İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Yazı etiketleri “Soğdiana”

Soğdiana

Beşinci yüzyıldan kayıtlar, Soğdların yaşadığı bölgeyi Soğdiana olarak adlandırmaktadır. Burada yaşayan Soğdlar, bir İran kavmidir. Yani Soğdlar Türk değildir.

Bu kavmin mensupları da tıpkı İranlılar gibi eski devirde Zerdüştlük dinine mensuptur. Ancak daha sonra Mani dininin yayılmasında büyük etki sahibi olmuşlardır.

Moğolların yükselişi Soğdların büyük ölçüde Soğdiana olarak adlandırılan topraklardan kaçmasına neden olmuştur. Onlar özellikle Orta Asya’dan batıya ve güneye hareket etmiştir. Birçok Soğd, zaten iyi ilişkiler kurdukları ve uzun süre bürokratlık görevlerinde bulundukları Türk hükümdarların etkisiyle Türkleşmiştir.

Bugün Soğdlar, kendi kimliklerini kaybetmiştir. Soğdların özellikle Özbek ve Tacik kültürünün etkisiyle kendi kültür, dil ve kimliklerini kaybettikleri bilinmektedir.

Bugün Tacikistan’ın dağlık bölgelerinde Soğd ırkının öz temsilcisi durumunda yalnızca birkaç düzine insan kalmıştır.

Soğdiana neresidir?

Soğdiana denince akla ilk olarak Semerkant gelir. Ancak bu bölge Semerkant’tan çok daha büyüktür. Öyle ki günümüz Özbekistan, Tacikistan, Kazakistan ve Kırgızistan sınırları içerisinde yer alan tarihî bir bölgedir. Tarihî olarak Ahameniş İmparatorluğunun bir eyaletidir ve Büyük Darius’un Behistun Yazıtı’nda geçmektedir.

Tarihte birçok Soğd beyliği kurulsa da bunlar hiçbir zaman birleşmemiştir. Ayrıca bu halk, siyasi bir bütünlük hiçbir zaman kurmamıştır. Bunun yerine Soğdlar güçlü devletlerin içerisinde imtiyazlı bir sınıf olmayı başarmıştır. Nitekim onlar, Göktürk siyasetinin en önemli yönlendiricilerinden biri olmuştur.

Soğdlar İpek Yolu üzerinde kilit bir konuma sahipti ve Çin ile Orta Asya arasındaki ticareti kolaylaştırmada önemli bir rol oynadılar. Bu noktada Göktürklerle zaman zaman gerilen Çin ilişkilerinin dengeye oturtulmasında önemli katkıları oldu.