İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Yaban Romanının Konusu ve Özeti | Yaban romanı kimindir?

Yaban Romanının Konusu ve Özeti adlı bu yazımızda aydın ve halk kitlelerinin arasındaki çatışmayı en güzel anlatan romanlardan birini retorik ve tematik roman incelemesi tekniği ile ele alacağız. Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki, Yakup Kadri Karaosmanoğlu tarafından yazılan aydın-köylü teması üzerinde duran bu roman, Kurtuluş Savaşı’nı anlatan eserlerdendir. Millî Edebiyat Dönemi geleneğini Cumhuriyet Dönemi’nde sürdüren bir romandır. Ahmet Celal karakteri eserde Türk aydınını temsil eder.

Yaban Romanının Konusu ve Teması Nedir?

Yaban, toplumda aydınların halka yabancılaşmasının ve onu ihmal etmesinin ne gibi sonuçlar doğuracağı temasını en güzel bir dille anlatan realist bir romandır. Nitekim Yaban romanının konusu Kurtuluş Savaşı yıllarında Türk aydını ve köylüsünün durumudur.

Eserde realizm akımının etkileri görülür. Çünkü diğer Millî Edebiyat temsilcilerinin aksine Yakup Kadri, Anadolu’yu kayıtsız şartsız öven romantik bir tutum takınmaz. Onun için Anadolu yıllarca devlet ve aydınlar tarafından unutulan, cahilliğe terk edilen bir hazinedir. Aslolan Anadolu insanının içerisindeki gerçek özü ortaya çıkarmak ve Anadolu’yu kalkındırmaktır. Bu durumun anlatımı örtük iletilerle vücut bulur.

Trabzon'dan Bal

Eserde Yakup Kadri, Türk aydınını zeytinyağına benzetir. Ahmet Celal karakterine şu unutulmaz sözleri söyletir:

Lakin işte görüyorum ki, bir çanak suda bir damla zeytinyağı gibiyim. Ne karışıyorum ne de dibe çökebiliyorum.⁠⁠

Yaban, Yakup Kadri Karaosmanoğlu

İşte Türk köylüsünün çaresizliğine yol kapı aralayan Türk aydınının hazin durumu budur. Aydınlar ya halktan tamamen kopuktur ya da halkın seviyesine inip halkla iletişime geçmekte zorlanırlar.

Yakup Kadri, Anadolu’nun aydınlar tarafından yapayalnız bırakılmasına sadece üzülmez. O aynı zamanda bu duruma büyük bir öfke duyar. Nitekim romanda realizmin sınırlarının gevşeyip âdeta romantik nutukların bulunduğu pasajlar vardır. Bu bölümler Anadolu köylüsü ve Türk aydınının açık bir dışavurumudur.

Anadolu halkının bir ruhu vardı, nüfuz edemedin. Bir kafası vardı; aydınlatamadın. Bir vücudu vardı; besleyemedin. Üstünde yaşadığı bir toprak vardı! İşletemedin. Onu, hayvani duyguların, cehaletin, yoksulluğun ve kıtlığın elinde bıraktın. O, katı toprakla kuru göğün arasında bir yabani ot gibi bitti. Şimdi, elinde orak, buraya hasada gelmişsin. Ne ektin ki, ne biçeceksin?

Yaban, Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Aydınların ve Gençlerin Milletlerine Karşı Sorumluluklarının Nelerdir?

Yaban romanında çizilen Anadolu portresi, Mustafa Kemal’in Anadolu’nun mutlak surette kalkınmasına verdiği önemin bir bildirgesi gibidir. Çünkü aydınların ve gençlerin milletlerine karşı sorumluluklarını unuttuğu bir ortamda kırsal kalkınmadan bahsetmek hayalciliktir. Köyün ve köylünün kalkınması bilimsel veriler ve sosyolojik çalışmalar ile ele alınması gereken bir mevzudur. Nitekim Atatürk bu hususta şunları söylemiştir:

Aydınlarımız milletimi en mutlu millet yapayım derler. Başka milletler nasıl olmuşsa onu da aynen öyle yapalım derler. Fakat düşünmeliyiz ki, böyle bir görüş hiçbir devirde başarılı olmuş değildir. Bir millet için mutluluk olan bir şey diğer millet için felâket olabilir. Aynı neden ve şartlar birini mutlu ettiği halde diğerini mutsuz edebilir. Onun için bu millete gideceği yolu gösterirken dünyanın her türlü ilminden, keşiflerinden, gelişmelerinden yararlanalım, ancak unutmayalım ki, asıl temeli kendi içimizden çıkarmak zorundayız

Mustafa Kemal Atatürk

Yaban Romanının Özeti

Yaban eğitimli bir Türk subayı olan Ahmet Celal’in Kurtuluş savaşı yıllarında yerleştiği Eskişehir dolaylarındaki Anadolu köyünde geçer. Ahmet Celal, vatanı için birçok savaşa katılmış ve Çanakkale Savaşı’nda kolunu kaybetmiştir. Babası da kendisi gibi askerdir.

Birinci Dünya Savaşı’nda kolunu kaybeden Ahmet Celal, vatansever bir insandır. Artık savaşamayacağı için emir eri olarak birlikte savaştığı Mehmet Ali’nin köyüne gider. Amacı savaş yıllarında bir nebze olsun halka kurtuluş bilincini aşılamaktır.

Ahmet Celal halkın Kurtuluş Savaşı’na olan duyarsızlığı karşısında hayal kırıklığına uğrar. Hatta köylü vatan uğruna kolunu kaybeden Ahmet Celal’i önemsemez. Onu kendisinden farklı görür ve dışlar. Bu yüzden köylü tarafından “Yaban” adını alır.

Kendi emir eri bile zamanla Ahmet Celal’den uzaklaşır. Köyde Salih Ağa adındaki şahısın sözü geçer. Halk onun sözünden çıkmaz. Sonuç olarak köyde cehalet kol gezer. İnsanlar Yunan askeri köye saldırana kadar Anadolu’nun işgaliyle ilgilenmez. Kendi sıradan hayatlarına bakar.

Mehmet Ali yeniden orduya katıldıktan sonra Ahmet Celal’in yalnızlığı iyice depreşir. Tam bu sırada Emine’yi görür ve ona âşık olur. Ancak Emine başka biriyle evlenir.

Köylü o denli cahildir ki Yunan köylerine saldırıp katliam yaptığında yaptıkları hatanın farkına varırlar. Ancak çok geçtir. Yıllarca bilgisizlik ve cehalete terk edilen Anadolu köylüsünün bu durumunun gerçek sorumlusu Türk aydınıdır. Çünkü Anadolu yüzyıllarca sadece asker toplamak için savaştan savaşa hatırlanmıştır.

Yunan saldırısı esnasında Ahmet Celal, Emine’yi de alarak köyden kaçmaya çalışır. Ancak Emine düşman tarafından vurulur. Ahmet Celal, günlüğünü ve Emine’yi bırakarak köyden uzaklaşır. Savaş sonrasında katliamın boyutunu tespit için köye gelen heyet bu günlüğü bulur. Yani Yaban, Türk edebiyatındaki günlük biçiminde yazılan romanlara örnektir.

Kaynakça / References

Biçer, E. (2018). Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Yaban Adlı Romanında Aydın Yozlaşması (Master’s thesis, Ardahan Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü).

Sevim, A. (2014). Yakup Kadri’nin Yaban Romanında Aydın-Halk Kopukluğu/Disconnection between Intellectuals and Community Theme in the Yakup Kadri’s Yaban Novel. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi1(2), 189-195.

Kapak Fotoğrafı: 54.kitap

Özet
Yaban Romanının Konusu ve Özeti | Yaban romanı kimindir?
Başlık
Yaban Romanının Konusu ve Özeti | Yaban romanı kimindir?
Açıklama
Yaban Romanının Konusu ve Özeti adlı bu yazımızda, aydın köylü çatışmasını işliyoruz. Yaban romanı incelemesi alıntılar ile açıklanıyor.
Yayımcı
Ensar KILIÇ
Yayımlayan
Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri
Logo

2 Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir