İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri

Hamse sahibi şairler kimlerdir? | Hamse nedir? | Divan Edebiyatı

Hamse, divan edebiyatı şairlerinin beş adet mesnevisinin topladığı birleştirilmiş yazma eserlere denir. Divan edebiyatında hamse yazmak bir hüner olarak görülmüştür. Hamse ilk olarak İran edebiyatında ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında hamse sahibi ilk şair Çağatay Türkçesi temsilcilerinden Ali Şîr Nevâî‘dir. Nevâî’nin hamsesi sadece ilk olması yönüyle değil, aynı zamanda başarısıyla da dikkat çekmektedir. Peki, hamse sahibi şairler kimlerdir? (Şairleri görmek için tıklayınız.) Fuzuli’nin hamsesi var mıdır?…

Divan Nedir? (Edebiyat) Divan Tasnifi Nasıl Yapılır? Cönk Neye Denir?

Divan nedir? Edebiyat terimi olarak divan, divan edebiyatında şairlerin şiirlerini topladığı yazma eserlere verilen addır. Halk edebiyatı şairlerinin eserlerini topladığı yazmalara ise cönk denir. Ayrıca cönkler dikdörtgen şeklinde olup uzunlamasına açıldıkları için sığırdili olarak da adlandırılır. Divan edebiyatının en hacimli divanı Zati‘ye aittir. Fuzûlî ve Ali Şîr Nevâî gibi şairler birden fazla dilde divan oluşturmuştur. Ayrıca Bâkî ve Nedîm gibi birçok şair manzum olarak yalnızca…

How a Country Turkey? | Cultural and Sociological Situation in Turkey

How a Country Turkey? What are the characteristic features of the Turks? Turkey is the only democratic country directly integrated with the world in the Middle East region. Turks make up the majority of the population in the country. Turks migrated from the Central Asian geography to the Anatolian geography about a thousand years ago. In other words, Turks are not of the same ethnicity…

Dudaksıllaşma Nedir? | Dudak ünsüzleri nelerdir? | Türkçe Ses Bilgisi

Dudaksıllaşma, dudakta boğumlanmayan herhangi bir sesin bir dudak sesine dönüşmesidir. Dudaklaşma, dudaksılaşma olarak da bilinir. Dudaksıllaşma ünsüzlerde /b, m, p, v, f/ seslerine dönüşmeyi ifade eder. /v, f/ sesleri aynı zamanda sızıcı sesler olduklarından bu seslere dönüşme esnasında sızıcılaşma da gerçekleşir. Ayrıca Türk Dil Kurumuna göre düz ünlülerin yuvarlaklaşması da bir dudaksıllaşma olarak kabul edilir. Zeynep Korkmaz bu ses hadisesini şu şekilde açıklamaktadır: Yuvarlak ünlüler…

Batur İsminin Anlamı, Mete’nin Tarihî Önemi: Mete kimdir?

Batur, Çin kaynaklarına göre Mete; Türk tarihinin kuruluş aşamasındaki efsanevi kumandanlarından biridir. (Mete isminin anlamı için tıklayınız.) Batur isminin anlamı “yiğit”tir. O sadece tarihî bir isim değil aynı zamanda halk bilimi çalışmalarının üzerinde titizlikle durduğu halk anlatılarına konu olmuş bir figürdür. Batur’un en güçlü günlerini yaşattığı Hunlar, Türklerin tarih sahnesine çıkışını temsil eder. Büyük Hun Devleti’nin MÖ 300’de kurulduğu düşünülmektedir. İlk Hun tanhusu Teoman olarak…

Sanat Şiiri İncelemesi (Tahlili)| Millî Edebiyat Şiirinin Manifestosu

Sanat şiiri, Milli Edebiyat anlayışının manifestosu niteliğinde bir eserdir. Şiir Beş Hececilerden Faruk Nafiz Çamlıbel tarafından yazılmıştır. Sanat şiiri poetika incelemesi bağlamında yazıldığı dönemin ve şartların açık bir dışavurumudur. Şiirde hem Batılı tarzda hem de Doğulu tarzdaki (divan edebiyatı) anlayışlara açık bir meydan okuma vardır. Dönemsel olarak şiirin, hece vezni kullanmasına ve yalın bir dilin tercih edilmesine karşı duranlara bir cevap olduğu düşünülebilir. Şiirdeki “sen” Milli…

Mitolojik İsimler | Türk mitolojisinden kız ve erkek isimleri

Mitolojik isimler, içerdikleri geniş anlam evreni ve çağrışımsal değerleriyle ilgi çekici bir alan. Son zamanlarda Odysseia Destanı’nı anlatan Ben Kirke, İlyada Destanı’nı anlatan Akhilleus’un Şarkısı gibi mitoloji temelli anlatılar tüm dünyada çok okunuyor. Tüm bunlar olurken ebeveynler de yeni doğacak çocukları için mitolojik öz Türkçe kişi adları arayışına giriyorlar. Kaynağını Türk Mitolojisinden Alan Mitolojik İsimler Listesi (Kız) Abray: Türklerde denize hükmeden tanrıça. (K) Ada, Atakan:…

İstanbul’u Dinliyorum Şiiri İncelemesi (Tahlili) | İmajlarla Yüklü Bir Dünya

İstanbul’u Dinliyorum şiiri Orhan Veli Kanık tarafından yazılan ve Garip Akımı’nın ikinci dönem özelliklerini yansıtan ve Kitabe-i Seng-i Mezar tarzından kesin bir koğuşu temsil eden eserdir. Bu yönüyle Anlatamıyorum şiiriyle birlikte İstanbul’u Dinliyorum şiiri de Orhan Veli’nin diğer tüm eserlerinden farklı olarak imajlarla yüklü bir şiirdir. Şiirde sözcük yapımı “nasır” çizgisinden ayrılmış; çığlıklar, çıngırak sesleri gibi çağrışımsal sözcüklerle yalın ama derin bir yapı kurulmuştur. İstanbul’u…

Anlatamıyorum Şiiri İncelemesi (Tahlili) | Moro Romantico Şiirinin Hikâyesi

Anlatamıyorum şiiri, Garip şiir anlayışının gerçek bir olgunluğa ulaştığı döneme ait, şiir estetiği açısından başarılı bir Orhan Veli şiiridir. (Şiiri okumak için tıklayın.) Moro Romantico olarak da bilinir. Bella Eskenazi, Orhan Veli’nin kendisine âşık olduğunu ve bu şiirin kendisi için yazıldığını söylemiştir. Bu şiirle birlikte, özellikle Kitabe-i Seng-i Mezar ile başlayarak sıradan sokak yaşamının temsilcisi olan Garip şiiri artık bu özelliğinden uzaklaşmaya başlamış, duygulara yönelmiştir.…

Olağanüstü Olayları Konu Alan Metinleri Okumak İlginiz Çeker mi?

Olağanüstü olayları konu alan metinleri okumak ilginizi çeker mi? Bu soruya kesinlikle diye yanıt verenleri duyuyor gibiyim? Ama bu herkesin bu tür metinlerden hoşlandığı anlamına tabii ki gelmiyor. Özellikle tarihi anlatan fantastik eserler, destanlar, masallar, halk hikâyeleri, mesneiler ve kahramanlık konulu halk hikayeleri okumayı sevenler için bu tarz eserler oldukça ilgi çekicidir. Nitekim dünya edebiyatında Yüzüklerin Efendisi, Akhilleus’un Şarkısı, Ben Kirke; Türk edebiyatında ise Otacı…

Kitabe-i Seng-i Mezar Şiiri İncelemesi (Tahlili) | Orhan Veli: Şiirsiz Şiir

Kitabe-i Seng-i Mezar, şiir tahlili ve poetik inceleme açısından Garip şiirinin özelliklerini en iyi yansıtan eserlerin başında gelir. Orhan Veli Kanık bu şiirde sıradan bir insanın da bir şiir öznesi olabileceğini göstermiştir. Nitekim Garip Şiiri’nde edebiyat yapmak gibi bir kaygı yoktur. Nitekim Mehmet Kaplan, Garip Akımı’nın “şiirsiz şiir” ya da “edebiyatsız edebiyat” devriminin Türk edebiyatındaki mimarı olduğunu ifade eder. Şiiri okumak için tıklayın. Kitabe-i Seng-i…

Göktürkçe Ses ve Şekil Bilgisi | Orhun Türkçesi | Göktürk Dönemi Türk Dili

Göktürkçe, Göktürk Devleti olarak bilinen tarihteki Türk adıyla kurulan ilk devletin hüküm sürdüğü 552-744 arasındaki Türk dili döneminin adıdır. Bu dönemde yazılan eserlerde 38 harften oluşan Göktürkçenin ses özellikleri için özelleşmiş Göktürk alfabesi kullanılmıştır. Göktürk Yazıtları döneminin ve Türk edebiyatının ilk edebî eseridir. Göktürkçe aynı zamanda Köktürkçe veya Orhun Türkçesi olarak da bilinir. Bu yazıda Göktürkçe olarak bilinen tarihî lehçenin ses ve şekil bilgisi özelliklerini…

Başlangıç “Betik” (Ocak 2021): Başlangıç Sayısı, Şiir Yarışması Sonuçları

Başlangıç konulu bu sayımızla karşınızdayız. Dergimiz yine dopdolu. Yine şiir, tiyatro, makale vb. birçok alandaki içerikler dergimizde yer alıyor. Ayrıca V. şiir yarışmamızın sonuçlarını da bu sayımızda bulabileceksiniz. Dergimizi buradan indirebilirsiniz: Rüya konulu yeni sayımıza yazı göndermek için tıklayın. ŞİİR YARIŞMASI SONUÇLARI Şiir yarışmasında ilk 20’ye giren şiirler dergimizde metin olarak yayımlanmıştır. Ayrıca ilk beşe giren ve bizden çeşitli hediyeler kazanan şiirlerin videolarına aşağıdan ulaşabilirsiniz.…

Türkçede Sözcük Yapımı

Türkçede sözcük yapımı, birçok farklı yöntemle gerçekleştirilir. Özellikle bazı yapım yöntemleri, Türk Dil Devrimi sonrasında ön plana çıkmıştır. Başlıca yöntemler şunlardır: Birleştirme, Türetme, Kalıplaşma, Örnekseme (Analoji), Kırpma, Karma, Kısaltma, Kasıtlı yaratma, Derleme, Tarama, Genelleşme, Ödünçleme, Geri ödünçleme. Birleştirme Birden çok sözcüğün bir araya gelerek yeni bir kelime yapmasına birleştirme denir: karatavuk, biçerdöver, Çanakkale, dikkat etmek vb. Bir yerde birleştirme olması için sözcüğün bitişik yazılması şart…

Mizah Anlayışı Nedir? Nasıl geliştirilir?

Mizah anlayışı, bireyin yaşamı estetik, edebî ve zihinsel bir incelikle yeniden yorumlamasıdır. Mizah Türk edebiyatında bir kaside türü olan hicivlerden başlayarak yüzlerce yıllık bir geçmişe sahiptir. Öyleyse mizah anlayışının kişilere ve toplumlara göre değişmesinin nedeni ne olabilir? Mizah anlayışını geliştirmek mümkün müdür? Mizah kültürden beslenir. Bu yönünde kültürün bütün inceliklerini yansıtır. Her toplumun farklı bir kültürel yapısı vardır. Bu sebeple bir toplumu eğlendiren ve hatta…

Akhilleus’un Şarkısı: Aşil ve Truva Savaşı’nın Mitolojik Anlatısı (Tavsiye)

Akhilleus’un Şarkısı, Yunan mitolojisinin önemli figürlerinden olan yarı tanrı Akhilleus yani Aşil’in mitolojik anlatısıdır. Özet olarak eserde Truva Savaşı ile sınanan Akhilleus’un ihtirasları ön plana çıkmaktadır. Bu sebeple yapıt, mitolojik roman seven kişiler için Ben Kirke ile birlikte okunması gereken kitaplar listesinde tavsiye edilebilir. Akhilleus’un Şarkısı, mitolojik roman yazarı Madeline Miller tarafından yazılan ilk romandır. Eser, Goodreads puanlamasında “fantastik yapıt” kategorisinde 2018 yılında zirvede yer…

İlk Öğretmenim (Cengiz Aytmatov) Üzerine Bir Değerlendirme

İlk Öğretmenim, Cengiz Aytmatov’a ait etkileyici bir uzun hikâye. Bu makale “İlk Öğretmenim” adlı kitabın; karakter, olgu ve olay incelemesi bağlamındaki değerlendirilmesini içeriyor. “İlk Öğretmenim”de Verilmek İstenen Duygu Başına ilk sıfatı getirmeyi uygun bulduğumuz her olay zihnimizde ve yaşantımızda derin izler bırakır. Bizi biz yapan o ilklerdir aslında. Bir çocuğun hayatını değiştiren, ona yol gösteren, kabuğunun kırılmasını sağlayan da bir öğretmen olur genellikle. İlk Öğretmenim…

Süreklileşme Nedir? Süreklileşme Neye Denir? (Türkçenin Ses Bilgisi)

Süreklileşme, bir sesin f, ğ, h, j, s, ş, v, z ötümsüz seslerine (bk. ötümsüzleşme) veya l, m, n, r, y akıcı seslerine (bk. akıcılaşma) dönüşmesine verilen addır. Kısacası boğumlanması sırasında ağızda sürekli bir şekilde sürdürülemeyen patlayıcı ünsüzler (b, c, ç, d, g, k, q, p, t) diğer ünsüzlere dönüştüğü anda süreklileşme olur. Bu durumda süreksizleşme ise f, ğ, h, j, s, ş, v, z,…

Öğretmenler İçin Web 2.0 Araçları

Öğretmenler İçin Web 2.0 Araçları, değişen ve dijitalleşen eğitimin yeni bir arayüzüdür. Özellikle pandemi sürecinde eğitim uygulamaları bu yöndeki gelişimi desteklemiştir. Web 2.0 araçları, uygulamaları nelerdir? sorusunu yanıtladığımız bu sunumu, özellikle öğretmenler için hazırladık. Web 2.0 araçlarını bir resmi konuşturmak (resim konuşturma programı), avatar konuşturma, bulmaca yapma, farklı eğitim materyalleri hazırlamak, videolar ve slayt gösterileri hazırlamak, eşleştirme oyunları hazırlamak, resim ya da fotoğraf işlemek gibi…

İlhan Berk: II. Yeni’nin Sürrealist Portresi

İlhan Berk, II. Yeni şiirinin Türk edebiyatında sürrealist çizgisiyle ön plana çıkan şairidir. O sürralizm ve dadaizm gibi yıkıcı edebî akımların etkisiyle söz dizimini parçalar. Bunu “bir şiirin çok anlamlı okumalara açık olması” ilkesi olarak açıklar. Kendine yeni bir dil inşa eder. Şairin edebî kişiliği (maddeler halinde) için tıklayınız. Onun edebî kişiliği ve şiiri, toplumcu gerçekçiliğin iz düşümünü de taşır. Bunu yaparken de sürrealizmin etkisi…