Tanzimat Dönemi, Türk roman geleneğinin hızlı bir şekilde gelişmeye başladığı dönemdir. Bunun öncesinde romanın yerini mesnevi ve halk hikâyesi gibi türler tutmuştur. Tanzimat ile birlikte Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelon’dan çevirdiği Telemak, Türk edebiyatının romanla ilk tanışmasıdır. Yani Telemak ilk çeviri romanımızdır. İlk edebî romanımız ise Namık Kemal’e ait İntibah’tır. Tanzimat Dönemi İçerisinde Türk Romanının Gelişimi Türk edebiyatında ilk yerli romanımız Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve…
Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri
Mai ve Siyah romanı, Halit Ziya Uşaklıgil tarafından yazılan ve Türk edebiyatındaki ilk modern romandır. Ayrıca ilahi bakış açısına sahip olan Mai ve Siyah, 19. yüzyılın hemen sonunda Servetifünun Dönemi içerisinde yazılan bir eserdir. Dil ve anlatım özellikleri bağlamında, sanatlı ve ağır bir dile sahiptir. Bu yüzden saha sonra dili sadeleştirilmiştir. İnsanın iç dünyasını yansıtmada daha etkili olan modern romanlar, tiplerle değil karakterle kurulur. Nitekim…
Parçanın anlam bütünlüğü, metnin tamamının aynı konu etrafında şekillenmesidir. Anlam bütünlüğü olan bir metinde tüm cümleler, konuya uygundur. Anlam bütünlüğüne uymayan ifadeler, anlatımın akışını bozan cümle olarak anılır. Anlatımın ya da anlamın akışını bozan cümle soruları nasıl çözülür? Anlam bütünlüğü, yeni tip sorularda sıkça ölçülen bir kazanımdır. Bu kazanım, akışı bozan cümle soruları vasıtasıyla ölçülür. Başka bir ifadeyle anlatımın akışını bozan cümle soru tipi, yeni…
Bir eserin, tüm çağlara hitap edip her dönemde insanlarda edebî bir zevk uyandırmasına kalıcılık denir. Kalıcılık, sadece edebiyat değil diğer sanat dalları için de geçerli bir kavramdır. Türk edebiyatı açısından bakıldığında Fuzûlî, Bâkî ve Yunus Emre gibi sanatçılar kalıcılığı yakalamış isimlerdir. Nitekim bir romanın veya farklı bir eserin sadece kendi yazıldığı dönemde önemli olan bir sorunu ele almış olması, edebi eserlerin değeri ve kalıcılığını olumsuz…
II. Göktürk Devleti’nin yıkılmasında etkili olan Uygurlar gibi Türk boyları, Aşina hanedanlığına karşı Çin ile iş birliği yapmıştır. Nitekim bu siyasi durumun dışındaki II. Göktürk Devleti’nin yıkılış nedenleri aşağıda maddeler hâlinde sıralanmıştır: Tarihteki tüm Türk devletlerinde olduğu gibi II. Göktürk Devleti’nin yıkılışının temel sebebi de iç karışıklıklardır. Nihayetinde yine bir Türk uruğu olan Uygurlar, 744’te Göktürkleri yıkmıştır. Devletin çöküşünde o döneme ait siyasi uruklar olan…
Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar tarafından yazılan ve edebî çevrelerde “huzuru arayan bireylerin romanı” olarak bilinen bir karakter romanıdır. Huzur ve huzursuzluk hissettiren durumlar arasındaki ikilem ve çatışmayı Mümtaz ve Nuran‘ın aşkı ekseninde işler. Kısacası romanda anlatıcı, iki dünya savaşı arasında kalan trajik yaşam öykülerine felsefi bir ayna tutar. Romanda Mümtaz’ın eski kültür değerlerine ilgi duyması ve onlardan hoşlanması çıkışsızlık içerisindeki benliğinin geçmişe sığınışını yansıtır. Eserin…
Edebî eserlerin temel özelliği kurmaca olmaları yani gerçeği ve olayları olduğu gibi aktarmamalarıdır. Bunun için “bir roman filme alındığında o romanla film arasında ne gibi farklılıklar olabileceğini” düşünelim. Peki, Türk edebiyatında filme uyarlanan romanlar nelerdir? Romanda okurun emrine verilen hayal dünyası, filmde yönetmenin süzgecinden geçer. Bu sebeple roman okurken daha fazla çağrışım ve hayal etme şansımız olur. Örneğin Yüzüklerin Efendisi kitabını okuyan bir kişi zihninde…
Yer değiştirme soruları, TYT, AYT ve ALES gibi sınavlarda en çok zorlanılan paragraf soru tiplerindendir. Cümlelerin yerini değiştirme sorularında numaralanmış cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturması için hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerektiğini bulmanız istenir. Haydi öyleyse pratik tekniklerle yer değiştirme soru tipini nasıl çözeceğimizi öğrenelim. Sırasına Bakmadan Önce İlişkili Cümleleri Belirleyin Yukarıdaki anlam tekniği ile ilgili hususların dışında da bu soru tipi için bilmemiz gerekenler var.…
Türk edebiyatında ilk tarihi roman Namık Kemâl’in Cezmi adlı eseridir. İlk tarihi roman denemesi ise Ahmet Mithat Efendi’nin Yeniçeriler anlatısıdır. Kısacası Türk edebiyatında tarihî roman Tanzimat Dönemi’nde gelişmeye başlamıştır. Tarihi romanlar bir millete ait geçmişin ilgi çekici ve önemli hadiseleri üzerine kurgulanan anlatılardır. Tarihî bir olayı konu alan bir romanda anlatılanlarla tarihî gerçeklik bire bir örtüşmez. Çünkü edebi metinler kurmacadır yani edebi eserler bir gerçekliği…
Romantizm akımı nedir, temsilcileri kimlerdir? Romantizm, 19. yüzyılın sonlarında Fransa’da etkili olan bir sanat akımıdır. Klasisizme tepki olarak ortaya çıkan romantizm sanat sanat içindir anlayışına karşıdır. Sanat toplum içindir görüşünü savunan bu akım; bilim, mantık ve aklın önüne duyguları koymuştur. Aydınlanma Çağı ve Sanayi Devrimi’nin getirdiği katılık ve aristokrat bakış açılarını reddetmiştir. “Romantizm nedir?” diye topluma bir soru yöneltilirse muhtemelen çok farklı bakış açılarıyla karşılaşılır.…
İnsan soyu, genç bireyleri yetiştirmek amacıyla tarih öncesi dönemden başlayarak eğitim faaliyetleri yürüttü. Nitekim binlerce yıldır öğrenciler derslerde başarılı olmanın yollarını arıyor. Kısacası dünya eğitim tarihinin temel kaynakları tarih öncesi dönemlere kadar uzanır. Tarih öncesi dönemde eğitimin bugün ile en büyük farkı bu dönemdeki aktarımın genellikle sözlü olarak gerçekleştirilmesidir. Aynı zamanda okuma yazmanın olmadığı dönemlerde taklit yani sosyal öğrenme de önemli bir araç olarak kullanılmıştır.…
Başarılı olmanın yolları, emek ve istekten geçer. Derslerde veya iş hayatında başarılı olmak hiçbir zaman tesadüf değildir. Başarılı olmak için yaptığınız işe değer vermelisiniz. Sevmediğiniz ve değer vermediğiniz bir işte başarılı olma şansınız çok düşük. Hayatta herkes başarılı olmayı ister ancak kimi yeterince emek vermediğinden kimi ise nasıl çalışacağını bilmediğinden başarılı olamaz. Ders çalışmayı nedir bilen öğrenci başarmak için hazırdır. Yani başarılı olma yolları her…
Eski Anadolu Türkçesi, Batı Türkçesinin Anadolu’da gelişmeye başladığı dönemin adıdır. Bu yazıda Eski Anadolu Türkçesi (EAT) ses, dil ve biçim özellikleri bakımından incelenmektedir. Bunun yanında Oğuz Türkçesinin nasıl yazı dili hâline geldiği aktarılmaktadır. Ayrıca Eski Anadolu Türkçesi ile yazılan eserler hakkında özet bilgiler ve karışık dilli eserler sorunu da yazımızın içeriğinde yer almaktadır. Eski Anadolu Türkçesi ne zaman başlamıştır? Anadolu’da 13. yüzyıldan başlayarak 15. yüzyıla…
Bali Adası, dünyadaki egzotik turizm destinasyonlarından. Bu yazıda Bali uçak bileti alımından tapınaklara, Bali Adası’nın nerede olduğuna kadar birçok detayı bulacaksınız. Bali gezilecek yerler rehberimize hoş geldiniz. Bali Gezilecek Yerler Listesine Genel Bakış Son yıllarda popülaritesini artıran Bali, Endonezya’nın önemli tatil adalarından biri. Bali gezilecek turistik yerler listesi bir hayli kabarık. Bu derya denizde kaybolmadan gezmek isterseniz iyi bir plan yapmanız faydalı olacaktır. Bunların çoğunluğunu…
Türkiye’de 2022 itibarıyla yayın yapan birçok güncel edebiyat dergisi var. En iyi edebiyat dergileri arasında keyifle okuyabileceğiniz dergi isimlerini sizin için liste hâline getirdik. Ancak unutmayın ki bu dergilerin bazıları kültür dergisi kıvamında, edebiyat dışındaki sanat dallarına da sayfalarında yer vermektedir. Özellikle bu dergilerin dar bir pastadan pay alarak yaşamaya çalışmaları, edebî kalitelerini de etkilemektedir. Popüler okura tamamen kapılarını kapatan yayınlar ise yeterli bir okur…
Cevdet Kudret, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının en büyük isimlerinden biridir. Cumhuriyet Dönemi’nin ilk edebî topluluğu olan Yedi Meşalecilerin üyesidir. Aynı zamanda edebiyat tarihi ve teorisi üzerine birçok araştırma kaleme alan sanatçı, çok yönlü bir edebî kişiliğe sahiptir. İşte bu söyleşimizde Cevdet Kudret’in kızı Ayşe Kudret ile sanatçının hayatı ve edebî kişiliği üzerine konuştuk. A. Ayşe Kudret Kimdir? Öncelikle bize Cevdet Kudret ile ilgili bu söyleşiyi…
Dünyanın ve yaşadığımız çevrenin daha az tahrip edilmesi için atıkların geri dönüşümü kritik önemdedir. Bu sebeple herkesin geri dönüşümün biyolojik ve ekonomik öneminin farkında olması gereklidir. Bu konuda araştırılması gereken çok şey olsa da birey olarak geri dönüşüm tasarımlarıyla dünyamıza katkıda bulunabiliriz. Bu konuda Geri Dönüşüm Sanat Oluyor ve Sıfır Atık gibi projeler önemli bir misyon üstlenmiştir. Nitekim yazımızda atıklardan yapabileceğiniz tasarımlara niçin ihtiyaç duyduğumuzu…
Yaban, 1932 yılında Yakup Kadri Karaosmanoğlu tarafından yazılan ve konusu Kurtuluş Savaşı olan Millî Edebiyat geleneğine bağlı tezli romandır. Yaban romanı, teması ve çatışması bakımından halk ve aydın arasındaki kopukluğu işler. Teması ise cahilliğin bir milletin geleceğini karartacak kadar tehlikeli olduğudur. İşte bu yazıda aydın ve halk kitlelerinin arasındaki çatışmayı en güzel anlatan romanlardan birini retorik ve tematik roman incelemesi tekniği ile ele alacağız. Ayrıca…
Ne İçindeyim Zamanın şiiri, poetik incelemesi Bergsoncu zaman tasavvuruyla özdeşleşen hece ölçüsüyle yazılmış bir Ahmet Hamdi Tanpınar eseridir. Eserde yaşanılan dünya Bergsoncu anlayışa uygun olarak uyku ve uyanıklık arasındaki üçüncü bir boyutu temsil eder. Bu durum edebiyat teorisinde “uykudaki bilinç” olarak bilinir. Nitekim uykudaki bilinç, sürrealist ve maskesiz bir dünyaya işaret etmez. Bunun aksine gerçekten uzaklaşılan noktadaki mantık boşluklarını hayaller kapatır. Bu yüzden Ahmet Hamdi…
Bu yazımızda belirtke nedir, ne demektir sorusunu yanıtlayacağız. Dil biliminde gösteren ile gösterilen arasındaki nedensiz ilişki içerisinde uzlaşma ile oluşan göstergelere belirtke denir. Belirtke ile bizzat içerdiği anlam arasında doğal bir ilişki yoktur. Bu ilişki algılayıcı dil vasıtasıyla insanlar tarafından tesis edilmiştir. Belirtke Örnekleri Belirtiler hayatımızın dört bir tarafını kuşatmış durumdadır. Örneğin kırmızı ışık gördüğümüzde durmamız bunun güzel bir kanıtıdır. Çünkü kırmızı ışık ile durmak…