Eski Uygur Türkçesi eserleri, Göktürkçe Dönemi'nin bitmesiyle verilmeye başlanan Uygur Dönemi eserleridir.
Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri
Betik Edebiyat’ın “rüya” temalı Mart 2021 sayısı ile karşınızdayız. Her zamanki gibi dergimiz dopdolu. Bu sayıda âdeta edebî bir rüya kitabı sizi bekliyor. Dergimizin düzelti öncesi sürümüne aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Gerekli düzeltmeler yapılarak nihai e-dergimiz 25 Mart’ta yayımlanacaktır. Rüya Betik’e ulaşmak için tıklayınız. Rüya Betik’te Neler Var? Dördüncü sayımızı bir tatlı “Rüya” bir huzursuz “Kâbus” teması etrafında uyku ile uyanıklık hâli arasında oluşturduk. Edebiyatın büyülü…
Sevgili okurlarım size defalarca kez okuduğum ve eminim çoğunuzun da okuduğu, çok sevdiğim bir kitaptan birkaç alıntı paylaşacağım ve fikirlerimi sunacağım: Şeker Portakalı. Onu düşünmekten kendimi alamıyorum, şimdi acının ne olduğunu gerçekten biliyordum. Ayağını bir cam parçasıyla kesmek ve eczanede dikiş attırmak değildi bu. Acı, insanın birlikte ölmesi gereken şeydi. Kollarda, başta en ufak güç bırakmayan, yastıkta kafayı bir yandan öbür yana çevirme cesaretini bile…
Karagöz ve Hacivat, geleneksel Türk tiyatrosunun dil ve anlatım özellikleri açısından sade bir yapıya sahip en özel parçalarından biridir. Bu oyuna gölge oyunu da denir. Mukaddime, muhavere, fasıl ve bitiş olmak üzere dört bölüme ayrılan oyunun kökeni çok eskidir. Nitekim bu yazıda Hacivat ve Karagöz’ün hangi özellikleriyle metne konu edildiği açıklanmaktadır. Bu yazıyı PDF formatında makale olarak okumak için tıklayın. Türk gölge oyunlarına “Çadır Hayal,…
İyi bir tatil, tatil fırsatlarını takip etmek ve doğru planlamaya dayanır. Kısacası iyi bir tatil, tatile hazır olmakla başlar. Bu sebeple tatilinizi erkenden planlamaya başlamalısınız. Cazip tatil fırsatları için tetikte olmalısınız. Bu size ayrıca uygun fiyatlı bir tatilin de kapısını açacaktır. Peki iyi bir tatil nasıl olmalı? İyi bir tatilin en önemli özelliklerinden biri önerileri dikkate alarak planlanmasıdır. Sitemizde Selimiye Cennet Koyu vb. birçok plaj…
Siste Söyleniş şiiri, Yahya Kemal Beyatlı’ya aittir. Şiir, Tevfik Fikret’in İstanbul’u yerdiği Sis şiirine karşılık olarak yazılmıştır. Sis şiirinde Tevfik Fikret, İstanbul’u ağır şekilde eleştirmiştir. Yahya Kemal ise bu şiiriyle İstanbul’un Türklerin gönül dünyası ile ilgili önemini vurgulamıştır. Şiirle ilgili daha çok detay için aşağıdaki sunuyu inceleyiniz. Siste Söyleniş Şiiri niçin yazıldı? Siste Yürüyüş şiirinin yazılma sebebi, Tevfik Fikret’in İstanbul’u hakaretamiz bir dille yermesidir. İstanbul’a…
Edebiyatın amacının ne olması gerektiği özellikle Fransız İhtilali’nden sonra sıkça tartışma konusu olmuştur. Bu hususta “Sanat toplum içindir.” ve “Sanat sanat içindir.” şeklinde iki farklı anlayış ortaya çıkmıştır. Genel olarak romantizm akımından etkilenen veya toplumcu gerçekçi edebî çevrelerde toplum için sanat anlayışı etkilidir. Toplumcu gerçekçiler dışında kalan realistler ile sembolist, emprestyonist ve parnasyen sanatçılar sanat için sanat anlayışını benimsemiştir. Sanat için sanat anlayışı genellikle toplumların…
Bu yazıda “Rüya aslında nedir?” ve “Rüyaların gerçek olduğu nasıl anlaşılır?” sorularının yanıtlarını bulacaksınız. Öyleyse Sevinç Güngör’ün rüya kavramını bilimsel ve fıtrî açıdan yorumladığı keyifli bir yazı sizi bekliyor. Rüya uykunun bekçisidir, derler. İnsan, rüya âleminin yollarında ruhuyla yürür, semalarında ruhuyla uçar, uçurumlarından ruhuyla sert boşluklara düşer. Bilinçaltının derin dehlizlerinde gezinir. Rüyada ruh, dış âlemle irtibatını bir nevi askıya alır, hislerini kâinattan çeker âdeta. Bilimsel…
Türk tiyatrosunda sahneye çıkan ilk Müslüman kadın tiyatro oyuncusu Afife Jale’dir. Bu yönüyle Afife Jale, Türk tiyatrosu için sembol bir tiyatrocudur. Kısacası Müslüman-Türk kadınlarının tiyatro sahnesinde yer almasında öncü isim olmuştur. Bu çalışmada Afife Jale’nin ve Türk kadınının tiyatro sahnesinde yaşadığı zorluklardan bahsedilmiştir. Ayrıca Atatürk’ün Türk kadın tiyatrocularına olan desteğinden ve diğer kadın tiyatro sanatçılarından da söz edilmiştir. Sonuç olarak, Afife Jale’nin tiyatro ısrarı sayesinde…
Sonsuzluğu çağrıştırmasıyla denizin insan yaşamındaki sembolik yeri güçlü bir motiftir. Ayrıca deniz hem merhamet sahibidir hem de hırçındır. Zaten bu sebeple her iki cinsiyete de verilen bir kişi adıdır. Denizin insan hayatındaki önemini ortaya koyan özellikleri şunlardır: İçerisinde barındırdığı ürünlerle insanlar için ekonomik bir değer üretir. Sakin bir denizi seyretmek birçok insan için ruhunu dinginleştiren ve ona huzur veren bir davranıştır. Dalgalı ve rüzgârlı zamanlarda…
Ateşten Gömlek, konusu millî ideallere ulaşmak olan “Millî Edebiyat” anlayışıyla millî karakterlerle örülmüş Kurtuluş Savaşı romanıdır. Halide Edip tarafından yazılan romandaki olay örgüsü yaralı bir askerin günlüğünde geçer. Ateşten Gömlek özeti, incelemesi ve karakterleri ile ilgili ayrıntılar bu yazıda. Ateşten Gömlek’te dönemin tarihî, sosyal ve siyasi yapısıyla ilgili olaylara hâkim realist bir bakış açısı vardır. Halide Edip Adıvar’ın Kurtuluş Savaşı’na bizzat katılması, romandaki anlatıcının gerçekçi…
Türkçülük akımı, Osmanlı’nın kurtuluşu için denenen Osmanlıcılık, ümmetçilik ve Batıcılık akımlarının başarısızlığı sonucu ortaya çıkmış bir fikir hareketidir. Yani Türkçülük akımı temsilcileri, Anadolu’daki Türk-İslam kültürünün Osmanlı yönetiminin odağı olması gerektiğini görüşündedir. Ziya Gökalp bunu dilde, dinde ve hissiyatta öze dönmek olarak yorumlar. Önemli noktalar Türkçülük akımı, Anadolu’daki Türk-İslam sentezine kendini ait hisseden herkesi Türk olarak görür. Bunun aksine Turancılık ise Anadolulu olmayı değil, dünyanın neresinde…
Millî Mücadele’nin Türk milleti açısından önemi nedir? 19 Mayıs neyi ifade eder? Bu soruları yanıtlayabilmek için Osmanlı’nın son dönemini iyi bilmek gerekir. Dünya tarihinin seyrini değiştiren bir devlet olan Osmanlı yıkılmaya yüz tuttukça küresel güçler Osmanlı’yı paylaşmak için çeşitli planlar yapmıştır. İşte Millî Mücadele Türk milletinin bu planlara verdiği tabii bir tepkidir. Ayrıca Millî Mücadele Dönemi’nde edebiyat, halkı bilinçlendirmek için bir araç olarak kullanılmıştır. Türk…
Hunlar, Orta Asya bozkırlarında büyük bir imparatorluk kurarak Çin ile amansız bir mücadeleye girişen göçebe topluluğa verilen addır. Bu topluluğun kökeni hâlâ tartışma konusudur. Hunların genel olarak Türk diline yakın bir dille konuştuğu genel olarak kabul edilmiştir. Fakat Avrupalı araştırmacılar, bunun Hunları Türk yapmayacağı kanısındadır. Peki, Hunlar Türk müdür? Asya Hun İmparatorluğu kadim Türk unsurları tarafından kurulmuş bir imparatorluktur. Yani Hun nüfusunun büyük çoğunluğu Türklerden…
Edebî eserleri okumanın kişiliğin şekillenmesinde faydaları saymakla bitmez. Kitap okumanın önemi, düşündüğümüzden çok daha fazladır. Kitap zihnin besleyicisidir. Çünkü beynimiz kelimelerle çalışır. Hatta kitap okumanın faydaları içerisinde insanların düşünme ve hayal etme yeteneklerini geliştirmesi ilk sırada gelir. Bu sebeple kadim dönemlerden beri kitap okumak kişisel gelişimi sağlayan güzel davranışlardan biri olarak görülür. Kitaplar içerdikleri örtük ileti ve deneyimlerle insanların ufkunu genişletir. Onlara yepyeni dünyaların kapısını…
Cumhuriyet Dönemi Türk romanı ve roman teknikleri ile ilgili sık sorulan soruların yer aldığı yazımızda birçok bilgiyi bulabilirsiniz. Türk romanı ile ilgili bu soru listesi zamanla daha da genişleyecektir. KAYNAKÇA [1] Özher, S. (2006). Çağdaş İnsanın Tutamak Arayışı: Aylak Adam. Journal of Social Science, 121.
Kısaca: Bir yazar ya da şairin eserleri ile meydana getirdiği sanatsal kimliğe edebî kişilik ya da edebî şahsiyet adı verilir. Nitekim bir sanatçının etkilendiği akımlar, vadettiği edebî zevk, üslup özellikleri, yaşam öyküsünün eserlerine etkisi, yaşadığı dönemin zihniyeti ve gelenekten etkilenme biçimi onun edebî kişiliğini sınırlarını belirler. Bir sanatçıya verilen önemi, o sanatçıya ait edebi eserlerin değeri ve kalıcılığı ortaya koyar. 1. Edebî Kişilik Kavramı Edebi…
Bu keyifli yazı “Mutlu bir yaşam mümkün müdür?” ve “Mutlu bir yaşam için neler yapmalıyız?” sorularını Stoa felsefesi bağlamında tartışıp hayata bakış açımızı ve hayat sırlarımızı sorgulamamızı sağlıyor. Eğer mutsuzsanız mutlaka okumanız gereken akıcı bir yazı. Hiçbir şeyin bize ait olmadığı, aksine bir gün bize sunulan şeylerin aslında bir emanet olduğunu ve geri vermemiz gerektiğini biliyoruz. Evrendeki hiçbir şey kalıcı değil, biz bile. Bu usa…
Araba Sevdası, Türk edebiyatındaki ilk realist roman olarak bilinir. Bu yazımızda Araba Sevdası romanının özeti konusu, bakış açısı, eserdeki açık ve örtük iletiler, romanın yazıldığı dönem ve Araba Sevdası’nın kahramanları hakkında bilgi edinebilirsiniz. Araba Sevdası, Tanzimat’ın ikinci döneminde romantizm akımının etkilerinin azalmaya başladığı bir dönemde yazılmıştır. Recaizade Mahmut Ekrem eseri, ilahi bakış açısı ile yazmıştır. Nitekim o, Araba Sevdası’nda yanlış Batılılaşma konusu üzerine yoğunlaşırken gösteriş…
Felâtun Bey ile Râkım Efendi, Tanzimat Dönemi’nde Ahmet Mithat Efendi tarafından romantizm anlayışı ile yazılan tezli bir romandır. İlahi bakış açısıyla yazılan roman, temel olarak Doğu-Batı çatışması yani medeniyet krizini işler. Yanlış Batılılaşmanın neden olduğu kötü sonuçlar romanda sıkça başvurulan örtük iletilerdir. Eserde kahramanların isimleri ile kişilik özellikleri arasında bir bağ vardır. Batı’yı temsilen Felatun’a “bey”; Doğu’yu temsilen Râkım’a ise “efendi” olarak hitap edilir. Felatun…