Libya’da bugün için bir milyondan fazla sayıda Türk kökenli insan yaşamaktadır. Türk kökenli nüfus siyasi anlamda Kaddafi sonrası Libya’da önemli bir konumdadır. Nitekim Ulusal Mutabakat Hükûmeti Başkanı Sarrac, Türk kökenli bir Libyalıdır. Libya Türkleri bugün için Libya’da önemli bir siyasi güç durumundadır. Libya Türkleri ülkede üçüncü büyük topluluktur. Vatandaşların etnik kökenlerini beyan etmelerine izin veren son nüfus sayımına göre (1936) Türkler, Araplar ve Berberilerden sonra…
Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri
Kuzey Afrika’da yaşayan ve Barbaros’un torunları olan Türk kökenli bir halk olan Kuloğulları (Köroğlu Türkleri) özellikle Cezayir, Tunus ve Libya’da yaşamaktadır. “Türklerin tarihini öğrendikçe, hem bilinen hem de gizli kalmış yanları beni büyüledi.” Profesör David Passig Kuzey Afrika’da milyonlarca Kuloğlu yaşıyor. Osmanlının geniş hâkimiyet sahası, Türk ulusunun dünyanın dört bir yanına yayılmasını sağladı. Bugün Türkiye’de pek bilinmese de Cezayir, Tunus ve Libya‘da Türk soyundan gelme…
Kastamonulu sanatçıları sanatseverlerle buluşturmak için çıktığım yolculukta ilk durağım: Erdal Arslan; tarih, hikâye, deneme yazarı. Kendisiyle son kitabı “c” vasıtasıyla konuştuk. Samimiyeti için şimdiden teşekkür ediyorum. Kitabınızda “Neden yazıyorsunuz?” sorusuna “Yaz, dedi kaderimiz.” cevabını vermişsiniz. Bu cevaba ekleyecek bir şeyleriniz var mı? Yazmak; benim için nefes almak, uyumak, yemek, içmek gibi hayatın devamını sağlayan zaruri ihtiyaçlardan birisi. Yazmazsam bir yanımın eksik kaldığını hissediyorum, bir sorumluluğu…
Abdurrauf Fıtrat (d. 1886, Buhara, Buhara Emirliği- ö. 4 Ekim 1938, Taşkent, Özbekistan SSC), Özbek tarihçi, filolog, çevirmen, yazar, dramaturg ve şair. Fıtrat, çağdaş Özbek dili ve edebiyatının kurucularından biri olarak kabul edilmekte, Orta Asya yenileşme hareketinin öncü kişiliklerinden biri olarak bilinmektedir. Fıtrat 1926’da profesör unvanı alan ilk Özbek olarak tarihe geçmiştir. Türkiye’deki “Genç Osmanlılar”dan esinlenmiş ve Türkistan’a dönüp “Yaş Buharalılar” partisini kurumsallaştırmıştır. Bu hareket…
Kısaca: Türkçede ç, f, h, k, s, ş, p, t ünsüzlerinin boğumlanma açısından karşıt ünsüzlere dönüşmesine ötümlüleşme ya da sedalılaşma denir. Bu kavram akademik olmayan kaynaklarda ünsüz yumuşaması olarak da adlandırılır. Teorik olarak ötümlüleşme esnasında Türkiye Türkçesi ve ağızlarında şu değişikler meydana gelir: ç>c, f>v, k>g, ḳ>ġ, s>z, ş>j, t>d (Karaca, 2016: 370). Ancak bunlardan ş>j örneğinde olduğu gibi bazıları Türkiye Türkçesinin karakteristiğinde yoktur. Bu…
Eski Yunan düşünürü Platon ile onun izinde gidenlerin oluşturduğu felsefi akım. Nitekim Platonculuk akımının savunucularına göre düşüncenin gerçekliği mutlaktır. Tin (ruh) hiçbir zaman ölmez. Ayrıca Platonculuğun ilk takipçileri Platon’un MÖ 4. yy.de özünü ortaya koyduğu okulun taşıyıcıları olmuştur. Atina dolaylarında konuşlanan bu okul, I. Justinianus’un isteği üzerine kurulmuştur. Geleneksel olarak bu akım üç ana döneme ayrılır: Erken, orta ve Neoplantonculuk dönemleri. Erken Platonculuk Erken Platonculuk, Platon…
Kısaca: Dünya tarihinde ilk ilkel tüfek 10. yüzyılda Çin’de icat edildi. Bu tüfek elde kullanılabilen küçük bir top mermisi formundaydı. Peki, ilk silah ne zaman icat edildi? Bugün bildiğimiz anlamdaki ilk ateşli silah ve tüfeklerin öncü üretimi, 14. yüzyılın sonlarına doğru İtalya’da ortaya çıktı. Dünya tarihinde ilk kez tüfekli askerlerden oluşan hususi tüfekçi birlikleri silahın icadı ile 15. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti tarafından tesis…
Künçin, Günçen veya Çin kaynaklarındaki adıyla Junchen [Çinçen] (軍臣), Lao Şang’ın yerine Hun tahtına geçen tankuttur. (Hunlar Göktürkler öncesindeki Türk devletidir.) Oldukça uzun bir süre saltanat süren Künçin’in yaşadığı dönemde Çin’de tam üç imparator değişmiştir. Bunlar Han Handanlığı’na bağlı imparatorlar olan Wen, Jing ve Künçin’in öldüğü dönemde Çin tahtında oturan Wu’dur. Bu üç imparator döneminde de, Çin ile evlilik-akrabalık temeline dayalı “hekin” barışı yapılmıştır. Künçin…
Bilinen adıyla Teoman ya da Tuman, Hun İmparatorluğu’nun tarihî kaynaklarda adı geçen en eski kumandanıdır. Teoman isminin aslı Türkçede “on bin” anlamına gelen Tümen’dir. Çin kaynaklarında Tu’man şeklinde yazılan kelimenin Türkçedeki “tümen” sözcüğüne denk geldiği tarihî İdikut Sözlüğü’nde açıkça görülmektedir. Bununla birlikte “tümen” kelimesinin kökeni konusunda çeşitli tartışmalar vardır. Çünkü gerek Altay dillerinde gerekse İrani dillerde, bu kelimeye rastlanmaktadır. (Farsça: toman, tümen; Moğolca: tümen) Teoman’ın…
Tarihte Türk adıyla kurulan ilk devlet olan Göktürkleri hukuk sistemlerinin özgünlüğüyle de dikkat çekmektedir. Nitekim Eski Türk hukuk sisteminde göçerliğin etkisi çok büyüktür. Örneğin Göktürk yasaları at çalmak vb. göçebe hayatı sekteye uğratacak olaylara ağır cezalar getirmiştir. Göktürk Dönemi’ne ait elimizde Göktürkçe ile yazılan Orhun Yazıtları hariç fazla bir hukuki belge olmasa da Uygur Dönemi’nde Eski Türklerin hukuk sistemini anlatan Uygur harfli çokça metin vardır.…
Âşık Sümmanî, Türk halk edebiyatındaki en önemli badeli âşıklardan biridir. Ozan, 1860’ta Erzurum ilinin Narman ilçesinde doğmuştur. Gezgin bir şair olan Sümmanî, Gürcistan, İran, Kırım ve Afganistan gibi birçok farklı coğrafyayı gezmiş buralardaki ozanlarla âşık karşılaşmalarında bulunmuştur. Sümmanî’nin yaşadığı dönemde Doğu Anadolu Bölgesi, Türk halk şiirinin en canlı ve verimli ürünlerinin verildiği yöre olarak dikkat çekmiştir. Sümmanî, 19. yüzyılın ikinci yarısında yaşayan Âşık Şenlik ve…
Sığır töreni nedir? Edebiyat açısından bakıldığında sığır töreni koşuk nazım biçimiyle şiirlerin söylendiği bayramlardır. Sığır törenleri, sürek avları için yapılan kutlama merasimleridir. Nitekim, Eski Türklerde üç çeşit bayram vardır. Bu bayramlar sığır töreni, yuğ töreni ve şölendir. Şölenlere şeylan da denir. İslamiyet Öncesi Türkler, dinî açıdan en çok sığır törenlerine önem vermiştir. Çünkü bu törenin amacı Kök Tengri’ye sunulmak üzere kurban sunumudur. Ayrıca, kutsal yönleri…
Nöral ağ teknolojisi insan beyni ile makineler arasında iletişimi tanımlamak için kullanılan bir kavramdır. Ayrıca İngilizcede neural lace olarak bilinir. Bu teknoloji sayesinde insanlar herhangi bir fiziksel davranış göstermeden tamamen zihinsel süreçler yoluyla makineleri yönlendirebilecektir. Aynı zamanda bu teknolojinin tamamen algısal gerçeklere dayanan şekline ise metaverse adı verilmektedir. Bu teknolojinin henüz somut bir uygulama örneği yoktur. Ancak muhtemelen gelecek yüzyıla damga vuran teknolojilerden biri nöral…
Hızyuvar, hava baskılayıcıları ve asimetrik motorlarca devinimi sağlanan basınç yuvarlarının hareketi sayesinde hareket eden yeni nesil bir taşıt sistemidir. Hızyuvarların en bilineni Elon Musk tarafından ABD’de inşa edilmekte olan Hyperloop One’dir. İlk olarak Vikipedi’de kullanılan hızyuvar kavramı daha sonra TÜBİTAK tarafından da benimsenmiş (bakınız 1 ve 2) ve hızyuvar kelimesi yaygınlaşmıştır. Uzun süredir kayda değer bir milat yaşayamayan taşımacılık sektörü için hızyuvar teknolojisi, taşımacılığın geleceğini…
Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip tarafından dönemin Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulan bir siyasetnamedir. Kutadgu Bilig Ön Sözü, sayfanın en alt kısmındadır. Eserle ilgili bazı bilgiler aşağıda verilmiştir. Orijinal Arap harfli metin sayfanın sonundadır. ÖRNEK METİN VE AÇIKLAMASI Kutadgu Bilig’te eserin girişinde yer alan beyitlerin ardından, 63-123. beyitler arasında toplam 61 beyitlik kısımda baharın tasviri (yaz yaruk faslı) ve hükümdar övgüsü gelir (Ağca: 2014).…
İngilizce (yabancı dil) derslerinde dört temel beceri uygulama sınavlarında ölçülmelidir. Yönetmelik gereği bir öğrenci bir dönemde 2 sınav ve 2 performans ile değerlendirilir. İngilizce derslerinde ise sınavların bazı bölümleri uygulamalı hazırlanır. Bu bölümler öğretmenin uygun gördüğü zamanda reading ve writing bölümlerinin yapıldığı ana sınavdan ayrı bir zamanda uygulama sınavı olarak geri kalan bölümler yapılabilir. Sınav bir bütün olarak yapılmayacaksa sınav esnasında bu bölümler boş bırakılır.…
Edebiyat yapmak, bir konuyu süslü sözlerle anlatıp sözü uzatmaya denir. Edebiyat sahası ise edebiyatın yapıldığı çevreyi ifade eder. Peki edebiyat yapmak, edebî bir eser oluşturmak anlamına niçin gelmez? Söz sanatları ve kapalılıktan uzak bir dille eser vermek olarak ifade edilebilecek “edebiyatsız edebiyat yapma tekniği” niçin ön plana çıkmıştır? Orhan Veli’nin Kitabe-i Seng-i Mezar şiiriyle Türk edebiyatına giren şiirsiz şiir anlayışı nasıl okunmalıdır? Edebî alan güzel…
Okunması gereken kitaplar, kuşkusuz göreceli ve 50 kitaptan oluşan bir liste. Kitap okumanın önemi herkesçe malum. “Hangi kitabı okumalıyım?” diyorsanız bizim de bir fikrimiz ve önerilerimiz var. Kısacası ölmeden önce okumamız gereken kitaplar listemize hoş geldiniz. Okunması Gereken Kitaplar Listesi 1. Çavdar Tarlasında Çocuklar – Jerome Salinger Çavdar Tarlasındaki Çocuklar, JD Salinger 1945-1946 yılları arasında tefrika edilen bir romandır. Romanın tam baskısı 1951 yılına aittir.…
“Rio Olimpiyatları”nın ardından “2017 Dünya Atletizm Şampiyonası”nda da heptatlon dalında altın madalya alan Nafissatou Thiam bir anda atletizm otoritelerinin dikkatini çekti. Sporcunun Bold’un emekliliği ile boşalan “yaşayan atletizm efsanesi” koltuğunun adaylarından biri olduğunu söylemek yanlış olmaz. Şimdi, atletizm dünyası dışından da birçok kültür dergisi editörünün dikkatini çeken yaşantısına bir göz atalım. Okuma Önerisi: Polina Knoroz kimdir? Nafissatou Thiam’ın atletizm kariyeri Nafissatou Thiam, atletizme yedi yaşında…
Rabguzi tarafından Orta Türkçe Dönemi‘nde yazılan Kısasü’l Enbiya, Harezm Türkçesi ile kaleme alınan ilk yapıttır. Eserin yazarı olan Rabguzî, Ribât Oğuz kasabasında doğduğu için Rabguzî mahlasını kullanmıştır. Asıl mesleği kadılıktır. Kısasü’l Enbiya özellikleri Rabguzî’nin dili Kutadgu Bilig’in yazıldığı Hakaniye Türkçesi ile Çağatay Türkçesi arasındaki geçiş sürecinin özelliklerini gösterir. Kısasü’l Enbiya, Harezm Türkçesi ile yazılan önemli bir nesir örneğidir. Eser, İlminskiy tarafından Özbekistan’da bulunduktan sonra 1859’da…