk eki yapım eki midir? – Türkçenin Dil Bilgisi

Olumsuzluk ekinin yapım eki mi yoksa çekim eki mi olduğu tartışmalı bir konudur. Nitekim Türk Dil Kurumu da bu soruya kesin bir cevap vermemektedir. Bununla birlikte olumsuzluk eki, merkezî sınavlarda yapım eki olarak kabul edilmez, basit kelime olarak kabul edilir. Türkçede çekim eklerinden sonra fiilimsi ya da yapım eki gelmez. Örneğin çoğul eki alan bir sözcüğe bir daha yapım eki getirmek mümkün değildir. Oysaki olumsuzluk…

Kefir mi probiyotik yoğurt mu?

Hem yoğurt hem de kefir probiyotik açıdan zengin besinlerdir. Kefir ve yoğurt, içerdikleri yararlı bakteriler sebebiyle bağışıklık sistemi için etkili ürünlerdir. Bununla birlikte kefirdeki probiyotik kültür ve aminoasitler daha zengindir. Ayrıca probiyotik yoğurtlar üretim aşamasında zenginleştirilmiş bir içeriğe sahiptir. Türkler Hunlar Dönemi’nden beri yoğurt ve kefir gibi probiyotik ürünleri üretip tüketmektedir. Nitekim Çelikel ve arkadaşlarının yaptığı bir araştırmada probiyotiğin yararları şu şekilde sıralanmıştır: Probiyotikler; canlılarda…

Kanlıböget (Kanlıbüvet): Nasıl Gidilir, Kamp Durumu

Kanlıböget, Kahramanmaraş ilimizin Andırın ilçesinde bulunuyor. Burası son dönemlerde turistlerin yoğun ilgisini çeken bir göl. Kamp ve günübirlik gezi için tercih edilen cennetten bir köşe. Ancak birkaç yıl öncesine kadar sakin bir yer olan Kanlıböget, gitgide eski sakinliğini kaybediyor. Emirler köyü civarında bulunan göl, ağaçların arasındaki turkuaz suyu ile Türkiye’nin en güzel manzaralarından birine sahip. Fakat Kanlıböget son dönemlerde yoğunluk ve çevre sorunlarıyla karşı karşıya.…

Dorileon Savaşı (1097) – I. Haçlı Seferi ve Kılıçarslan

Dorileon Savaşı, bugünkü Eskişehir Ovası’nda Anadolu Selçuklu Devleti ve I. Haçlı Ordusu arasında gerçekleşen savaştır. Savaşa Anadolu Selçuklu Sultanı Kılıçarslan ve Haçlı kumandanı Torinolu Boemondo komuta etmiştir. Muharebe her ne kadar Haçlılar tarafından kazanılsa da bu savaşta verilen kayıplar Haçlıların Anadolu’ya yayılmasını engellemiştir. Dorileon Savaşı’nın sonuçları Dorileon Savaşı, Haçlıların mutlak zaferi ile sonuçlanmıştır. Fakat bu zafer çok büyük kayıplarla gelmiştir. Bu da Haçlıların Anadolu üzerindeki…

İlginç Bilgiler Sözlüğü

İlginç Bilgiler Sözlüğü, sürekli güncel kalacak bir Simit Çay yayınıdır. Her gün aklımıza gelen ilginç veya pek de bilinmeyen kısa bilgileri bu sayfada sizinle paylaşıyoruz. Sözlüğümüz yer yer ansiklopedik yer yer hayatın basit taraflarıyla ilgili pratik bilgiler içeriyor. Eğer siz de ilginç bir bilginizi eklemek isterseniz bize ulaşabilirsiniz. Öyleyse öğrenmeye ve öğretmeye hemen başlayalım. Bilim ve tarih ilgili ilginç bilgiler Oyuncak Ördek Vakası: Okyanus akıntılarının…

Kadına Yönelik Şiddet: Koparılan Çiçeklerimiz

Kadına yönelik şiddet dünyada mücadele edilmesi gereken sorunların başında gelmektedir.. BM’ye göre kadınlara yönelik şiddetin tanımı, “ister kamusal isterse özel yaşamda meydana gelsin, kadınlara fiziksel, cinsel veya psikolojik acı veya ıstırap veren veya verebilecek olan cinsiyete dayanan bir eylem veya bu tür eylemlerle tehdit etme, zorlamaya veya keyfi olarak özgürlükten yoksun bırakma” şeklindedir. Nitekim her gün dünyada ve Türkiye’de milyonlarca kadın şiddete maruz kalmaktadır. Konu…

Cahit Zarifoğlu ve Edebî Kişiliği

Cahit Zarifoğlu İslamcı düşüncenin sanatla muhalefet yaptığı dönemin güçlü temsilcilerindendir. Yani dünya görüşü ile şiirinin teması arasında ilişki kurmuş bir isimdir. Maraşlı olan şair, Ankara’da doğmuştur. Türk edebiyatında “Yedi Güzel Adam” olarak bilinen sanatçıların ismini veren kişi Cahit Zarifoğlu’dur. O, şiirlerinde insanlık krizleri ve acıları güncel bir şekilde ifade etmiştir. Özellikle henüz sıcak meseleleri şiire taşıması ile bilinir. Ayrıca öykü, roman ve çocuk kitapları da…

Eleştiri Türü ve Özellikleri – Türk Edebiyatında Eleştiri Türleri

Eleştiri türü, bir sanat eserinin iyi ya da kötü yönlerini değerlendirip onunla ilgili çeşitli yargılar ortaya koyduğumuz öğretici metinleri ifade eder. Yani eleştiriler öğretici metinlerdir. Eleştiri kelimesinin yerine Arapça kökenli tenkit veya eski Yunancadan alınan kritik kelimeleri de kullanılır. Eleştirilerde bir konunun hem olumlu hem de olumsuz yönleri anlatılır. Eleştiri yazan kişilere eleştirmen denir. Ayrıca Türk edebiyatında Ahmet Şuayb, Ali Canip Yöntem, Hüseyin Cahit Yalçın,…

23 Nisan Etkinlikleri Kitabı: Atatürk ve Çocuk (PDF)

23 Nisan, Türk istiklalinin ulusça ortaya koyulan çelik bir iradeyle perçinlendiği Türk tarihindeki önemli bir kilometre taşıdır. Bu sebeple biz de Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri olarak Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin önderi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemâl Atatürk’e olan saygı ve sevgimizi ifade etmek, çocuklara armağan edilen bu önemli günün sevincini birlikte yaşamak için bu kitapçığı hazırladık. Özellikle bizzat çocuklar tarafından yazılan eserleri de yayımlamaya çalıştık.…

Dönüşlülük Adılı (Zamiri) – Türkçedeki Zamir Türleri

Dönüşlülük adılı, bir hareketin yapıcısı veya olucusu ile o hareketten etkilenen veya hareketi etkileyenin, yani fiilin öznesi ile nesnesinin veya tamlayıcısının aynı olması durumunda ortaya çıkan dil birimidir (Öztekten, 102). Türkçede dönüşlülük zamiri olarak kullanılan yegâne kelime “kendi“dir. Bunun dışında diğer Türk lehçelerinde “öz” kelimesi de kullanılır. Öz kelimesi Türkiye Türkçesinde genellikle sıfat görevinde kullanılır: öz evlat vb. Dönüşlülük adılı cümlede genel olarak pekiştirme işlevindedir.…

Buzlar Çözülmeden – Metin İncelemesi, Özet, Karakterler

Cevat Fehmi Başkut tarafından yazılan ait “Buzlar Çözülmeden”, tiyatro türü içerisinde önemli bir yere sahiptir. Komedi türündeki bu metinde, yozlaşmış yönetim sistemi ve idealizm arasındaki çatışma ele alınmaktadır. Nitekim yazımızda Buzlar Çözülmeden adlı tiyatro oyununun konusu, çözümlemesi, teması, türü ve özeti yer almaktadır. Eser, 1940-1980 arası edebiyatımızda öne çıkan “bürokratik iş görmezlik” konusunu işler. Ayrıca sanatçı yer yer bir toplumcu gerçekçi gibi bazen de modernist…

Eylembilim Romanı – Oğuz Atay’ın Tamamlanamamış Kitabı

Eylembilim, Oğuz Atay’ın tamamlanamamış romanıdır. Eser, tıpkı “Bir Bilim Adamının Romanı”nda olduğu gibi üniversite çevresindeki bir akademisyeni konu almaktadır. Yazar öldüğünde 40 sayfası bulunan eserin daha sonra 74 sayfası daha ortaya çıkmıştır. Eylembilim romanının önceleri sadece 40 sayfası bulunabildiğinden eser, Günlük adlı yapıtın sonuna eklenmiştir. Bu yapılırken Günlük’te eser ile ilgili geçen şu ifadeler etkili olmuştur: Eylembilim diye başlayıp yarım kalan hikâyeyi kısa bir roman…

Ali Şir Nevai – Edebi Kişiliği, Mesnevileri ve Eserleri

Ali Şir Nevai, Çağatay sahasında yetişen ve Türk edebiyatında birçok ilke imza atan büyük bir şair, düşünür ve devlet adamıdır. 9 Şubat 1441’de doğmuş ve 3 Ocak 1501’de vefat etmiştir. Türk edebiyatındaki ilk hamse ve ilk şairler tezkiresi Ali Şir Nevai’ye aittir. Peki, Ali Şir Nevai’nin eserleri ve Türk edebiyatındaki önemi nedir? Kısaca söylemek gerekirse Ali Şir Nevai, Türk dünyasının ilkleri gerçekleştiren figürlerindendir. Yazdığı Mahzenü’l-esrar…