GENEL

Osmanlı Türkçesi neden yabancı dillerin etkisi altında kalmıştır?

Paylaş

Osmanlı Türkçesi, kültürel etkileşime dayalı birçok neden ile yabancı dillerin etkisinde kalmıştır. Özellikle İslam kültür dairesinin önemli unsurları olan Arap ve Fars dillerinden etkilenmiştir. Bu dillerden öncelikle dinî terimler olmak üzere çok sayıda yeni kelime Osmanlı Türkçesine geçmiştir. Bu da özellikle saray çevresinde konuşulan Türkçenin oldukça ağırlaşmasına sebep olmuştur. Bu durumun dört temel nedeni vardır:

  1. Osmanlı Türkçesinden önce de Orta Türkçe itibarıyla Arapça ve Farsça Türkçeyi etkilemeye başlamıştır. Özellikle halifeliğin Osmanlı’ya geçmesiyle birlikte bu süreç daha da hızlanmıştır. Veysi ve Nergisi gibi isimlerin kullandığı Osmanlı Türkçesi oldukça ağırdır.
  2. Osmanlı Türkçesi neden yabancı dillerden çok fazla etkilenmiştir sorusunun bir diğer cevabı, aruz ölçüsüdür. Türkçede uzun ünlü olmaması sebebiyle şairler aruzu daha sağlıklı kullanmak için yabancı kelimelerden yararlanmıştır. Sonuç olarak şiirde kullanılan bu kelimeler zamanla konuşma diline de geçmiştir.
  3. Osmanlı’dan önceki Türk devletlerinin birçoğunda edebiyat dili Farsça, bilim dili Arapçadır. Bu geleneği ilk yıkan Türk devleti Karamanoğulları Beyliği’dir. Bu hususta Karamanoğlu Mehmet Bey’in fermanı önemlidir. Türkçe resmî dil olmadığı bu zamanlarda Türkçe ile bilim ve sanat eseri çok az sayıda yazılmıştır. Bu da yabancı kelime girişini artırmıştır.
  4. Tanzimat ile birlikte Osmanlı’nın son döneminde artık Doğu’dan değil Batı’dan etkilenme başlamıştır. Bu dönemde Osmanlı Türkçesine giren kelimelerin büyük bir bölümü Fransızcadır. Çünkü Osmanlı, Fransa’yı Batı’ya açılan kapı olarak görmüştür.

Osmanlı Türkçesi neden yabancı etkiye çok açıktı?

Osmanlı Devleti’nin genel devlet politikası, ümmetçilik üzerine idi. Yani bütün tebaa Müslüman ve gayrimüslim olarak nitelendiriliyordu. Bu durumda Türkçeye Arapça ve Farsça kelimelerin girmesi bir sorun olarak görülmüyordu. Hatta bu duruma bir zenginlik olarak bakılıyordu.

Osmanlı Devleti’nin hüküm sürdüğü yıllarda her ne kadar dile giren yabancı kelimelere kötü bir nazarla bakılmasa da Türkçenin önemi hususunda duyarlı aydınlar da vardı. Bunlardan en önemlisi Osmanlı dışında yaşayan Türk şairlerinden Ali Şir Nevai idi. Nevai, Muhakemetü’l-Lugateyn adı eserinde Türkçenin Farsçadan daha üstün olduğuna dair görüşünü dile getirmişti.

Osmanlı’da Batı hayranlığı

Osmanlı’nın son döneminde yurt dışında yetişen paşaların birçoğu okudukları ülkenin kültürünün Osmanlı’da yayılmasını sağladı. Hatta Osmanlı topraklarında birçok Fransız, Alman vb. ülkelere ait eğitim kurumları açıldı. Bu ortamda, teknolojiye bağlı olarak hayatın içerisine dâhil olan nesnelere ise Türkçe isimler vermek gibi bir hassasiyet is gelişmedi.

yonetici1

Son gönderiler

Geçiş Dönemi – “Geçiş Dönemi” ifadesinden ne anlıyorsunuz?

Geçiş Dönemi ifadesinden Türklerin İslamiyet'e geçmeye başladığı Karahanlı Türkçesi dönemi anlaşılır. Karahanlı Türkçesine Hakaniye lehçesi… Daha Fazla

Eylül 20, 2021

Betik’in “İnsan Konulu” Eylül 2021 Sayısı

Betik'in "insan konulu" Eylül 2021 sayısı çıktı. Dergimizde insan konulu şiirler, hikâyeler ve diğer türlerde… Daha Fazla

Eylül 15, 2021

Fethiye’de gezilecek yerler

Bir Türkiye kâşifi için en eğlenceli ve müthiş anılar yaratan yerlerden biri Fethiye... Öyleyse Akdeniz… Daha Fazla

Eylül 10, 2021

Efe Mandıracı kimdir?

Efe Mandıracı, voleybol milli takımımızın ve ARKAS'ın en önemli isimlerinin başında geliyor. Efe, 2.01 m… Daha Fazla

Eylül 3, 2021

Türkçe sözlükler

Türk dilinin zenginliklerinin kayıt altına alınmasındaki en önemli çalışmaların başında Türkçe sözlükler gelir. Tarîhi süreç… Daha Fazla

Ağustos 30, 2021

Bodrum rüzgarsız sahil ve koylar – Bodrum’un rüzgarsız koyları

Bodrum, Türkiye'nin en elit turistik merkezlerinden biri. Fakat rüzgarı ile de meşhur. Bodrum rüzgarsız sahil… Daha Fazla

Ağustos 29, 2021