GENEL

Su Kasidesi’nin İncelenmesi | Su Kasidesi Beyit Tahlili

Paylaş

Su Kasidesi, konusu itibarıyla peygamber sevgisini anlatan Fuzûlî‘ye ait naat türünde bir kasidedir. Fuzûlî, “Su Kasidesi”nde derin anlamlarla geniş hayal dünyaları kurar. Eser, Fuzûlî’nin en önemli naatidir. Su Kasidesi ya da Kasîde Der Na’t-ı Hazret-i Nebevî yüzyıllardır sevilerek okunan bir eserdir. Bu eser Fuzuli’nin Hz. Muhammed’e duyduğu sevgiyi ortaya koyar. Şimdi gelin bu eserin matla beytini inceleyelim.

Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlare su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su
(Şiirin tamamı için tıklayın.)

صاچما اي كوزاشكدن كوكلومده كي اودلاره صو
كيم بو دكلو دوتشان اودلاره قيلماز چاره صو

Vezin: Fâ'ilâtün fâ'ilâtün fâ'ilâtün fâ'ilâtün

[Ey göz, gönlümdeki ateşlere gözyaşlarından su serpme çünkü böylesine tutuşan ateşlere su fayda etmez.]*

Fuzuli, bu matla beytinde Hz. Muhammed’e duyduğu sevginin ne denli içten olduğunu bizlere göstermektedir. Bunu yaparken çağının ötesinde bilinç kodlarıyla psikanalitik bir tavır içerisindedir (bk. Duman, 2019). Şair, gönlündeki peygambere olan özlemi büyük bir ateşe benzetmiş ve bu ateşin su zerreleri ile söndürülemeyecek kadar büyük olduğunu betimlemiştir.

Su Kasidesi kaç beyittir?

Su Kasidesi, 32 beyitten oluşmaktadır. Bu beyitlerde Hz. Muhammed sevgisi duygusal bir dille ifade bulmuştur.

Eserde kaside nazım biçimine uygun olarak aa-ba-ca şeklinde bir uyak düzeni kullanılmıştır. Ayrıca kasideler, aruz ölçüsü ile yazılır. Bu eserde de aruz başarılı bir şekilde kullanılmıştır.

Dil Özellikleri

Kendi dönemine göre sade bir dili vardır. Fuzuli, sade dili sayesinde Tüm İslam coğrafyasında sevilip okunmuştur. Bu sebeple halk edebiyatında bir Fuzuli kolu dahi vardır.

Su Kasidesi, Türklerin kültür coğrafyasında Süleyman Çelebi’nin Vesiletü’n-Necat adlı eserinden sonra en çok okunan naattır. Eser, sadece diline rağmen geniş bir mazmun evrenine sahiptir. Fuzuli’deki coşkun duygular, şiirin duygu bütünlüğünde önemli bir yere sahiptir.

Su Kasidesi’ndeki Söz Sanatları

Bu beyit divan şiirinin belki de en çok söz sanatı bulunan beyitlerinden biridir.

Fuzuli’nin burada gönlündeki özlem yerine ateş (od) kelimesini kullanması açık istiaredir. İkinci dizede ise soru sorma yani istifam sanatından yararlanmıştır. Ayrıca beyitte su ve ateş kelimeleri birbirinin zıttı olarak kullanılmış yani tezat sanatı yapılmıştır. Ayrıca şiirin hemen girişinde seslenme yani nida sanatına başvurulmuştur. Eşk (gözyaşı) ve göz gibi birbiriyle uyumlu kelimeler ise tenasüp sanatını oluşturmaktadır. Ayrıca sanatçı göze kişilik verip onu kişileştirmiş yani teşhis sanatından yararlanmıştır. Gözyaşı dökmek yürek yangınını dindirme maksadıyla yapıldığından beyitte hüsn-ü tahlil sanatı da bulunur. (Beyitteki sanatlar için bk.)

Fuzûlî, bu beyti ve Su Kaside’sinin tamamına yazarken Ali Şîr Nevâî’nin naatinden etkilenmiştir. Nevâî’nin beyti şöyledir:

Seyl-i eşkim birle yutmış cümle-i alemni su
Cümle-i alemni kem bu nilgûn taremni su

KAYNAKLAR

Alyılmaz, S. (2015). Türkçenin söz diziminde seslenmeler ve seslenme öbekleri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (54).

Aydemir, Y. (2002). Türk Edebiyatında KasideBilig, (24), 133-168.

Çalışkan, A. (1992). Fuzuli’nin Su kasidesi ve şerhi (Vol. 316). DİB.

Duman, M. Akif (2019c): “Sigmund Freud’un Mazmun Anlayışı”, Türk Dili- Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: CXVI Sayı: 807. Mart 2019. Ankara: TDK, ss.10-27.

Üzgör, T. (2014). Su Redifleri Şiirler ve Fuzûlî’nin Su Kasidesi’nin Kompozisyonuna Dâir. İlmî Araştırmalar: Dil, Edebiyat, Tarih İncelemeleri, (9), 239-248.

Özet
Başlık
Su Kasidesi'nin İncelenmesi | Su Kasidesi Beyit Tahlili
Açıklama
Su Kasidesi | Fuzûlî, Türk edebiyatında müstesna bir yeri olan divan şairimizdir. Şiirlerinde mündemiç anlamlarla geniş hayal dünyaları kurar. Fuzûlî'nin en önemli eserlerinden biri de Su Kasidesi adlı naattır. Su Kasidesi, yüzyıllardır sevilerek okunan bir eserdir. Bu eser Fuzuli'nin Hz. Muhammed'e duyduğu sevgiyi ortaya koyar.
Yayımcı
Yayımlayan
Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri
Logo
admin

Son gönderiler

Geçiş Dönemi – “Geçiş Dönemi” ifadesinden ne anlıyorsunuz?

Geçiş Dönemi ifadesinden Türklerin İslamiyet'e geçmeye başladığı Karahanlı Türkçesi dönemi anlaşılır. Karahanlı Türkçesine Hakaniye lehçesi… Daha Fazla

Eylül 20, 2021

Betik’in “İnsan Konulu” Eylül 2021 Sayısı

Betik'in "insan konulu" Eylül 2021 sayısı çıktı. Dergimizde insan konulu şiirler, hikâyeler ve diğer türlerde… Daha Fazla

Eylül 15, 2021

Fethiye’de gezilecek yerler

Bir Türkiye kâşifi için en eğlenceli ve müthiş anılar yaratan yerlerden biri Fethiye... Öyleyse Akdeniz… Daha Fazla

Eylül 10, 2021

Osmanlı Türkçesi neden yabancı dillerin etkisi altında kalmıştır?

Osmanlı Türkçesi, kültürel etkileşime dayalı birçok neden ile yabancı dillerin etkisinde kalmıştır. Özellikle İslam kültür… Daha Fazla

Eylül 9, 2021

Efe Mandıracı kimdir?

Efe Mandıracı, voleybol milli takımımızın ve ARKAS'ın en önemli isimlerinin başında geliyor. Efe, 2.01 m… Daha Fazla

Eylül 3, 2021

Türkçe sözlükler

Türk dilinin zenginliklerinin kayıt altına alınmasındaki en önemli çalışmaların başında Türkçe sözlükler gelir. Tarîhi süreç… Daha Fazla

Ağustos 30, 2021