İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri

Abdurrauf Fıtrat

Abdurrauf Fıtrat (d. 1886, Buhara, Buhara Emirliği- ö. 4 Ekim 1938, Taşkent, Özbekistan SSC), Özbek tarihçi, filolog, çevirmen, yazar, dramaturg ve şair. Fıtrat, çağdaş Özbek dili ve edebiyatının kurucularından biri olarak kabul edilmekte, Orta Asya yenileşme hareketinin öncü kişiliklerinden biri olarak bilinmektedir. Fıtrat 1926’da profesör unvanı alan ilk Özbek olarak tarihe geçmiştir. Fıtrat, Ceditçilik adı verilen toplumsal ve kültürel yaşamadaki yenileşme eğiliminin savunucularındandır. Türkiye’de okumuştur.…

Ötümlüleşme ve Ötümsüzleşme Nedir?

Kısaca: Türkçede ç, f, h, k, s, ş, p, t ünsüzlerinin eşlenik karşıt ünsüzlere dönüşmesine ötümlüleşme ya da sedalılaşma denir. Bu kavram akademik olmayan kaynaklarda ünsüz yumuşaması olarak adlandırılır. Teorik olarak ötümlüleşme esnasında Türkiye Türkçesi ve ağızlarında şu değişikler meydana gelir: ç>c, f>v, k>g, ḳ>ġ, s>z, ş>j, t>d (Karaca, 2016: 370). Ancak bunlardan ş>j örneğinde olduğu gibi bazıları Türkiye Türkçesinin karakteristiğinde yoktur. Bu değişim tam…

Platonculuk (Eflatunculuk)

Eski Yunan düşünürü Platon ile onun izinde gidenlerin oluşturduğu felsefi akım. Platonculuk akımının savunucularına göre düşüncenin gerçekliği mutlaktır. Tin (ruh) hiçbir zaman ölmez. Platonculuğun ilk takipçileri Platon’un MÖ 4. yy.de özünü ortaya koyduğu okulun taşıyıcıları olmuştur. Atina dolaylarında konuşlanan bu okul, I. Justinianus’un isteği üzerine kurulmuştur. Geleneksel olarak bu akım üç ana döneme ayrılır: Erken, orta ve Neoplantonculuk dönemleri.

TÜFEK KİM TARAFINDAN İCAT EDİLDİ?

Kısaca: Dünya tarihinde ilk ilkel tüfek 10. yüzyılda Çin’de icat edildi. Bu tüfek elde kullanılabilen küçük bir top mermisi formundaydı. Bugün bildiğimiz anlamdaki tüfeklerin ise öncü üretimi, 14. yüzyılın sonlarına doğru İtalya’da ortaya çıktı. Dünya tarihinde ilk kez tüfekli askerlerden oluşan hususi tüfekçi birlikleri ise 15. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti tarafından tesis edildi. AYRINTILAR Dünya tarihinde tüfeğe benzeyen ilk ilkel silah 10. yüzyılda Çin’de…

Künçin, Günçen veya Çin Kaynaklarındaki Adıyla Junchen

Künçin, Günçen veya Çin kaynaklarındaki adıyla Junchen [Çinçen] (軍臣), Lao Şang’ın yerine Hun tahtına geçen tankuttur. Oldukça uzun bir süre saltanat süren Künçin’in yaşadığı dönemde Çin’de tam üç imparator değişmiştir. Bunlar Han Handanlığı’na bağlı imparatorlar olan Wen, Jing ve Künçin’in öldüğü dönemde Çin tahtında oturan Wu’dur. Bu üç imparator döneminde de, Çin ile evlilik-akrabalık temeline dayalı “hekin” barışı yapılmıştır. Künçin Dönemi’nde yapılan barış anlaşmalarına rağmen…

Hunların İlk Kumandanı: Teoman

Bilinen adıyla Teoman ya da Tuman, Hun İmparatorluğu’nun tarihî kaynaklarda adı geçen en eski kumandanıdır. Teoman isminin aslı Türkçede “on bin” anlamına gelen Tümen’dir. Çin kaynaklarında Tu’man şeklinde yazılan kelimenin Türkçedeki “tümen” sözcüğüne denk geldiği tarihî İdikut Sözlüğü’nde açıkça görülmektedir. Bununla birlikte “tümen” kelimesinin kökeni konusunda çeşitli tartışmalar vardır. Çünkü gerek Altay dillerinde gerekse İrani dillerde, bu kelimeye rastlanmaktadır. (Farsça: toman, tümen; Moğolca: tümen) Teoman’ın…

GECEYE

GECEYE 09.09.2018 01.50   “Benim hayatımda bir sürü insan var, Sadece henüz tanışmadık…”   En sevdiğim mevsim değildi tanıştığımızda, Onun da öyle… Kışın soğuğunu severdi o, Ben ilkbaharın ılık sıcağını… İkimiz farklı zamanlarda Benzer hayallerle katlanmıştık, Varlık sancısına…   Bundan böyle beraber mutlu olalım istedim…

Göktürk Devlet Hukuku (Göktürk Yasaları)

Tanrı adına kullanılan kutun yeryüzündeki gerçek sahibi halktır. Kağan, kuta Türk halkı yerine vekâlet eder. Bunun için yeni kurulan bir devletteki ilk kağanı tayin etme hakkı halka aittir.[1] Devletin geleneksel başkenti Ötüken, simgesi gök renkli bayraktır. Kağan, Türk budununun temsilcisi olan Türk Toyu adına yürütme yetkisini kullanır. Üst düzey bürokratlar olan aygucı, ilteber, bitigci, tamgacı, ılımgacı, agıcı ulugı, yabgu, şad ve apaları atama yetkisi kağana…

Âşık Sümmanî (Edebî Kişiliği, Hayatı)

Âşık Sümmanî, Türk halk edebiyatındaki en önemli badeli âşıklardan biridir. Ozan, 1860’ta Erzurum ilinin Narman ilçesinde doğmuştur. Gezgin bir şair olan Sümmanî: Gürcistan, İran, Kırım ve Afganistan gibi birçok farklı coğrafyayı gezmiş buralardaki ozanlarla âşık karşılaşmalarında bulunmuştur. Sümmanî’nin yaşadığı dönemde Doğu Anadolu Bölgesi, Türk halk şiirinin en canlı ve verimli ürünlerinin verildiği yöre olarak dikkat çekmiştir. Sümmanî, 19. yüzyılın ikinci yarısında yaşayan Âşık Şenlik ve…

Eski Türklerde Sığır Töreni

Eski Türklerde üç çeşit bayram vardır. Bu bayramlar sığır töreni, yuğ töreni ve şölendir. Şölenlere şeylan adı da verilir. Eski Türklerde, dinî açıdan en çok önem verilen ayin sığır törenleridir. Çünkü bu törenin amacı Kök Tengri’ye sunulmak üzere kurban avlamaktır. Sığır törenleri topluca yapılan sürek avlarıyla başlar. Eski Türk metinlerinde sürek avlarında “av avlandığı, kuş kuşlandığı” söylenilmektedir. Bu kavramlar törenlerin dinî boyutuyla alakalıdır. Çünkü sığır…

Sinirsel Bağ (Neural Lace) Teknolojisi

Sinirsel bağ teknolojisi insan beyni ile makineler arasında iletişimi tanımlamak için kullanılan bir kavramdır. İngilizcede neural lace olarak bilinir. Bu teknoloji sayesinde insanlar herhangi bir fiziksel davranış göstermeden tamamen zihinsel süreçler yoluyla makineleri yönlendirebilecektir. Henüz somut bir uygulama örneği bulunmayan bu teknoloji muhtemelen gelecek yüzyıla damga vuracaktır. Sinirsel bağ teknolojisinin başarılı bir şekilde geliştirilip kullanıma sunulması durumunda insan için fiziksel güç gerektiren birçok iş ve…

Hızyuvar Nedir?

Hızyuvar, hava baskılayıcıları ve asimetrik motorlarca devinimi sağlanan basınç yuvarlarının hareketi sayesinde hareket eden yeni nesil bir taşıt sistemidir. Hızyuvarların en bilineni Elon Musk tarafından ABD’de inşa edilmekte olan Hyperloop One’dir. İlk olarak Vikipedi’de kullanılan hızyuvar kavramı daha sonra TÜBİTAK tarafından da benimsenmiş (bakınız 1 ve 2) ve hızyuvar kelimesi yaygınlaşmıştır. Uzun süredir kayda değer bir milat yaşayamayan taşımacılık sektörü için hızyuvar teknolojisi, taşımacılığın geleceğini…

Kutadgu Bilig Ön Sözü (Orijinal Metin)

Aşağıdaki “Kutadgu Bilig Ön Sözü” orijinal metin olarak Fergana nüshasından alınmıştır. Okunamayan bölümlerde Kahire nüshasından yararlanılmıştır. Bu yüzden metin yer yer imla açısından farklılıklar gösterebilir. Orijinal metin bilgisayar ortamına aktarılırken büyük oranda orijinaline bağlı kalınmaya çalışılmıştır. Kutadgu Bilig ön sözü, Arap harfli olarak aşağıdadır: حمد و سپاس و منت و اوكدي تنكري عز و جلقا كيم اولوغلوغ ايذيسي توكل قدرتليغ پادشاه ييرلي كوكلي يراتغان قموغ…

Dil Derslerinde Uygulama Sınavı Kaldırıldı

Uygulama Sınavı Kaldırıldı! 16 Eylül 2017 tarihli ve 30182 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği” değişiklikleri uyarınca liselerde okutulan “dil ve anlatım” ve “Türk dili ve edebiyatı” derslerinde uygulama sınavları kaldırıldı. “Dil ve anlatım ile yabancı dil derslerinin sınavları dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçmek için yazılı ve uygulamalı olarak yapılır.” şeklindeki eski yönetmelik maddesi şu şekilde değiştirildi: “Yabancı dil derslerinin sınavları dinleme, konuşma,…

Edebiyat Yapmak Ne Demektir?

Türk Dil Kurumuna göre edebiyat yapmak “bir konu üzerinde gereksiz yere süslü sözler söylemek” anlamına geliyor. Peki edebiyat yapmak, edebî bir eser oluşturmak anlamına niçin gelmez? Bu sorunun yanıtını bulmak için edebiyatın ne anlama geldiğini bilmek gerekir. Edebiyat Nedir? Edebiyat kelime anlamı olarak “güzel olanlar” anlamına gelir. Bu anlama göre edebiyat güzel olanı anlatmalıdır. Ancak buradaki güzelliğin ahlakî-düşünsel bir güzelliği mi, yoksa üslup ve anlatımımı…

Okunması Gereken Kitaplar (Öneri)

Okunması gereken kitaplar listemize hoş geldiniz. Bu yazımızda sizlere hayatınız boyunca mutlaka okuması gereken kitaplar içerisinden 50 kitaplık bir liste hazırladık. Tabii ki bu liste, kişisel zevkleri yansıtan öznel bir çalışma. “Ne okuyayım?” diye düşünüyorsanız, listemizden yararlanabilirsiniz. Okunması gereken kitaplar listemizin ilk sırasını Salinger’in Çavdar Tarlasında Çocuklar adlı başyapıtı dolduruyor. Okunması Gereken Kitaplar Listesi (50 adet) 1. Çavdar Tarlasında Çocuklar – Jerome Salinger2. İnci –…

Rabguzî ve Kısasü’l-Enbiyâ

Rabgûzî ya da Nâsırü’d-dîn bin Burhânü’d-dîn er-Rabgûzî, Harezm sahası Türk edebiyatının nesir alanındaki ilk temsilcilerindendir. 12. ve 13. yüzyıllarda yaşamıştır. Onun yazdığı Kısasü’l-Enbiya adlı eser Harezm Türkçesi ile yazılan ilk yapıttır. Rabguzî, Ribât Oğuz kasabasında doğduğu için Rabguzî mahlasını kullanmıştır. Asıl mesleği kadılıktır. Rabguzî’nin dili Kutadgu Bilig’in yazıldığı Hakaniye Türkçesi ile Çağatay Türkçesi arasındaki geçiş sürecinin özelliklerini gösterir. Kısasü’l-Enbiya, Harezm Türkçesi ile yazılan önemli bir…

Dil İçerisindeki Özel Diller: Jargon, Argo ve Kişisel Dil

Dillerin belirgin kullanılma alanlarında özel diller oluşur. Özel dillere dilce adı da verilir. Dilceler, günlük dil ve ölçünlü dil dışında kalan kendine özgü bir ifade alanını tanımlar. Özel dillerin günlük yaşamda iletişim amacıyla müracaat ettiğimiz dillerden en büyük farkı, dilcelerin belirli topluluklara ya da bireylere hitap etmesi yani sınırlı bir kullanımı olmasıdır. Özel diller üçe ayrılır: Jargon: Belirli bir meslek grubunun kendi arasında kullandığı özel…

Türklerin Kullandığı Alfabeler: Türkler Niçin Farklı Alfabeler Kullanmıştır?

Türkler tarih boyunca birçok alfabeyi kullanmıştır. Bu alfabelerden Göktürk, Uygur, Arap, Latin ve Kiril alfabeleri uzun süre ve geniş ölçüde kullanılan alfabeler olmuştur. Bu alfabelerin yanında Mani, Brahmi, Tibet, Süryani, İbrani ve Grek alfabeleriyle de yazılan Türkçe metinler vardır. Türklerin tarih boyunca farklı alfabeler kullanmalarının temel nedenleri şunlardır: 1. Eğitsel nedenler: Özellikle 20. yüzyıldan itibaren alfabe tercihlerinde eğitsel nedenler ön plana çıkmıştır. Çünkü bu yüzyıldan…

Türkçenin tarihî dönemlere ayrılmasında hangi ölçütler belirleyici olmuştur?

Türkçenin tarihî dönemlere ayrılmasındaki en önemli ölçütler şunlardır: Coğrafya: Ana vatanı Orta Asya olan Türklerin farklı coğrafyalara göç etmeleri sonucunda birçok Türk dili arasında farklılıklar ortaya çıkmıştır. Coğrafya farkı arttıkça aynı dili konuşan insanların bir süre sonra anlaşmakta zorlandıkları görülür. Örneğin Sibirya’da yaşayan Saha Türkleri, çok erken dönemde Orta Asya’daki Türk topluluğu ile uzaklaştığı için bugün Sahaların konuştuğu Yakutça, Türkiye Türkçesi ile oldukça farklı bir ses…

Mission News Theme Compete Themes tarafından yapılmıştır.