İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Yazıların kategorisi: “MAKALELER”

Öz Türkçe İsimler Sözlüğü

Öz Türkçe isimler ve eski Türk isimleri sözlüğümüzde, Türkçe kökenli erkek ve kız isimleri anlamlarıyla incelendi. Nitekim şu an göz attığınız Türkçe bebek adları, Göktürkçe isimler, Türk prenslerinin, prenseslerinin isimleri, Türk büyüklerinin adları, Türk hükümdarları ve Hun isimleri gibi birçok ad toplandı. Ayrıca söylenişi güzel Azerbaycan, Kazak, Özbek, Kırgız ve Altay isimleri de listeye eklendi.

Trabzon’da Gazetecilik

Bugün Trabzon yerel gazeteler açısından Türkiye’nin en gelişmiş yerel medyalarından birine sahiptir. Trabzonspor gazeteleri en çok besleyen şehir dinamiğidir. Özellikle Trabzonspor’a ulusal basında yeterince yer verilmediği algısı yerel Trabzon gazetelerinin spor sayfalarına olan ilgiyi artırmaktadır. Nitekim Trabzon’daki hâlâ yayımlanan bazı yerel gazeteler şunlardır: Karadeniz Gazetesi Günebakış Gazetesi Taka Kuzey Ekspres Akçaabat Yeni Haber Trabzon’da yerel gazeteler ulusal basınla boy ölçüşebilecek tirajlarda basım yapabilmektedir. Bu durum,…

Evenkler

Türkçe gibi Altay dil ailesini paylaşan bir diğer dil Tunguzcadır. Bu yazımızda, Tunguzlar ile ilintili bir Kuzey Asya topluluğu olan ve taygalarla kaplı bir coğrafyada yaşayan Evenkleri konu edindik. Rusya’da Evenkler, Rusya’nın kuzeyinde yaşayan yerli halklardan biri olarak 2010 nüfus sayımında nitelendirilmektedir. Çin’de ise Evenkler, ülkede tanımlanmış 58 etnik gruptan biri olarak kabul edilmiştir. Resmî nüfus sayımlarına göre Rusya’da 38 bin Çin’de ise 31000 Evenk…

Türkçenin İç ve Dış Tarihine Genel Bir Bakış

Türk dili yani Türkçe, bugün de hâlâ devam eden değişik görüşlere karşın, dünya dilleri içinde genellikle Ural-Altay dil ailesine bağlı bir dil olma hüviyetini koruyordu. Ne var ki bu tutum, yapılan son araştırmalar doğrultusunda yerini farklı nazariyelere ve tartışmalara bırakmıştır. Modern Türk dili bugün Ural ve Altay olmak üzere iki farklı dil ailesinden söz etmektedir. Ural-Altay dil ailesinin artık başlı başına bir aile olarak incelenen…

Türk Kültüründe Geleneksel Bir Aydınlatma Aracı: Kandil

Not: Bu makale “Bilim ve Kültür” adlı dergide yayımlanmıştır: ERBAŞ, E. K. S., & KILIÇ, E. (2013). Türk Kültüründe Geleneksel Bir Aydınlatma Aracı: Kandil. Bilim ve Kültür, 114-125. Ensar KILIÇ Sıla ERBAŞ Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Elektrikli lambaların yaygınlaşmasından önce önemli bir aydınlanma gereci olan kandil, bugün bu özelliğini kaybetmesine rağmen tarihî değer taşıyan bir süs eşyası olarak misyonunu…

Çağatay Türkçesi Dönemi

1. Giriş Orta Türkçenin son dönemini temsil eden, Türkoloji literatüründeki  adı  Çağatay Türkçesi olarak bilinen yazı dili, Kuzey-Doğu Türkçesinin ikinci döneminin adıdır. En önemli temsilcisi Ali Şir Nevai olarak bilinir. 15. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar devam eden bu yazı dili, edebi bir dil olarak da bir yandan Hakaniye (Karahanlı), diğer yandan  Harezm Türkçesi etkisi altında Çağatay ulusundan meydana gelmiştir. Çağatay Türkçesi, Çağatay Dili, Çağatayca…

ORTAÖĞRETİM TÜRK EDEBİYATI 10. SINIF DERS KİTABI İNCELEMESİ

Ders kitabı incelemesi |Ortaöğretim, öğrencilere daha sonra uzmanlaşacakları bölümün anahtarını sunmakla birlikte onlara belli bir kültürel birikim de kazandırır. Örneğin, lise 1. sınıfta fizik dersi alan ve daha sonra sözel bölümü seçen bir öğrenci her ne kadar fizik problemlerinin çözümünde ileri bir düzeyde olmasa da; fiziğin yaşamla bağlaşımını kurmak bakımından önemli kazanımlar elde eder. Nasıl herkesten fizik sorularını çözmesini bekleyemezsek, liselerimizde öğrenim gören binlerce gencin,…

Dil nedir? Dil canlı mıdır? Dil çeşitleri nelerdir?

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan doğal bir araç, kendine özgü kuralları olan ve ancak kurallar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda gizli antlaşmalar düzeni; seslerden örülmüş toplumsal, sosyal bir kurumdur. Yani dil değişmez bir varlık değildir. Dilin özellikleri aşağıda sıralanmıştır. İçindekiler Dilin sosyal bir kurum olması ne demektir? Dilin özellikleri nelerdir? Dil doğal mıdır? Doğal bir araç olması Dilin canlı bir varlık olması…

Orta Türkçe Yapısal Biçimleri Ses Bilgisi Kılavuzu

Orta Türkçe, Göktürkçe ve Eski Uygur Türkçesinden sonra gelip Türkçe için genel anlamda Eski Uygurların yerlerini Müslüman Karlukların kurduğu Karahanlılara bırakmasıyla başlayan döneme işaret eder. Bu dönem Anadolu’da gelişen Eski Anadolu Türkçesiyle son bulur. Kutadgu Bilig, Divanu Lügati’t-Türk ve Kısasü’l-Enbiya gibi eserler bu döneme aittir. Orta Türkçe Dönemi’nin kapsamı tartışmalı olmak ile birlikte tarihî Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, tarihî Kıpçak Türkçesi ve Çağatay Türkçesi genellikle…

Ziya Paşa (Abdulhamid Ziyaeddin Bey)

Ziya Paşa, Zafernâme ve Harâbât gibi eserlerinin yanında terkib-i bendiyle de ünlü olan Tanzimat Dönemi düalist sanatçısıdır. Sanatçı, Sadaret Mektubî Kaleminde tanıdığı tezkireci Fatin Efendi’den öğrendiği aruz yaşamının sonuna dek şiirlerindeki ahenk unsurunu oluşturmuştur. Nitekim fikren Doğu-Batı çatışmasını yaşayan, eserlerindeyse klasik tarzlardan vazgeçmeyen bir kalemdir. A. Ziya Paşa’nın Edebi Kişiliği Biçimsel olarak, son büyük divân temsilcilerindendir. Ancak düşünce bağlamında yenilikçidir. Nazirecilik geleneğini sürdürmüş; özellikle Bağdatlı Ruhî’ye…