İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Sergüzeşt: Konusu, Özeti, Yazarı, Kahramanları ve Çözümlemesi

Türk edebiyatındaki kölelik konusu en güzel anlatan Tanzimat romanı Sergüzeşt’tir. Peki, Sergüzeşt kimin romanıdır? Hangi dönemde yazılmıştır? Sergüzeşt romanı Samipaşazade Sezai tarafından yazılmıştır. Tanzimat I. Dönem romanlarındandır. Eserde Kafkaslardan cariyelik maksadıyla İstanbul’a getirilen Dilber adındaki esir bir kızın başından geçenler hem realist hem de romantik unsurlarla betimlenir. Nitekim eser bu yönüyle Tanzimat romanının romantizmden uzaklaşıp yavaş yavaş realizme yaklaşmasını temsil eder. Özet olarak Sergüzeşt konusu ve retorik çözümlemesi itibarıyla Türk edebiyatındaki ilk realist roman denemesidir. Bununla birlikte konudan ayrı düşünüldüğünde Sergüzeşt romanı kahramanları romantik özellikler gösterir.

Sergüzeşt: Konusu ve Önemi

Sergüzeşt romanının konusu cariyelik sistemidir. Türk edebiyatındaki ilk realist roman denemesi olan Sergüzeşt, kölelik sorununu işleyen Tanzimat Dönemi ürünlerine örnektir. Bazı özellikleriyle uzun hikaye özellikleri gösterir. Ayrıca Tanzimat Dönemi’nde kölelik hâlâ canlı olarak Osmanlı toplumunda işlemeye devam etmiştir. Varlıklı kimseler özellikle Kafkas kökenli kızları kendi konaklarına köle olarak almıştır.

Sergüzeşt Romanının Özeti

Kölelik düzenine bir başkaldırı olan Sergüzeşt romanı, 1888 yılında kaleme alınmıştır. Eser, Kafkasya’da köle tacirlerinin eline düşen Dilber’in İstanbul’a getirilmesiyle başlar. Dilber, İstanbul’daki bir köle pazarında Mustafa Efendi’ye belirli bir ücret karşılığında satılır. Tüm bunlar olurken Dilber yalnızca 9 yaşındadır. Mustafa Efendi’nin hanımı henüz çocuk yaştaki Dilber’e türlü işkencelerde bulunur. Mustafa Efendi tayin gereği Erzurum’a gitmek zorunda kalınca Dilber de önce köle tacirine sonra da başka bir efendiye satılır.

Trabzon'dan Bal

Dilber’in maruz kaldığı işkenceler köle tacirinin emrindeyken de sürmüştür. Bununla birlikte daha pahalıya satılabilmesi için tacir, evinde onun müzik ve okuma gibi alanlarda eğitim görmesini sağlamıştır. Nitekim yeni efendisine görgülü bir cariye olarak satılmıştır.

Dilber’in yeni sahibi Âsâf Bey’dir. O nispeten vicdanlı ve görgülü bir insandır. Dilber bu konakta da bazı zorluklar yaşamıştır. Ancak diğer bulunduğu yerlerle kıyaslayınca burası ona cennet gibi gelmiştir. Dilber kısa sürede Âsâf Bey’in oğlu Celâl’in ilgisini çekmiştir. Celâl’in Dilber’e olan ilgisi konakta huzursuzluk çıkarmıştır. Bunun üzerine Dilber yeni bir efendiye satılmıştır. Bu durum Celâl’in büyük bir yıkım yaşamasına neden olmuştur.

Sergüzeşt Cariyelik Konusunun Barındırdığı Trajediyle Biter

Dilber’i satın alan efendi, onu Mısır’a götürmüştür. Amacı onu da haremine katmaktır. Buna karşı çıkan Dilber, efendisi tarafından kasvetli bir bölmeye hapsedilmiştir. Bununla birlikte Cevher adlı harem ağası ona acımaktadır. Sonuçta Cevher onu İstanbul’a kaçırmak için bir plan yapar. Ancak onu bölmeden ip yardımıyla çıkarırken düşerek can verir. Bunun üzerine Dilber büyük bir ümitsizliğe kapılır. Hem Cevher’in kendisini kurtarırken ölmesi hem de artık kaçamayacağını anlaması onu intihara sürükler. Romanın son sahnesinde Dilber kendini Nil Nehri’ne bırakır.

Sergüzeşt Romanı Hangi Dönemde Yazılmıştır?

Sergüzeşt romanı Tanzimat I. Dönem’de yazılmıştır. Bu yüzden eserin birçok bölümünde baskın anlayış romantizmdir. Bununla birlikte gerçekçi unsurlar da bazı pasajlarda etkilidir. Eser Tanzimat I. Dönem’e ait özelliklere uygun olarak toplumu köleliğin zararları hususunda bilinçlendirmeyi amaçlamıştır. Nitekim bu konuyu ele alan romanların da etkisiyle cariyelik sistemi Osmanlı’nın son döneminde tamamen ortadan kalkmıştır.

Sergüzeşt Romanının Bakış Açısı Nedir?

Sergüzeşt romanı üçüncü şahsın ağzından tanrısal bakış açısıyla kaleme alınmıştır. Bu sebeple yazar birçok yerde kahramanların niyetlerini okur. Eserdeki romantizm etkileri dolayısıyla olay örgülerinin bağlanmasında tesadüfler önemli bir araçtır.

Sergüzeşt romanı niçin yazılmıştır?

Samipaşazade Sezai kendisiyle yapılan bir mülakatta Sergüzeşt romanının konusu ve yazılma hikâyesini şu şekilde anlatmıştır:

Boğaziçi’nde geniş bahçeleri, kalın çınar ve fıstık ağaçlarının gölgesine uzanmış durgun, loş ve serin havuzları, büyük ve geniş bağları, ihtişamlı konakları olan -Mısırlılara ait- malikânelerden birinde bir bahar günü gezerken, esir kadınları ve kızları, halayıkların hayatını düşünmüşler. Ve bu kendilerine romanlarını ilham etmiş; bizim edebiyatımızda ilk defa olarak tezli romanı, bir “Jack”dan ziyade bir “Graziella”yı, hatırlatan, yani realist olmaktan ziyade romantik olan romanı yazmışlar.

Sami Paşazade Sezai Bey, Ruşen Eşref Ünaydın, Diyorlar ki
Özet
Sergüzeşt Konusu, Özeti, Kahramanları ve Çözümlemesi
Başlık
Sergüzeşt Konusu, Özeti, Kahramanları ve Çözümlemesi
Açıklama
Sergüzeşt Türk edebiyatındaki ilk psikolojik roman olarak bilinir. Sergüzeşt romanının yazarı kimdir? Eserde işlenen konu nedir?
Yayımcı
Ensar KILIÇ
Yayımlayan
Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri
Logo

4 Yorum

  1. […] Sergüzeşt Konusu, Özeti, Yazarı, Kahramanları ve ÇözümlemesiSergüzeşt Konusu, Özeti, Yazarı, Kahramanları ve Çözümlemesiyonetici1 tarafındanTürk edebiyatındaki kölelik konusu en güzel anlatan Tanzimat romanı Sergüzeşt'tir. Peki, Sergüzeşt kimin romanıdır? Hangi dönemde yazılmıştır? Sergüzeşt romanı Samipaşazade Sezai tarafından yazılmıştır. Tanzimat I…. […]

  2. […] Sergüzeşt Konusu, Özeti, Yazarı, Kahramanları ve ÇözümlemesiSergüzeşt Konusu, Özeti, Yazarı, Kahramanları ve Çözümlemesiyonetici1 tarafındanTürk edebiyatındaki kölelik konusu en güzel anlatan Tanzimat romanı Sergüzeşt'tir. Peki, Sergüzeşt kimin romanıdır? Hangi dönemde yazılmıştır? Sergüzeşt romanı Samipaşazade Sezai tarafından yazılmıştır. Tanzimat I…. […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir