Olay anlatımını değil betimleme anlatım tekniğini esas alan hikayelere durum hikayesi, kesit hikayesi veya Çehov hikayesi denir. Ayrıca durum hikayesinin Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisi Memduh Şevket Esendal‘dır.
Türk edebiyatında durum hikayesinin temsilcileri şunlardır:
Not: Durum hikâyesi zamanla bireyin iç dünyasını anlatan modernist eserlerin altyapısını oluşturmaya başlamıştır. Bu sebeple birçok modernist hikaye de durum hikayesi özelliği gösterir.
Gerekli süre: 1 saat
Durum hikayesi nasıl yazılır?
Durum hikayesinde olay anlatımı sınırlıdır. Bu sebeple önce kişiler belirlenmelidir. Gerektiğinde öykü tek kişiyi de anlatabilir. Genellikle durum hikayelerinde kişi sayısı azdır.
Kişiler belirlendikten sonra insanlar arasındaki ilişki bağını en iyi yansıtacak mekan belirlenir. Nitekim mekanın özellikleri detaylıdır. Yani duvardaki tablodan masanın üzerindeki toplu iğneye kadar her detay önemlidir.
Yazım aşamasında önemli olan olay anlatımını mümkün oldukça az, ruhsal çözümlemeleri ve görüntü betimlemelerini fazla kullanmaktır.
Anlatım esnasında sadece mekan unsurlarını tasvir etmek yetmez. Ayrıca kişilerin iç dünyasını anlatmak da çok önemlidir.
Durum öykülerinde temel çatışma hikaye boyunca benzer yoğunlukta devam eder. Hikayenin başlangıcı ve sonu arasında ciddi bir fark yoktur. Nitekim sürekli bir gözlem vardır. Yapılan tek şey bu ruhsal ve mekansal gözlemleri aktarmaktır.
Betimlemeleri ile ön plana çıkan durum hikayesinin diğer adı kesit hikayesidir. Ayrıca bu türü icat eden Çehov sebebiyle Çehov tarzı hikaye olarak da bilinir.
Durum hikayesinin zıddı nedir?
Durum hikayesi ile özellik açısından farklar gösteren hikaye olay hikayesidir. Olay hikayesi dünyada Fransız yazar Maupassant tarafından geliştirilmiştir. Türk edebiyatında ise Ömer Seyfettin bu türün ilk önemli temsilcisidir.
Anton Çehov, dünya edebiyatında durum hikayeleri ile ünlü bir yazardır. Bu türe adını vermiştir. Asıl mesleği doktorluktur. Henrik Ibsen ve August Strindberg ile birlikte tiyatrodaki modernizmin kurucusudur. Ancak Martı adlı tiyatrosunu yazdıktan sonra bu türde başka bir eser vermemiştir.
Çehov, aslında tiyatroya para kazanma amacı ile başlamıştır. Bu amaç onun sanata olan ilgisini açığa çıkarmıştır.
Onun tiyatrolarında da durum hikayesi esintileri fazladır. Nitekim insanlar tiyatrolarını “ruh hali tiyatrosu” olarak nitelemiştir.
Makale tam metnine ulaşın (PDF). Öz: Orhun Yazıtları, İslamiyet öncesinde Orta Asya bozkırında yaşayan göçebe… Daha Fazla
Türkiye’nin en köklü şiir yarışmalarından biri olan Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri Şiir Yarışması’nın 12.sinin sonuçları… Daha Fazla
Kağan, Türk ve Moğol devletlerini yöneten hükümdarların unvanıdır. Bu sebeple tarihteki Türk devletlerinin yönetim şekline… Daha Fazla
İsim tamlamalarını oluşturan isim ya da zamirlerin arasına gelerek bu kelimeler arasında ilişki kuran eke,… Daha Fazla
Günümüzde yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte “deepfake” kavramı giderek daha fazla tartışılır hâle gelmiştir. Türkçede… Daha Fazla
Özet Kitapçığıİndir 16–18 Mayıs 2025 tarihleri arasında Buhara’da düzenlenen Uluslararası Dil ve Edebiyatta Sağlık Sempozyumu,… Daha Fazla