İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Yazıların kategorisi: “MAKALELER”

Öz Türkçe Kişi Adları

Adlar yalnızca geleneksel değerleri taşıyan bir imgelendirme sistemi değildir. Kişi adlarını incelediğimizde, bu tür adların sosyolojik nedenlenmelerden dine kadar geniş bir etki alanı içerisinde olduğunu görürüz. İşte tam da burada adların çocuklar ve veliler açısından farklı anlamlar taşıdıkları gerçeği ortaya çıkar. Çocuklar adlara daha çok varlık evrenindeki anlamlı sözlü ifadeler olarak bakarken bu bakış açısı erişkin bireylerde karmaşıklaşmaktadır. İşte bunun için içerisinde hiçbir yabancı öge…

TRABZON’DA GAZETECİLİĞİN DOĞUŞU

Trabzon, Türkiye’nin en gelişmiş yerel medyalarından birine sahiptir. Öyle ki, Trabzon’da yerel gazeteler ulusal basınla boy ölçüşebilecek tirajlarda basım yapabilmektedir. Bu durum, Trabzon’daki gazetecilik mesleğinin erken sayılabilecek bir dönemde başlamasıyla açıklanabilir. Trabzonun ilk gazetesi Trabzon Gazetesi, ilk özel gazetesi ise 1906’da kurulan Sa’adet’tir. Trabzon’da ilk gazete 1869’da dönemin Trabzon Valisi Esat Muhlis Paşa tarafından çıkarılmıştır. “Trabzon Gazetesi” adındaki yayın, ilk özel gazetemiz olan Tercüman-ı Ahvâl’den…

EVENKLER

Türkçe gibi Altay dil ailesini paylaşan bir diğer dil Tunguzcadır. Bu yazımızda, Tunguzlar ile ilintili bir Kuzey Asya topluluğu olan ve taygalarla kaplı bir coğrafyada yaşayan Evenkleri konu edindik. Rusya’da Evenkler, Rusya’nın kuzeyinde yaşayan yerli halklardan biri olarak 2010 nüfus sayımında nitelendirilmektedir. Çin’de ise Evenkler, ülkede tanımlanmış 58 etnik gruptan biri olarak kabul edilmiştir. Resmî nüfus sayımlarına göre Rusya’da 38 bin Çin’de ise 31000 Evenk…

ÇİÇEKLERİN DİLİ: RUHU GÜLÜN

Gül gül, mektup mektup büyüyen umut… Güneşin batışının denize armağan edildiği kızıl bir İstanbul akşamı. Karın sıcaklığının ellerde hissettirdiği bir gönül sızısının dili olmuş çiçekler… Beyaz kuğuların sessizliğine bürünmüşken şehir; hava bu kadar kirli, insanlar bu kadar telaşlı değildi. Çiçekleri gözyaşlarıyla suladıklarından gözyaşlarının dillerini sakladıkları ipek mendilleri vardı insanların eskiden. Çiçekler sarmış her yanını şehrin, umutlarını anlatırmış insanlar kuşlara. Mektuplara umut olan her harf ayrı…

Türkçenin İç ve Dış Tarihine Genel Bir Bakış

1.Giriş Türk dili, bugün de hâlâ devam eden değişik görüşlere karşın, dünya dilleri içinde genellikle Ural-Altay dil ailesine bağlı bir dil olma hüviyetini koruyordu. Ne var ki bu tutum, yapılan son araştırmalar doğrultusunda yerini farklı nazariyelere ve tartışmalara bırakmıştır. Modern Türk dili bugün Ural ve Altay olmak üzere iki farklı dil ailesinden söz etmektedir. Ural-Altay dil ailesinin artık başlı başına bir aile olarak incelenen Altay…

TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL BİR AYDINLATMA ARACI: KANDİL

Ensar KILIÇ Sıla ERBAŞ Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Not: Bu makale “Bilim ve Kültür” adlı dergide yayımlanmıştır: ERBAŞ, E. K. S., & KILIÇ, E. (2013). Türk Kültüründe Geleneksel Bir Aydınlatma Aracı: Kandil. Bilim ve Kültür, 114-125. Elektrikli lambaların yaygınlaşmasından önce önemli bir aydınlanma gereci olan kandil, bugün bu özelliğini kaybetmesine rağmen tarihî değer taşıyan bir süs eşyası olarak misyonunu…

LİTVANYA KÜLTÜRÜNDE BAĞIMSIZLIK DÜŞÜNCESİNİN EDEBÎ VE TOPLUMSAL YANSIMALARI

Ensar KILIÇ ÖZET Bağımsızlık, toplumların öz varlıklarını korunmasını sağlayan eylemsel bir olgu olmasının yanında, ulusal hafızanın ruhsal kuvvetini sağlayan önemli bir motivasyon değeridir. Toplum hafızasını oluşturan ve millet tarihini derinden sarsan olaylar, eski çağlardan günümüze destan şeklini alarak taşınmıştır. Çağımıza daha yakın dönemlerde cereyan eden önemli sosyal hadiseler ise, karşımıza kahramanlaşan tarihî kişileri çıkarmıştır. Litvanya, Büyük Litvanya Dükalığı döneminden bugüne ulusal bilincin kuvvetli olduğu bir…

Çağatay Türkçesi Dönemi

1. Giriş Orta Türkçenin son dönemini temsil eden, Türkoloji literatüründeki  adı  Çağatay Türkçesi olarak bilinen yazı dili, Kuzey-Doğu Türkçesinin ikinci döneminin adıdır. 15. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar devam eden bu yazı dili, edebi bir dil olarak da bir yandan Hakaniye (Karahanlı), diğer yandan  Harezm Türkçesi etkisi altında Çağatay ulusundan meydana gelmiştir. Çağatay Türkçesi, Çağatay Dili, Çağatayca terimlerinin dil uzmanları tarafından çokça tartışıldığı görülmektedir. Armin…

Abbas Sayar’ın Eserlerinde Halk Edebiyatı Unsurları

* Yusuf EKEN * Ensar KILIÇ Giriş: Nail Abbas Sayar, 1923’te Yozgat’ta doğmuş ve 1999’da vefat etmiştir.  Bir süre Balıkesir – Ayvalık’da da edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Yazmaya şiir ile başlamıştır. Toplam 6 şiir kitabı yayımlamıştır. Bu kitaplar çok dar bir çevrenin dışına çıkmadığından bugün bilinmemektedir. Ancak daha önce yayımladığı tüm şiirleri 1992 yılında derlenip Boşluğa Takılan Ses adıyla kitaplaştırılmıştır. 1999’da ölümünden sonra derlenebilen şiirleri ise Şiirler adıyla yayımlanmıştır. Sayar, 1950’lerde roman…

Abbas Sayar'ın Eserlerinde Halk Edebiyatı Unsurları

* Yusuf EKEN * Ensar KILIÇ Giriş: Nail Abbas Sayar, 1923’te Yozgat’ta doğmuş ve 1999’da vefat etmiştir.  Bir süre Balıkesir – Ayvalık’da da edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Yazmaya şiir ile başlamıştır. Toplam 6 şiir kitabı yayımlamıştır. Bu kitaplar çok dar bir çevrenin dışına çıkmadığından bugün bilinmemektedir. Ancak daha önce yayımladığı tüm şiirleri 1992 yılında derlenip Boşluğa Takılan Ses adıyla kitaplaştırılmıştır. 1999’da ölümünden sonra derlenebilen şiirleri ise Şiirler adıyla yayımlanmıştır. Sayar, 1950’lerde roman…

ORTAÖĞRETİM TÜRK EDEBİYATI 10. SINIF DERS KİTABI İNCELEMESİ

A- Kitabın Konuları Ele Alış Mantığı Ortaöğretim, öğrencilere daha sonra uzmanlaşacakları bölümün anahtarını sunmakla birlikte onlara belli bir kültürel birikim de kazandırır. Örneğin, lise 1. sınıfta fizik dersi alan ve daha sonra sözel bölümü seçen bir öğrenci her ne kadar fizik problemlerinin çözümünde ileri bir düzeyde olmasa da; fiziğin yaşamla bağlaşımını kurmak bakımından önemli kazanımlar elde eder. Nasıl herkesten fizik sorularını çözmesini bekleyemezsek, liselerimizde öğrenim…

Dil nedir?

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan doğal bir araç, kendine özgü kuralları olan ve ancak kurallar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda gizli antlaşmalar düzeni; seslerden örülmüş toplumsal bir varlıktır. +Doğal bir araç olması: Dil, doğal bir araçtır. Ancak onun bir araç olması yalnızca insanlar arasında anlaşmayı sağlamasından kaynaklanır. Dil, kendine özgü kuralları olan ve canlı bir varlık olduğundan onun bir araç olması; dilin…

TÜRKÇE DERSLERİNDE İSTİARELERİN ÖĞRETİMİ ÜZERİNE

Ensar KILIÇ1 İstiare veya eğretileme; bir şeyi anlatmak için ona benzetilen başka bir şeyin adını eğreti olarak kullanma olarak tanımlanmaktadır. İstiareler; tâ ilköğretimden başlayan süreçte söz sanatı bulma başlığı altında öğrencilerin en çok zorlandığı konuların başında gelmektedir. Burada kuşkusuz; istiare kavramının daha çok soyut düşünme becerisi gerektirmesi sorunun eksenini oluşturmaktadır. Özellikle alt yaş gruplarında yetersiz hazırbulunuşluk düzeyleri; bu durumu daha da içinden çıkılmaz bir hâle…

KUTADGU BİLİG (ARAP HARFLİ METİNLER)

اني كوردي ايرسا بو اىتولدي چين قتيغ قوركتي اوزكا قودي الدي تين   بير انچا توروب بش كوتوردي ايليك بو اى تولدى قا ايردي تبرا –تپرت– تيليك   نلوك سوزلامازسن اغين تك بولوب بو ٮنكليغ مينى موندا ٮلنكوز بُلوب   بو اى تولدي ايدي بكلار كوتى منينك سوزلاكو كا اوزوم يوق شتى   ادينسيغ كرورمن بو كون قلق ايتيك انكار ايمانوُر من اى بيلكا تاتيك…

ORTA TÜRKÇE YAPISAL BİÇİMLERİ SES BİLGİSİ KILAVUZU

İlk olarak, ünsüzlerle ilgili değişim durumlarına göz atalım. Sedalılaşma-sedasızlaşma (tonlulaşma-tınsuzlaşma): Sedalı ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z. Sedasız ünsüzler: ç, f, h, k, p, s, ş, t. (fıstıkçışahap) Yukarıda verilen ünsüzlerin birbiri arasındaki geçişlerini içerir. barmak>parmak b->p- (sedasızlaşma, tonsuzlaşma) Yelenme: Herhangi bir sesin p ssine dönüşmesidir. Örneğin eski Türkçedesi ba-ş+a kelimesi bugün paşa şeklinde kullanılmaktadır. Süreksizleşme b,…

ZİYA PAŞA (ABDULHAMİD ZİYAEDDİN BEY)

Kısa özet: Zafernâme ve Harâbât gibi eserlerinin yanında terkib-i bendiyle de ünlü olan düalist şair. Sadaret Mektubî Kaleminde tanıdığı tezkireci Fatin Efendi’den öğrendiği aruz yaşamının sonuna dek şiirlerindeki ahenk unsurunu oluşturmuştur. Fikren Doğu-Batı çatışmasını yaşayan, eserlerindeyse klasik tarzlardan vazgeçmeyen bir kalemdir. Kandilli’de doğdu. Mahalle mektebini bitirdikten sonra, Edebi İlimler Mektebinden mezun oldu. 15 yaşlarına geldiğinde; halk edebiyatıyla tanıştı ve ilk şiir deneyimlerini bu dönemde yaşadı. Farsça ve…

Mission News Theme Compete Themes tarafından yapılmıştır.